Observatorium: Schort werkzaamheden Akkermans en Keizer op

UPDATE (nu met gehele voorstel onderin)

Kwartiermaker Akkermans moet een gespleten geest bezitten

Akkermans en Leemhuis over cultuur in Leeuwarden

Het wordt tijd voor een onafhankelijke commissie Van Duinen/Mous

De Leeuwarder Courant van 6 november brengt een interview van journalist Rob Leemhuis met de “kwartiermaker cultuur”, de heer Akkermans. Akkermans is ingehuurd door de gemeente Leeuwarden om drastische bezuinigingen door te voeren. Hij moet enkele “scenario’s” maken.

Er wordt – sinds het aantreden van het nieuwe college en het college-programma van de club – in Leeuwarden met enige verbazing naar de strapatsen van de gemeente (en met name wethouder Diks) op het culturele veld gekeken. De gemeente geeft wisselende signalen over de beoogde bezuinigingen. Soms zijn de te bezuinigen bedragen hard, dan weer is er nog van alles bespreekbaar.

Zo schrijven b. en w. in een Memorie van antwoord van 13 oktober op vragen vanuit de gemeenteraad over Parnas:

“Wij onderhouden in de persoon van wethouder Diks een frequent contact met zowel de directie als het bestuur van Parnas. Parnas wordt door de wethouder en de cultureel kwartiermaker betrokken bij nieuwe ontwikkelingen (bezuinigingen). Parnas neemt zelf initiatieven en schrijft zelf aan een alternatief plan over de toekomst. Dit plan zal door ons en de kwartiermaker worden meegenomen in de totale planvorming. De gemeenteraad zal op de hoogte worden gehouden van ontwikkelingen.”

Dat klinkt alsof er nog weinig definitief is.

Het interview met Akkermans wijst in een andere richting. – Volgens Akkermans is “de sluiting van Parnas onontkoombaar“. “Weliswaar een groot verlies, maar je kunt er niet omheen”. Verder meldt Akkermans, dat hij als zijn belangrijkste opdracht ziet te “ontdekken welk type cultuur Leeuwarden het hardst nodig heeft“. Maar hij weet nu al, dat Parnas wel gemist kan worden. Provinciale organisaties als Tresoar en Keunstwurk kunnen meer doen. “Ze zijn er voor heel Fryslân, maar staan nu eenmaal in de hoofdstad.”

Akkermans moet een gespleten geest bezitten. De kernvraag “welk type cultuur heeft Leeuwarden het hardst nodig” zou hij eerst – zonder de bezuinigingstaakstelling van de gemeente – moeten beantwoorden. Daarna zou een vertaling naar instellingen en activiteiten moeten volgen. Akkermans werkt nu andersom. Akkermans opereert hier overigens ook op de rand van wat nog “integer” valt te noemen. Nog niet zo lang geleden heeft hij een rapport gemaakt over de culturele instellingen in Leeuwarden. Zijn conclusie: de gemeente zit voor een dubbeltje op de eerste rang. Een logische conclusie was dan ook: er moet meer geld toevloeien naar de cultuur in Leeuwarden. Een conclusie, die kort daarvoor al in de eigen nota van de gemeente “Cultuurvuur” was getrokken. Er zou ongeveer een miljoen extra voor de cultuur nodig zijn, zo stelden b. en w. in de nota voor. Het was de tijd van wethouder Bleize. Helaas horen we Akkermans nu niet meer over deze bevindingen. Zijn uitvlucht, dat andere provinciale instellingen meer zouden kunnen doen, lijkt ook misplaatst. Immers, deze instellingen krijgen zelf te maken met forse bezuinigingen.

De interviewer Leemhuis had zijn gesprekspartner op deze en andere punten wel wat harder aan mogen pakken. Wethouder Diks sprak in een onberaden ogenblik uit, dat de tekorten van de Harmonie er de reden van waren, dat Parnas moet verdwijnen. En dat lag er in sterke mate aan, dat de gemeente zich financieel met handen en voeten heeft vastgelegd op de Harmonie. Zou de heer Akkermans over dit punt zijn licht willen laten schijnen?

