Ondernemers kwaad over gemeentelijk parkeerbeleid

‘Wat is hier het probleem?’ Rijkele Dijkstra kijkt vanuit zijn kantoor en wijst naar de Spanjaardslaan. Hij telt vanuit zijn erker op de eerste etage van zijn pand twintig lege parkeerplaatsen. Het is dinsdagmorgen tien uur. In het blok Spanjaardslaan, Steijnstraat, Transvaalstraat en Noordersingel zijn diverse open parkeerplaatsen te vinden. Bij makelaardij Popma aan de Noordersingel is volop ruimte aan twee zijden. Tussen Popma en Dijkstra aan de Spanjaardslaan staan twee auto’s waar ruimte is voor tien. ‘Dit is het beeld dat ik hier iedere morgen aantref. En dan vraag ik mij af: waar is die parkeeroverlast waar de gemeente Leeuwarden keer op keer mee schermt? Ziet u het? Het gaat ze om het geld.’

Vanaf 2012 is Dijkstra, directeur van Dijkstra Assurantiën en de Regiobank, in de weer met de gemeente Leeuwarden, die dreigde zes van zijn acht parkeervergunningen in te trekken. Al drie keer legde hij zijn vraag voor aan de adviescommissie voor beroeps- en bezwaarschriften. Aanvankelijk met succes. De adviescommissie veegde de vloer aan met de opstelling van de gemeente. Maar vechten tegen de ambtenarij en de bestuurlijk verantwoordelijken is niet eenvoudig. Na de eerste keer werd het parkeerbeleid aangepast in de voor de gemeente Leeuwarden gewenste richting. De ondernemer had het nakijken. In totaal herhaalde deze cyclus zich drie keer. Na bezwaar tegen intrekking van zijn vergunningen wijzigde de gemeente Leeuwarden, soms in minieme mate, het parkeerbeleid ten eigen gunste. Het is alsof tijdens de wedstrijd de spelregels worden veranderd.

Nu zou je kunnen zeggen, zoals Dijkstra doet, dat overlast iets is dat je moet zien te voorkomen. ‘Daar heb ik alle begrip voor. Maar wanneer men denkt dat er overlast is, dan zou ik zeggen: kom langs. Toon het mij en we zoeken een oplossing. Ik zit hier nu twintig jaar en heb van parkeeroverlast nog nooit iets gemerkt. En nogmaals: kijk om je heen. Waar is het probleem?’

Inmiddels heeft een dertigtal bedrijven bij de gemeente Leeuwarden aan de bel getrokken. Het gaat niet om de minste ondernemingen. Allemaal maken zij bezwaar tegen het parkeerbeleid dat de gemeente voert. Deze ondernemers hebben nu eindelijk ook de raadsleden in de benen weten te krijgen. PvdA en VVD, die het beleid jarenlang hebben ondersteund en de regels tussentijds aanpasten, dienden onlangs een motie in met de vraag aan wethouder Thea Koster (CDA, verkeer) om de zaak opnieuw tegen het licht te houden. Niet dat de partijen een standpunt innemen ter verbetering van de betrekkingen, nee: eerst maar eens vragen naar de bekende weg.

Dijkstra vindt deze late actie en de weinig daadkrachtige opstelling van de plaatselijke politici erg merkwaardig. ‘Parkeerbeleid moet gestoeld zijn op overlast, tenminste dat vertellen de ambtenaren mij. Dan moet je, als je dat beleid inzet, daarna regelmatig gaan meten. Je moet je afvragen: is die overlast nog actueel? Dat is ook de vraag die de adviescommissie in 2012 aan de juridische medewerker van de gemeente stelde. Die moest toegeven dat van dat meten niets terecht is gekomen. Ook in de periode na 2012 zijn mij geen meetgegevens bekend, anders dan mijn eigen waarnemingen. Ik ben nog wel eens naar zwembad de Blauwe Golf gelopen om te meten hoe ver mijn medewerkers zouden moeten lopen voor ze een parkeerplek zonder vergunning zouden kunnen vinden. Tijdens die wandeling heb ik 90 vrije parkeerplaatsen geteld.’

Wat Rijkele Dijkstra vooral steekt is het vijandige klimaat dat keer op keer de kop opsteekt tussen de gemeente Leeuwarden en de ondernemers. Hij maakt van zijn hart geen moordkuil. ‘Ambtenaren luisteren niet en ze kijken niet naar de consequenties. Ik heb nu al met zoveel ambtenaren te maken gehad dat ik die conclusie wel durf te trekken. Wat dit allemaal op jaarbasis wel niet kost voor een middelgroot bedrijf, daar durf ik bijna geen berekeningen op los te laten. Dan heb ik het over de uren die verloren gaan met het wandelen naar je auto, de ergernis en het vechten tegen de bierkaai. Ik schat dat zo op enkele tienduizenden euro’s per jaar.’

