Ruud Koornstra (Code Oranje): Dit land wordt bestuurd door lobbyclubs

(tekst: advertorial)

Code Oranje

Ruud Koornstra

Wij willen Nederland wakker schudden en vertellen een positief verhaal

‘Wij willen Nederland wakker schudden en een positief verhaal vertellen. We hebben als land de meest uitstekende ingrediënten in huis, maar we verkwanselen zo veel.’ Ondernemer Ruud Koornstra lijkt zelf nog enigszins verrast te zijn dat hij een van de bepalende gezichten is geworden van de nieuwe partij Code Oranje van aanvoerder en oud-wethouder van Den Haag Richard de Mos. Ooit werd Koornstra lid van alle politieke partijen die dat toestonden met als doel mee te praten over de toekomst van ons land. Vorig jaar werd hij op de schouder getikt door oud-Rabobankman Herman Wijffels. Die adviseerde hem om eens te gaan praten met burgemeester Bert Blase van Heerhougowaard. De ex-PvdA’er had een goed verhaal, zo bleek. ‘We kunnen enorm veel bereiken, maar we zitten gevangen in het net van de lobbyclubs.’

Eigenlijk moet je politiek zo simpel mogelijk houden, vindt Ruud Koornstra. ‘Kijk nou eens goed naar ons land. Op wereldschaal zijn we niet groter dan een stad. De Veluwe is ons Central Park, zo zie ik dat. Kijk nou eens hoeveel creativiteit we in dat kleine stukje land hebben. We zijn de beste in de wereld op tal van terreinen. Doe daar iets mee! Benut die capaciteit! We hebben mensen uit verschillende windrichtingen bij elkaar gezet en gezegd: wat zijn de doelen die we stellen? Wat willen we? Waar doe je het voor? Code Oranje is van de oplossingen. Die oplossingen zitten in ons land.’

‘We hebben vernuft, ondernemerschap en geld. Alleen dat geld zit op de verkeerde plek. We worden geregeerd door lobbyclubs met allemaal hun eigen belangen. Het MKB, met een heel aardige voorzitter, is opgeslokt door werkgeversclub VNO-NCW. Ik wil het gewoon benoemen wat er gebeurt, wat er mis gaat en hoe het beter kan. Het systeem waarin we zitten werkt niet zoals het behoort te werken. Ambtenaren horen dienaren te zijn van het volk, maar dat zijn ze niet meer. Vaak kunnen ze dat zelf niet helpen. Zij zitten in een systeem waar ze uit moeten. Daar moeten we wat aan doen. Dat moeten we zien te regelen.’

‘Ik zat aan diverse klimaattafels terwijl ik het ook niet allemaal precies weet. Maar vergelijk het eens met je eigen huis. Hoe groot is het risico dat het in de fik gaat? Dat risico is zeer klein, maar iedereen sluit een verzekering af. Bij grote vraagstukken als de energietransitie moet je zaken in perspectief zetten en in balans brengen. Verduurzaming hoeft echt niet te betekenen dat je inboet aan kwaliteit van leven en dat je op kosten wordt gejaagd. Als mensen geen windmolens in hun achtertuin willen, doe het dan niet. Druk dat niet door. Aan de klimaattafels had ik als taak de vernieuwing in te brengen. Toen ik het conceptrapport kreeg, zag ik dat alle vernieuwing eruit was geschreven. Ik belde de opsteller en die zei: op pagina 438 staat dat we moeten kijken naar de rol van vernieuwing. Dat was het. Ik zei: hoe kan dat nou? Minister-president Mark Rutte durft niet te zeggen: we willen een man op de maan. Hij zei tegen mij: ik ben geen visionair. Ik ken hem goed, het is een aardige man. Maar wat we nodig hebben is visie. Code Oranje is een en al visie!’

Koornstra houdt van concrete acties die zoden aan de dijk zetten. ‘Als eerste kwam ik met een ledlamp naar Friesland. Philips zei: daar worden mensen ziek van. Anderen zeiden: veel te duur. Ja, als je die lamp in je kast laat liggen, dat is duur. Als je die lampen gaat gebruiken dan wordt het goedkoop. Wil je houden wat we hebben? Nee toch? Nu vullen we probleemloos en zonder discussie de zakken van de energie multinationals. Waarom doen we dat als het ook anders kan? Waarom rekenen we niet? Die ledlamp waar ik mee kwam werd omarmd door jullie supermarktketen Poiesz en door de Commissaris van de Koningin. Die zei na mijn verhaal: dat gaan we gewoon doen!’

‘Het systeem waarin we dingen doen is verkeerd. Mensen in het land zien de bomen door het bos niet meer. Ze worden geconfronteerd met installateurs die de opdracht hebben warmtepompen weg te proppen. Dan gaat het om de business, niet om de gebruiker. Installateurs en aannemers bouwen theemutsen over woningen om die te isoleren. Maar het werkt niet. Bewoners zitten met onvoldoende werkende installaties. Sommigen worden ziek. Wat je moet doen? Je moet mensen ontzorgen. Als overheid en bedrijfsleven moet je precies laten zien wat je doet en wat dat oplevert. Je moet bewoners voorhouden: jij betaalt alleen dát stukje. In de Tweede Kamer wordt de gebouw gebonden financiering weggestemd. De lobby’s van de belangenpartijen zijn nog te groot. Mainstreampartijen gaan daar nog te gemakkelijk in mee. Het ontzorgen wordt weggestemd.’

Maar waarom een nieuwe partij? ‘Ik schurk al twintig jaar tegen de politiek aan. Ik liep ook de jongerenpartijen af. Jongeren lopen vast. Baudet is boosheid. Ik schrok enorm van hun overwinning tijdens de verkiezingen van provinciale staten. Herman Wijffels wees me op Bert Blase, een enorm wijze man. Leuke man. Hij was sinds 2018 bezig met Code Oranje, minder politiek, meer beweging van onderop. Hij vond dat we een boegbeeld moesten hebben en noemde de naam Richard de Mos, de oud-wethouder van Den Haag die verwikkeld is in een juridische procedure rond omkoping. Een man die er met gestrekt been ingaat. Daar schrok ik nogal van. Hij bleek nog altijd immens populair te zijn vooral vanwege zijn ombudspolitiek: luisteren naar mensen en meteen zaken proberen te regelen. Met De Mos heb ik twee dagen in een kamer gezeten. Ik dacht: dat wordt vechten. Hij vond dat ik in een ivoren toren zat. De Mos zei tegen mij: we hebben in dit land meer voedselbanken dan McDonalds en dan kom jij aanzetten met het plan dat we van het gas af moeten. Lazer even op! De gesprekken waren nuttig. We zijn tot overeenstemming gekomen. We worden nu in een rechts hoekje geduwd, maar we zijn voor issues. We zijn van de plannen en zeggen: kom op met je plan. Als je een beter plan hebt, prima en anders hou je je bek.’