‘Oorzaken bestuurscrisis gaan dieper dan we beseffen’

Foto: Simon van der Woude

(tekst: De Nieuwe Wereld)

‘Oorzaken bestuurscrisis gaan dieper dan we beseffen.’ Een gesprek met Ad Verbrugge

Marlies Dekkers in gesprek met filosoof en raadsman Ad Verbrugge over diens recent gepubliceerde artikel, samen met filosoof Jelle van Baardewijk en jurist Willeke Slingerland, aangaande de Nederlandse bestuurscrisis. “Het gaat om het maatschappelijk lichaam. De crisis van de rechtsstaat duidt op een ziekte in dat lichaam.” Het is niet langer een publiek geheim: Nederland verkeert in een bestuurscrisis. Men kan zich inmiddels geen politiek analist meer noemen zonder tenminste een variatie van deze formule te onderschrijven. Maar wat betekent zij nu eigenlijk? Wat is precies het mankement van de Nederlandse bestuurscultuur, en hoe kwam zij werkelijk tot stand?

DNWs eigen Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk, in samenwerking met jurist Willeke Slingerland, publiceerden recent een uitvoerige analyse in Elzevier Magazine. Daarin beargumenteerden zij dat de traditionele, liberale machtsdeling in de laatste decennia is overgegaan op een vijftal nieuwe machtsnetwerken. “Macht organiseert zichzelf niet meer langs de traditionele lijn van de trias politica. Binnen de trias zijn nieuwe machtsnetwerken ontstaan,” aldus Verbrugge. Deze netwerken zijn die van de partijmacht, de bestuursmacht, de expertmacht, de geldmacht, en de mediamacht. In deze nieuwe organisatie is de oude balans tussen macht en tegenmacht zoekgeraakt. In de woorden van Verbrugge: “Het netwerk is de macht. Tegenmacht is iedereen die niet tot het netwerk wordt toegelaten.” Er is dan ook groeiende behoefte aan een brede heroriëntatie op maatschappelijke waarden. Maar welke waarde onderschrijft de Nederlander nog na de periode van de ontzuiling? Tijden van onbehagen, met Ad Verbrugge.

foto: Simon van der Woude