Tien redenen waarom wethouder Hein de Haan zou moeten opstappen

Foto: Simon van der Woude

De lijst met projecten waar PvdA-wethouder Hein de Haan leiding aan geeft en waar iets mis mee is wordt steeds langer. In Stiens kan het bestuur van cultureel centrum De Skalm inmiddels meepraten over hoe de Leeuwarder PvdA aan het stuur zit. In een lange brief schrijven de voorzitter en penningmeester van De Skalm, Johannes Bijlsma en Hendrik bij de Leij, dat de wethouder zich niet aan afspraken houdt. Of sterker: met deze wethouder zijn geen afspraken te maken. Hij laat alles op zijn beloop. De gedetailleerde brief schetst een wethouder wiens grondhouding is: we zien wel wat ervan komt.

Tien redenen waarom wethouder Hein de Haan zou moeten opstappen

1. Besturen met bulldozer

De gang van zaken rond De Skalm roept herinneringen op aan andere zaken waarbij PvdA-wethouders aan het roer stonden. Zo zet De Haan moeiteloos het beleid voort dat is ingezet door zijn voorgangers Henk Deinum en Sjoerd Feitsma. Hun discutabele plannen en werkwijzen werden nimmer ter discussie gesteld door het raadslid De Haan. Zij bestuurden met een bulldozer. Het kwam neer op: krachtig doorstomen, alternatieven opzijduwen, kritiek met pr pareren en bij aanhoudende bezwaren de goed gevulde juridische kas aanspreken. Maar voor alles: doorgaan op de ingezette weg. Of, zoals zelfs in PvdA-kringen (Wouter Bos) wel wordt gezegd: meer oog voor de mensheid dan voor de mens.

Waar komt die arrogantie toch vandaan? Deinum en Feitsma konden ruimschoots hun gang gaan. Feitsma procedeerde voor tonnen om de festivals ruim baan te geven, waarbij hij iedere keer het deksel op de neus kreeg. Geen moment kwam men tot bezinning of dat wel de goede weg was en wat dit betekende voor hun partij. In de allerhoogste partijregionen ging het mis. Wie plantte er ook alweer viooltjes in het Van Miereveltplantsoen als startteken voor Culturele Hoofdstad ver voordat de raad akkoord was gegaan? Inderdaad: burgemeester Ferd Crone (PvdA), voorzitter van het college waarvan Deinum en Feitsma deel uitmaakten. De raad? U kunt me wat!

2. Blokhuispoort

Het tal voorbeelden is legio. Bij de nog altijd niet voltooide verbouwing van de oude gevangenis Blokhuispoort in het centrum van Leeuwarden werd dermate krachtig doorgepakt dat er conflicten ontstonden met de nieuwe eigenaar Boei en de directie van de openbare bibliotheek, die al met de nodige tegenzin in het plan was gestapt. De aannemer stapte halverwege de verbouw op, de nieuwe huurders ontzet achterlatend.

3. Popcentrum Neushoorn

Bij popcentrum Neushoorn, waarbij ver voor aanvang van de bouw al werd gezegd dat de exploitatie op drijfzand was gebouwd, vloeiden de aankoopbudgetten rechtstreeks in de zakken van particuliere speculanten en moesten er uiteindelijk tonnen worden bijgelegd om de geplande opening te halen. Inmiddels is de kurk, het café-restaurant, waarop het centrum moet drijven, gesloten. Ieder jaar vormt het centrum een last op de begroting. Het popcentrum wordt nu gepusht om verregaande samenwerking te zoeken met buurman schouwburg De Harmonie.

4. De Rode Boer

De Rode Boer, gebouwd op het aardige snippertje groen van Achter de Hoven en Zuiderplein, moest coûte que coûte gerealiseerd worden om expats te gerieven. Projectontwikkelaars hadden een maas gevonden om de bouw mogelijk te maken. Welk etiket zullen we hier opplakken, wethouder? Expats? Klinkt modern, of niet dan? Hier werd, zoals wel vaker, gestart met de bouw zonder de benodigde vergunningen. Inmiddels zijn er vragen in de raad gesteld nu gebleken is dat er geen expats zitten maar gewone huurders. De Rode Boer veranderde zelf de naam in The Capital.

5. Weda en de Vlietzone

Het pand van reclamebureau Weda aan de Oostersingel werd tot schrik van de Vlietzone-buurt verbouwd tot appartementengebouw. Daar werd voorbijgegaan aan de geldende regels voor minimale oppervlakten van het appartement, ingesteld om onprettige leeftoestanden te voorkomen. De buurt sprak over kippenhokken die een negatieve druk op de arme buurt zouden leggen. Men vond de gang van zaken onbegrijpelijk terwijl toch bekend mag worden verondersteld dat de wijk al jaren onder druk staat. Voor wethouder Hein de Haan vormde de wijziging van vloeroppervlakten geen beletsel om akkoord te gaan met de verbouw. De buurt procedeerde bij de rechter in Groningen maar kreeg nul op het rekest.

