Inspraakreactie Groene Ster: nulmeting ontbreekt

Foto: Harrie Muis

(tekst: Wietse Elzinga)

Milieueffectrapport

March 17, 2020

Betreft: Inspraakreactie Notitie Reikwijdte en Detailniveau Partiële herziening bestemmingsplan Leeuwarden recreatiegebied Groene Ster

Geacht College,

Naar aanleiding van uw voornemen tot een gedeeltelijke herziening van het bestemmingsplan van recreatiegebied de Groene Ster het volgende: voor een nog op te stellen milieueffectrapport is geen nulmeting gedaan. De mogelijkheden om die methodologisch correct op te stellen zijn minimaal, er zijn immers al 19 festivals gehouden en die hebben hun sporen in het gebied achtergelaten.

De voorgeschiedenis. Eind 2008 maakte de gemeente Leeuwarden bekend voornemens te zijn de Groene Ster te willen herinrichten. De voorgestelde herinrichting zou grote gevolgen hebben voor de naturisten in het gebied. Voor die doelgroep was ik de eerste ondertekenaar van een zienswijze op een structuurvisie van het gebied die te vinden is op de volgende website

http://www.strandje.nl/2008/Nieuwstrandje/DefinitieveZienswiijzeStructuurvisieGroeneSter.html . In dat stuk worden de belangrijkste ontwikkelingen van het gebied beschreven. In de tweede helft van 2012 startten de werkzaamheden ten behoeve van die herinrichting. Half januari 2013 figureerde ik op verzoek van het Friese waterschap in een filmpje over het project, activeer een zoekmachine met “stowa mooi water dichtbij wietse elzinga youtube”. In dat filmpje is te zien hoe het recreatiegebied er destijds uit zag. Ongeveer een maand later maakte de spreekbuis van de organisatie achter het festival Welcome to the Village de eerste editie bekend http://www.suksawat.nl/leeuwarden-krijgt-eigen-sziget/ op een niet meer bestaand deel van het recreatiegebied. Uiteindelijk werd het festival georganiseerd naast de grote ligweide bij de kiosk. Festivalgangers overnachtten op camping de Kleine Wielen. Tijdens het festival kon iedereen z’n gebruikelijke dingetje doen in het gebied, niemand had er last van en de natuur ondervond geen enkele schade. Je zou kunnen stellen dat op dat moment de recreatieve en natuurwaarden van het gebied maximaal waren. Sindsdien is alles minder geworden.

Merk op dat bij de herinrichting, die overigens nog steeds niet is afgerond, geen rekening is gehouden met festivals: tot op dat moment was geen festival succesvol geweest en derhalve voor herhaling vatbaar. Welcome to the Village bracht daarin verandering, niet veel later werd Leeuwarden uitgekozen tot Culturele Hoofdstad van Europa 2018. De daarop volgende jaren werden er steevast drie ontheffingen voor een festival verleend. Weliswaar voorziet het bestemmingsplan niet in festivals, jaarlijks mag het College van B&W drie keer ontheffing verlenen en een omgevingsvergunning afgeven. Helaas slaagden de ambtenaren van de gemeente er niet in dat op een juridisch correcte wijze te doen met als gevolg rechtszaken waarbij Stichting Groene Ster Duurzaam niet zelden in het gelijk werd gesteld. Nergens heeft een bestuursrechter bepaald dat het bestemmingsplan gewijzigd dient te worden.

Vanaf 2014 kregen de festivals gefaciliteerd door de gemeente steeds meer ruimte ten koste van de reguliere gebruikers van het gebied. Veelal ten onrechte, in 2019 konden alle gebruikers van het gebied tijdens festivals hun ding aldaar doen. Dankzij de rechtszaken aangespannen door de genoemde stichting. Tijdens het op- en afbouwen van festivals blijkt het gebied best wel toegankelijk te kunnen zijn, de afgelopen twee jaar konden dagrecreanten drie keer tijdens die activiteiten de grote ligweide bij de kiosk gebruiken. Die ligweide is nog altijd niet hersteld van al die festivals, die niet allemaal op die plek zijn gehouden.

Belangrijke punten ten aanzien van de genoemde notitie:

1. Het veronderstelde causale verband tussen de toegankelijkheid van het gebied in relatie tot de dagen die nodig zijn om een evenement op te bouwen en weer af te breken. Organisaties zijn een beetje gemakzuchtig en willen onder het mom van veiligheid zoveel mogelijk gebied afsluiten. Elders in de samenleving zijn tijdens bouwwerkzaamheden tijdelijke constructies om de overlast te beperken heel gewoon. Er is geen reden aan te nemen dat in recreatiegebied de Groene Ster gefaseerde op- en afbouw niet tot de mogelijkheden behoort. De afgelopen twee jaar was de grote ligweide in een dergelijke projectfase drie keer gewoon toegankelijk. Kortom, het noemen van een aantal dagen voor het opbouwen en afbreken van een festival zegt niks over de (on)mogelijkheden van feitelijke gebruik van het gebied.

2. Afgelopen jaren zijn de kampeermogelijkheden voor de festivalgangers van het psychedelische festival Psy-Fi behoorlijk ingeperkt. De bestuursrechter was en is het met Stichting Groene Ster Duurzaam eens dat delen van het recreatiegebied te kwetsbaar zijn voor natuurontwrichtende activiteiten. Er is op voorhand geen reden aan te nemen dat de rest van het gebied ongevoelig is voor festivals van enige omvang. Het beste moment voor een nulmeting ten behoeve van een milieueffectrapport is verstreken, 2013 ligt ver achter ons. Nooit zijn recreatieve en natuurwaarden gekwantificeerd, tijdens de eerste editie van Welcome to the Village waren die maximaal: sindsdien is er sprake van een afname. Het op een na beste moment voor een nulmeting is nu, vooropgesteld dat de herinrichting wordt afgerond. Het eerstvolgende festival is halverwege dit jaar, tot die tijd is er alle gelegenheid om flora en fauna in kaart te brengen. Metingen van dit jaar vergelijken met die van volgend jaar en er is enig inzicht in de impact van festivals op de natuur.

Merk op dat geen bestuursrechter heeft bepaald dat het bestemmingsplan gewijzigd moet worden, er is alle tijd voor een milieueffectrapport ook al klopt er methodologisch niks van: in andere delen van de samenleving ga je ook niet eerst een weg aanleggen en daarna de effecten op verdwenen natuur meten.

Bovenstaande tekst is langs elektronische weg ingediend bij de gemeente Leeuwarden.

foto: Harrie Muis