Rijden op koeienstront laat erg lang op zich wachten

(tekst: ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

Groen als gras

Op de voorpagina van het krantje Natuurlijk Frysl�n dat onlangs op de deurmat viel laat gedeputeerde Sjoerd Galema opgewekt weten:’Ik wacht op het moment dat heel Frysl�n kan rijden op koeienstront.’ Dan kunnen we nog lang wachten. Omdat het krantje een commerci�le uitgave betreft met bijdragen van o.a. de provincie Friesland is het niet helemaal duidelijk wie zich schuldig maakt aan volksverlakkerij.

Ten zuiden van Leeuwarden staat de proefboerderij Nij Bosma Zathe, onderdeel van Wageningen University & Research (WUR), waar ze een paar mestvergisters in gebruik hebben. Een paar jaar geleden konden die tijdens de Dag van de Duurzaamheid bekeken worden en kon iedereen kennis nemen van wat er zoal in een mestvergister gaat. En dat is echt meer dan alleen mest. Wie in korte tijd een expert in mestvergisting wil worden neemt een kijkje op de website http://www.mestverwerken.wur.nl ,die beleidsmedewerkers van de provincie kennelijk nog nooit bekeken hebben. Die ambtenaren gaan we na een bezuiniging niet missen. Mest in een mestvergister levert evenveel energie op om de mestvergister draaiende te houden, daar gaat geen Fries ook maar een meter op rijden. De meeste energie van een mestvergister is afkomstig van co-vergistingsmateriaal als bijvoorbeld het landbouwgewas ma�s. De kern van het probleem is het volgende: er is genoeg mest voorhanden, maar geen goedkoop co-vergistingsmateriaal. Een groot deel van de Friezen zal derhalve nooit op groen gas kunnen rijden.

Gelukkig gebeuren er in Friesland ook hele andere leuke dingen met een positieve impact op de leefomgeving en daarvoor konden mensen tijden de kijkdagen in het kader van ‘Europa om de hoek’ terecht bij het project Grassa in Oenkerk in de buurt van Leeuwarden. In een vervallen schuur stond wat roestige apparatuur opgesteld die niet deed vermoeden dat het om een project met veel potentieel voor een ‘biobased economy’ gaat. Bij Grassa wordt gras gekneusd op een manier die doet denken aan de molenaar van welleer die graan maalde, maar dan met een mobiele installatie. Gras bevat veel water en biomassa moet je niet willen verplaatsen, je moet het verwerken daar waar het onstaat. Daar kan de NOM (Noordelijke ontwikkelingsmaatschappij) nog iets van leren. Bij het project Grassa is een mobiele installatie ontwikkeld waar de vezels van gras gescheiden worden van de voedingsrijke inhoud die normaalgesproken alleen voor koeien is weggelegd. De vezels kunnen verwerkt worden in karton en de vloeibare eiwitten kunnen als varkensvoer dienen. Dat laatste is pure winst want varkens kunnen geen gras verteren en op deze manier zou je de import van soya kunnen verminderen.

De eerste fase van het project Grassa is een succes en het wordt pas echt interessant wanneer de eiwitten gesplitst kunnen worden voor verschillende toepassingen die geld in het laatje kunnen brengen. Op laboratoriumschaal is bekend hoe dat moet, maar er bestaat nog geen apparatuur om dat op industri�le schaal te doen. Die moet nog ontwikkeld worden. Leeuwarden doet er zeer verstandig aan om vervolgprojecten onderdak te bieden zodat het lectoraat Biobased Economy van de hogeschool Van Hall Larenstein een vliegende start kan krijgen. Er groeit in dit deel van de wereld veel gras waar verder niets mee wordt gedaan, het zou veel nieuwe maakindustrie kunnen opleveren.

De gedachten van Friese bestuurders en beleidsmakers over groen gas moeten we maar afdoen als een oprisping, als het om biogas en biobased economy gaat zijn ze namelijk nog zo groen als gras.