De waarde van de mienskip volgens Dwarskijkers, luidde de kop boven een pagina in het krantje Rondom Leeuwarden. Drie bijeenkomsten georganiseerd door Keunstwurk en LAB LWD over de rol van kunst en cultuur in de samenleving. Geen idee waarover het ging en zal gaan, laat ik eens een orthogonale blik op het geheel werpen. Toen ik afgelopen zomer het boek ‘Nanowetenschap, reuzen van het oneindig kleine’ in handen kreeg viel mij de foto op die de omslag siert van een ander boek getiteld ‘King of infinite space. Donald Coxeter, de man who saved geometry’. Voor tien euro gekocht in Leeuwarden toen de stad nog een bekende winkel voor tweedehands boeken had. In dat boek is een heel hoofdstuk gewijd aan M.C. Escher, het werk van de in Leeuwarden geboren kunstenaar is gebaseerd op meetkundige principes, voor een aardig overzicht zie http://platonicrealms.com/minitexts/Mathematical-Art-Of-M-C-Escher/ ook al begreep de beste man de wiskunde niet helemaal. Coxeter schreef meerdere boeken waarvan ik ‘Introduction to geometry’ in de kast heb staan met daarin een tweetal reproducties van Escher’s werk. Wie had nu invloed op wie?
De van oorsprong Britse meetkundige Coxeter die werkte vanuit Toronto, was getrouwd met een Nederlandse genaamd Rien. Tijdens een conferentie voor wiskundigen in Amsterdam participeerde Rien in het partnerprogramma waarbij een bezoek werd gebracht aan het Stedelijk Museum waar op dat moment Escher exposeerde. De twee raakten aan de praat, aan het einde van de conferentie kocht Coxeter het tweetal werken dat in het inleidende meetkundeboek figureert. Het latere werk van Escher is gebaseerd op de meetkunde die Coxeter vervolgens ontwikkelde. Wat doet een meetkundige in een boek over nanotechnologie? In een materiaal als grafeen rangschikken de atomen zich in een rooster waarbij aan bepaalde meetkundige principes wordt voldaan. Deze tak van sport heet kristallografie, wil je iets van nanotechnologie snappen dan moet je het nodige van meetkunde weten. Levert nanotechnologie Friesland wat op? Wellicht, onlangs heeft een hoogleraar verbonden aan de Rijksuniversiteit van Groningen subsidie gekregen voor onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van grafeen. Nanotechnologie is dichterbij dan menigeen denkt.
Met een beetje passen en meten kun je rond de overzichtstentoonstelling van Escher in 2018 in het Fries museum een educatief programma organiseren waarbij verleden en toekomst aan elkaar worden gekoppeld. Kunst, wetenschap en toepassingen, zo moeilijk is het allemaal niet. Die lezingen van Keunstwurk en LAB LWD zijn aan mij niet besteed, laat mij maar op deze plek een dwarse kijk op het geheel geven. Doe eens wat in plaats van dat slappe geouwehoer.