Een volgend onderwerp voor Akkermans kan zijn het plan voor de Culturele hoofdstad 2018. Daar blijken zowel provincie als gemeente geld voor te hebben . Het zijn nieuwe uitgaven. Voor andere taken is geen geld meer, want we moeten bezuinigen.

Akkermans weet heel goed hoe het zit. “Het Noorden is op cultureel gebied onderbedeeld”. “Hogere entrees en minder fondsen kunnen tot kaalslag leiden”, vreest Akkermans. Akkermans brengt daarbij helaas niet ter sprake, dat binnen het noorden het culturele accent, ook in financiële zin, bij Groningen ligt. Hij is daar destijds zelf nog mee annex geweest (directeur Gronings Conservatorium en fusie Minerva met Friese kunstvakopleidingen.”).

Onvermeld blijft in het interview de uitkomst van de expert-meeting, die op initiatief van de VVD voor de gehele gemeenteraad werd georganiseerd. Drie deskundigen velden onafhankelijk van elkaar een vernietigend oordeel over de gemeentelijke plannen, en het gebrek aan onderbouwing daarvan. Akkermans (en de gemeente) lijken te doen alsof deze bijeenkomst nooit heeft plaatsgevonden. De kop in het zand, dus. We zien nog het PvdA-raadslid Klaas Zwart tijdens de expert-meeting bleek wegtrekken. Hij smeekte om argumenten tegen centralisatie (= een eigen gebouw voor Parnas in centrum van Leeuwarden). Terwijl de experts nu juist de bijl hadden gezet in de quasi – argumenten van het college voor zogenaamde decentralisatie (ofwel cultuur-educatie naar de wijken, onderbrenging bij de brede scholen, etc.) . Alsof instellingen in de wijken, zoals scholen, op die taken zitten te wachten, onderwerp van takenverzwaring en gelijktijdige bezuinigingen als ze zijn.

Het cultuurdebat in Leeuwarden heeft een bredere basis nodig. En inderdaad zal dan ook in de beschouwing moeten worden genomen, hoe de samenwerking tussen provinciale en Leeuwarder instellingen te verbeteren valt. En hoe prestige-projecten als de Culturele Hoofdstad in de huidige periode moeten worden ingeschat.

Er lopen nu in de provincie twee kwartiermakers rond, de heer Akkermans (Leeuwarden) en de heer Keizer (Culturele Hoofdstad). De heren krijgen volgens adviseurstarieven betaald (goed dus) en gaan zelfs beschikken over een eigen bureau (zo schijnt Keizer een office-manager te krijgen).

Genoeg gezeurd.

Ons voorstel:

Schort de werkzaamheden van Akkermans en Keizer voorlopig op. Zet enkele autochtone deskundigen, te denken valt aan mevrouw Jongstra, mevrouw Mulder (voorheen van Parnas), mevrouw van Duinen, de heer Mous, de heer Mercuur en de heer Wetting, aan het werk. Laat ze – tegen vergoeding, de middelen kunnen wel uit het communicatiebudget van de Culturele hoofdstad komen – een inspirerend plan maken voor de culturele sector in Fryslân, in het licht van de huidige ontwikkelingen. Laat ze ook kijken naar de samenhang tussen cultuur en economie.

Op basis van deze visie kunnen dan provinciale en gemeentelijke ambtenaren wel een uitwerking maken, waarin de bestaande instellingen – al dan niet afgeslankt, samengevoegd, of juist gesplitst – een plaats krijgen.

De werkzaamheden van Keizer en Akkermans kunnen aanzienlijk ingeperkt worden – en financieel voordeel behaald – als de overheden voor deze aanpak kiezen.

Van belang is snelle openbaarmaking van het onderzoek van Bureau Boneschansker naar de creatieve industrie, dat in opdracht van de gemeente Leeuwarden is gemaakt. Dit rapport had al voor de zomer uit zullen komen, maar bevindt zich nog sub rosa in de gemeentelijke burelen.

Aan de heer Leemhuis van de LC kan misschien een cursus worden aangeboden, ten behoeve van de aanscherping van interviews. Dat is in het belang te achten van het culturele klimaat in de provincie.

Observatorium Politiek Leeuwarden

Adviseur Bouwmans (sectie cultuur en sport)

Dossier Leeuwarden Culturele Hoofdstad