Opnieuw staat de gemeente Leeuwarden in het verkeerde rijtje

Leeuwarden

Opnieuw staat de gemeente Leeuwarden in het verkeerde rijtje. Nu in het rijtje van de doorstroom van mensen die een WW-uitkering hebben en naar de bijstand doorstromen. De Leeuwarder data-specialist Luit Middendorp, die ik hierover onlangs sprak, vond dit opmerkelijk. Volgens hem zou er met actief beleid voorkomen kunnen worden dat een deel van WW-uitkeringsgerechtigden (waar gehele gezinnen achter schuilgaan) in de bijstand terecht komt. Want die gang betekent een vermindering van het inkomen naar het bestaansminimum, wat de bijstand nu eenmaal is.

Middendorp bekeek de cijfers die geproduceerd zijn door uitkeringsinstantie UWV. In de meest recente cijfers van de Top-20 van gemeenten met hoogste en laagste doorstroompercentages, die vorig jaar zijn gepubliceerd en die gaan over 2014, staat Leeuwarden op een vierde plek (9,9%). Den Haag, Delft en Groningen scoren nog iets slechter. Middendorp vindt het van belang om vooral te kijken naar steden waarmee Leeuwarden zich kan vergelijken en noemt als voorbeeld Den Bosch (4,6%), maar misschien ook Utrecht (6,4%). Het zijn steden met overeenkomstige problematiek. Leeuwarden scoort nog hoger dan Rotterdam, een stad waarvan je gezien de samenstelling van de bevolking een grote doorstroom zou verwachten.

Het welzijn van een stad begint met het welzijn van haar inwoners. Hun welzijn heeft invloed op de lokale en regionale economie, op bijvoorbeeld detailhandel. Volgens Middendorp had de gemeente Leeuwarden wel wat pro-actiever mogen zijn. Niet alleen om het welzijn van de bewoners te waarborgen, maar ook om de doorstroom naar de bijstand te stoppen. Want dit laatste is mogelijk als men goed kijkt naar wie er precies in de ‘bakken van het UWV’ zitten. Uit een nader onderzoek zal blijken dat veel WW’ers een baan zouden kunnen krijgen bij reguliere bedrijven. In 2014 stroomden er 381 WW’ers door naar de bijstand. In 2015 waren dit er 400 en in 2016 390. De verwachting voor dit jaar is dat er ca. 330 mensen in de bijstand belanden. Middendorp: ‘Wat doen we eraan om dit te voorkomen?’

In Den Bosch voeren de gemeente en het UWV actief beleid om te voorkomen dat een onnodig deel van de WW’ers in de bijstand belandt. ‘In Den Bosch wordt, wanneer iemand in de laatste fase van de WW zit, actief gekeken waar de uitkeringsgerechtigde mee geholpen kan worden om te voorkomen dat die in de bijstand terechtkomt. Ik vind het aantal van 330 op het inwonertal van de gemeente Leeuwarden vrij fors.’

Het probleem werd al eens voorgelegd aan de gemeenten Kollumerland en Leeuwarden. ‘In Kollumerland werd gezegd: dit is een probleem des UWV’s. Dat mag zo zijn, maar daarna wordt het een probleem van de gemeente die verantwoordelijk is voor de bijstand.’ In Leeuwarden kreeg Middendorp geen reactie op zijn mail aan de verantwoordelijke wethouder. ‘Ik vind dat je je hier niet bij mag neerleggen. Je mag niet tevreden zijn met die vierde plek. De vraag luidt: laten we die mensen (en hun gezinnen) in die automatische doorstroom zitten of doen we er wat mee?’

‘Ik zou zeggen: keer het eens om. Nergens blijkt dat mensen in de kaartenbak van het UWV het verdienen om daarin te zitten. Ik vind ook dat je als gemeente beter je beleid moet delen met de bevolking. Als je bij de verkiezingen een hogere opkomst wilt, moet je wel laten zien wat je doet. Doe wat je zegt en laat zien wat je doet. Ik zie het niet terug in de statistieken. Waarom weten wij niet wat wethouder Ekhart (PvdA) boeit?’

Andries Veldman

bijstand