Kindertjes Techum zitten nog in de noodlokalen

(tekst: oud-raadslid VVD Gert Jaap van Ulzen)

Duurzame fiasco’s …

Ik ken de Leeuwarder ambtenaar Bouwe de Boer als een aimabele en enthousiasmerend mens met ontegenzeggelijk verstand van zaken wanneer het over energie gaat. Volgens de verslaglegging mocht Bouwe recentelijk zijn verhaal toelichten op de nieuwjaarsbijeenkomst van de PvdA – en daar zal het verhaal ongetwijfeld met applaus zijn ontvangen. Immers alles wat naar duurzaamheid riekt wordt door de PvdA en bovenal GroenLinks omarmt.

Sterker nog, als het woord duurzaam niet in de plannen staat heb je pas een probleem. De winnende combinatie is ‘de eerlijke fairtrade sustainable duurzame Mienskip’. Dan heb je de hoofdprijs – die je cash kunt ophalen bij de verantwoordelijk wethouder.

De werkelijkheid daar waar het lokaal duurzaamheids- & energiebeleid betreft is helaas weerbarstiger dan het enthousiasme doet voorkomen. Leeuwarden fossielvrij in 2020 is het voorlopige slotakkoord bij de aaneenrijging van duurzame fiasco’s. De kosten van deze non-ambitie bedragen een slordige miljard euro en het levert niets op, in ieder geval geen lagere energierekening.

De warmtenet plannen onder de noemer Leeuwwarmte kunnen aan het rijtje worden toegevoegd. De projectpartner Essent heeft zojuist al haar warmtenetten verkocht aan het PGGM en doet dat niet uit luxe. Het PGGM staat niet bepaald bekend als het hebben van een gelukkige hand bij duurzame investeringen. Integendeel, zij hebben daarop honderden miljoenen pensioengeld verloren.

Warmtenetten zijn by far de meest kostbare manier om energie te transporteren. Techum van hetzelfde laken een pak, de bewoners klagen steen en been. Als het sneeuwt blijft overal de sneeuw liggen, behalve waar het warmtenet ligt … De koeien die het gas aan Techum moeten leveren … een zwaar verliesgevend fiasco. Wethouder Diks was overal en nergens te zien bij de lancering – één koe verwarmt 7 woningen. Het verschil tussen beiden is dat een koe met enige training van tevoren had kunnen inzien dat dit wel een fiasco moest worden.

De zo geroemde zonnepanelen, alweer een financieel drama. De crowdfunding actie dienaangaande door de openbare basisschool de Potmarge was een ‘doorslaand’ succes. Niet dus. Van de gewenste opbrengst moest 50% in de vorm donaties en subsidies bijeen gescharreld worden omdat het anders niet uit kan.

Wie beweert dat zonne-energie geld bespaart om zo meer leermiddelen te kunnen kopen, fopt zich zelf. De opbrengst van de crowdfunding actie direct investeren in leermiddelen levert een veelvoud daarvan op. De PV actie bij de Euroborg Groningen ook zo’n financieel drama. Die actie is inmiddels maar in fases geknipt, want ‘mislukt’ op de site staat zo lullig. Er wordt in Leeuwarden nog voor tonnen gespendeerd aan onrendabele zonne-energie wat over een paar jaar allemaal als chemisch afval mag worden afgevoerd.

Warmte koude opslag – ik verwijs maar even naar het schooltje in Techum, alle installaties moesten worden vervangen. Een duurzaam succes, de kindertjes zitten nog steeds in de noodlokalen. Duurzaamheidsleningen – €1 miljoen betalen om € 5 miljoen uit te mogen lenen om energie besparing te bereiken bij woningen met een WOZ waarde onder de €150.000. Het loopt storm … niet dus. Investeringen in energiebesparing verdienen zich namelijk amper terug, tochtstrippen uitgezonderd. In plaats van woningen te ‘verduurzamen’ zadel je juist de minima op met extra schulden. Het zal aan mij liggen.

Een eigen energiebedrijf beginnen – de energie coöperatie. Dat klinkt lief, maar is het niet. Het is niet voor niets dat de waarde van bestaande energiebedrijven recentelijk met 50% zijn afgeboekt. Energie wordt namelijk niet duurder, maar alleen maar goedkoper. Alleen de belasting op energie wordt alleen maar hoger en het is een idee fixe te denken dat de eigen energie coöperatie die belasting niet zou hoeven te betalen.

Netbeheerder Tennet moet nog voor miljarden investeren – u gaat het echt betalen. Het energie akkoord gaat €100,- per maand per gezin kosten, of u lid bent van de energie coöperatie of niet.

Dat de duurzame energie plannen van Bouwe de Boer ondanks zijn enthousiasme maar beperkt van de grond komen, ligt niet aan de politiek. Dat ligt aan het ontbreken van onderliggende en sluitende business cases. Duurzame energie is prima, maar er moet wel gewoon geld aan verdiend worden.

—- Update —-

Het ministerie heeft zojuist het zogenaamde ‘ontzorgmodel’ voor zonne-panelen op de daken van scholen & gemeente afgeschoten. Instellingen die PV panelen van derden ‘huren’ worden niet vrijgesteld van energiebelasting & BTW. Daarmee zijn de PV plannen van dit College geïmplodeerd, de wethouder Diks zal een vloek ontsnapt aan de haag harer tanden niet hebben kunnen onderdrukken.