‘Tot drie keer toe heb ik, ook op aanraden van de adviescommissie, een gesprek aangevraagd met de wethouder. De laatste keer dacht ik dat het contact was gelegd maar daarna kreeg ik per mail te verstaan dat de wethouder niet in kan gaan op allerlei particuliere problemen van individuele ondernemers. Het is om uit je vel te springen.’

Volgens Dijkstra is er bij de gemeente Leeuwarden geen bereidheid om het beleid af te stemmen op de werkelijkheid. Hij wordt in deze opvatting gesterkt door een uitspraak van de adviescommissie die al in 2012 om meetgegevens van de gemeente vroeg en deze niet ontving. De commissie schrijft beleefd: De commissie heeft moeten constateren dat de gemeente geen gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om nadere informatie omtrent de parkeerdruk aan de commissie te verstrekken. Mevrouw Bakker heeft mondeling laten weten dat dit niet dan met grote moeite te doen is. De gemeente Leeuwarden voelt wel aan dat men fout zit. Mevrouw Bakker laat de commissie weten dat de gemeente naar aanleiding van de door de commissie gestelde vragen tot de conclusie is gekomen dat deze op onjuiste gronden tot intrekking van de parkeervergunning is overgegaan. Het huidige beleid staat dit niet toe, zegt Bakker tegen de commissie.

Vier jaar later weet Rijkele Dijkstra wat die laatste zin precies betekent: de gemeente sleutelt keer op keer aan het parkeerbeleid om haar zin te krijgen. De meerderheid van de raad ondersteunt deze beleidswijzigingen.

Dijkstra: ‘We zijn nu vier jaar verder en de ergernis neemt toe. Iedereen kan volgens mij zien dat de parkeerdruk in Leeuwarden afneemt. Er is wel eens ergens een piek, maar daarop kun je het gehele parkeerbeleid toch niet richten?

Ook andere ambtenaren zijn tussentijds in de weer geweest met dit dossier. Nadat op 9 oktober 2015 wordt aangekondigd dat de zeven parkeerontheffingen van Dijkstra per 1 maart 2016 zullen worden beëindigd, wordt, na opnieuw bezwaar van de assuradeur, klachtencoördinator Martien Wierdsma ingeschakeld. Wierdsma, bekend als de olievrouw van de gemeente Leeuwarden, bepaalt samen met ambtenaar mevrouw Stam dat de ontheffing van Dijkstra opnieuw wordt verlengd, nu tot 1 januari 2017.

Uit de correspondentie – inmiddels een heel boekwerk – blijkt keer op keer dat de gemeente Leeuwarden het ingezette beleid niet wenst te veranderen, en opmerkelijk genoeg, ook niet van nieuwe cijfers wil laten voorzien. ‘Ik heb nog een gesprek gehad met parkeerbeheer, ook op uitnodiging van de gemeente. Daar kende men het staande beleid niet eens en was men niet op de hoogte van de stand van zaken tussen mij en de gemeente. Daar word je dan doodleuk naar toegestuurd.’

Inmiddels hebben 32 ondernemingen en dienstverleners bezwaar aangetekend bij de gemeente Leeuwarden. Het is een lijst waarop namen van kappers, reclamebureaus, onderwijsinstellingen, zorgverleners accountant- en advocatenkantoren. De lange lijst bevat namen als tandarts Kruitbosch (vier vergunningen), openbare basisschool De Vossenburcht (zeven vergunningen), Welstandsadvisering Hûs en Hiem (drie vergunningen met wisselende kentekens), Alfa Accountants (vier vergunningen), Stichting Monumentenwacht Fryslân (zeven vergunningen, wisselende kentekens), Studio Kimo (vier vergunningen) en het Christelijk Gymnasium (vijftien vergunningen).

Dijkstra: ‘Het gaat om de werkgelegenheid van honderden mensen bij tientallen bedrijven. Het is onbegrijpelijk dat de gemeente Leeuwarden dit beleid na al die jaren voortzet en zelfs aanscherpt. Het druist in tegen mijn rechtsgevoel. Het gaat mij in principe om twee zaken: je moet beleid maken waarvoor het is bedoeld. In dit geval constateer ik dat het parkeerbeleid vooral gestuurd wordt door geld. Het is puur een belastingverhogende maatregel. Men wil met dit beleid tekorten dekken en bagatelliseert de problematiek van tientallen ondernemers. Tegen mij wordt gezegd dat de blauwe parkeerkaart uitkomst biedt en ook dat we in de parkeergarages kunnen parkeren. Als je dat zegt, dan heb je geen benul van de situatie bij jouw eigen ondernemers. En bovendien vind ik dat je met dit wisselende beleid waarbij keer op keer de regels worden aangepast, terwijl het onderliggende verhaal niet met feiten en cijfers wordt onderbouwd, jouw burgers schoffeert.’

Andries Veldman