6. Arken in Grou en aan de Opfeart

Voor de ene woonbootbewoner, de bankiersfamilie Kuperus (Friesland Bank) in Grou, rekt De Haan zich maximaal uit om aan de verhuiswensen te voldoen; andere woonbootfamilies worden letterlijk met een kluitje in het riet gestuurd. Gloria en Sido van der Meulen hadden hun ark aan de Opfeart gekocht onder het motto van gemeente en makelaar: landelijk uitzicht (de folders zijn nog beschikbaar). Ze kregen met hun buren als tegemoetkoming een extra reepje grond met riet aan de overkant van hun arken aangeboden.

7. Energietransitie

De Haan blinkt niet uit als het gaat om vergezichten. Hij beperkt zich tot het bouwen van huizen, het liefst duurzaam. Met twee geflopte gezamenlijke wamtenetten (Camminghaburen en de Zuidlanden) in het geheugen wordt nu volop ingezet op aardwarmte. Bewoners moeten massaal van het gas af. Wat de bewoner hiervan vindt, doet er niet toe. Geen enkele bewoner die met het nieuwe systeem wordt geconfronteerd is vooraf de gelegenheid geboden om alle veranderingen, de voors en tegens, de alternatieven, rustig tot zich te nemen. De Haan deint mee op de wensen van aannemers, makelaars en projectontwikkelaars. Nog niet zo lang geleden zei de belanghebbende aannemer Biense Dijkstra (Dijkstra/Draisma) over het oppompen van aardwarmte: we hebben het nog nooit gedaan. Alsof je Pippi Langkous hoort praten. In de rug gedekt door het Leeuwarder college kan Dijkstra experimenteren. Het lijdt geen twijfel dat Dijkstra zich tegen alle aansprakelijkheid heeft ingedekt. Wat ervan komt? We gaan het zien.

Hoe gaat De Haan straks de verkiezingen in? Heeft hij een helder verhaal zonder algemeenheden en al te veel corona-excuses? De PvdA-wethouder lijkt nog in de waan te verkeren dat het bouwen van dure woningen het hoogste goed is binnen zijn partij. Zelfs wanneer de nieuwe bewoners van die gasloze woningen om hun hypotheek te kunnen bekostigen geen droog brood meer te eten hebben, laat staan een terrasje kunnen pakken. Ze zitten in ieder geval te kniezen in een mooie woning.

8. Festivals

Daar waar de Rekenkamer het beleid rond de festivals tot de grond toe afbrak (wie de brief van de organisatoren van Psy Fi aan de gemeente er nog eens bij pakt valt van zijn stoel) hield het college voet bij stuk op basis van armzalige argumenten en algemeenheden. Het rapport van de Rekenkamer belandde in een la en de juridische processen gaan gewoon door.

9. Zalen Schaaf

En wat te denken van het gedoe rond Zalen Schaaf in de Breedstraat? Onlangs kwam de aap uit de mouw, toen wethouder De Haan in een bijzin in de Leeuwarder Courant liet weten dat het gebouw in 2009 was aangekocht om te slopen. Zo gaan die zaken. Aankopen met een vooropgezet plan waar geen burger aan te pas komt. Ja, die mag nog even meedoen met een prijsvraag om eventuele kritiek over gebrek aan inspraak te kunnen pareren. En zo verdwenen ook kunstcentrum Parnas en de multiculturele bibliotheek in Bilgaard. U kwam er niet aan te pas. Het stond in geen enkel verkiezingsprogramma. De achterkamertjescultuur is in Leeuwarden tot olympische hoogte gestegen.

10. Stadion

Nooit zul je De Haan een bevlogen speech horen afsteken over bijvoorbeeld laaggeletterdheid, de leraar in de klas of de eenzaamheid bij ouderen. Erger nog: nimmer komen de kapitalistische stadionbouwers ter sprake die de zwarte piet in de richting van de gemeente duwen. Een gemeente die een lening van veertien miljoen euro verstrekt waarbij een ieder op zijn klompen aanvoelt dat die na verloop van tijd omgezet gaat worden in een gift. De populariteit van voedselbanken en kringloopwinkels zou aanleiding moeten zijn voor een politiek debat. Maar dat debat is in Leeuwarden al jaren dood. Als de uitgaande persberichten van het college maatgevend zijn voor het beleid, dan lijken dergelijke vraagstukken niet of nauwelijks te bestaan.

Wat ook verbaast, is die enorme tamheid onder onze voormalige bestuurders, die vaak volop geprofiteerd hebben van hun politieke positie. De boomers zijn stil en komen niet meer van hun canapé af, die inmiddels de vorm heeft aangenomen van hun achterste. Ze laten De Haan c.s. maar een beetje aanmodderen, druk doende als ze zijn met het boeken van hun volgende reisje naar Toscane.

======================================================

Er is een grotere, bredere verantwoordelijkheid die een wethouder behoort te dragen dan naast alleen het laten uitvoeren van het collegeprogramma. Net als landelijk zou ook in Leeuwarden de bestuurscultuur ter discussie moeten staan. De pogingen uit het verleden van enkele raadsleden om deze cultuur inderdaad aan de kaak te stellen hebben tot nu toe nog niet geleid tot zichtbare resultaten. Nog altijd worden plannen intern voorgekookt terwijl men ook inzicht zou kunnen geven in alternatieven en afwegingen waarom die, volgens de ambtenarij, minder geschikt worden geacht. Een van zichzelf overtuigd gemeentebestuur zou op dit punt niet uitgedaagd hoeven te worden.

Andries Veldman