‘Ik snap de NHL niet’

(tekst: Wietse Elzinga)

Friesland in een hogere versnelling

Economische groei in Friesland blijft achter bij die van de rest van het land. Geen nieuws want een terugkerend, welhaast structureel fenomeen. Ook niet-Friese bedrijven hebben er last van, in economisch goede tijden geen tijd – want druk, druk, druk – voor vernieuwing en in economisch mindere tijden geen geld voor innovaties. Als we die spiraal nu eens konden doorbreken. Onlangs een bijlage van topsector High Tech Systemen en Materialen bij de Leeuwarder Courant en gelet op de inhoud zou je bijna denken dat het hier fantastisch gaat met dat innoveren. Schijn bedriegt, het zijn steeds dezelfde bedrijven en organisaties die voorbij komen. Een hele pagina voor NHL Hogeschool, zij zijn koploper op het gebied van cross-sectoraal opleiden hetgeen betekent dat je van alles niks leert. Prominente plek voor de lector Computer Vision die droomt van een nieuw Kenniscentrum Data Science. Nut en noodzaak ontgaan mij.

In verband met de inauguratie van de lector Computer Vision een paar weken geleden werden er een aantal lezingen gegeven, programmeren van grafische kaarten leek mij wel wat. Een hedendaagse computer bevat niet zelden een multicore processor en een grafische processor (GPU) al dan niet op een aparte kaart. Een GPU bevat heel veel kleine processoren die een beperkt aantal kunstjes kunnen die niet verrassend verband houden met het presenteren van gegevens op een scherm. Wanneer ik met behulp van zo’n systeem een tekstje zoals dit m.b.v. een browser op de site van WordPress zit in te tikken dan hebben de andere kernen van de processor en de GPU niet veel te doen. Open ik een nieuw tabblad dan wordt die niet op een andere beschikbare kern geopend, zo steken webbrowsers (nog) niet in elkaar. Wil je optimaal kunnen profiteren van de rekencapaciteit van een multicore processor en een GPU dan zul je daartoe geschikte software moeten schrijven. Voor tal van toepassingen loont dat de moeite om te doen omdat menigeen vandaag de dag een supercomputer tot zijn of haar beschikking heeft. Ik denk niet dat het realistisch is om een model voor het voorspellen van het weer te laten draaien, meer dan in het verleden kun je nu inzicht krijgen in problemen waar destijds een “echte” supercomputer voor nodig was om ze op te kunnen lossen. Denk aan simulatiesoftware voor de dynamiek van moleculen, handig voor water- en zuivelprocestechnologie. Ook toepassingen als computer vision, Internet of Things en Big Data kunnen wel wat verwerkingscapaciteit gebuiken. De benodigde hardware is volop beschikbaar, nu nog mensen die die hardware adequaat kunnen programmeren. Programmeurs moeten gestructureerd parallel leren programmeren, stellen de auteurs van het boek Structured Parallel Programming.

Programmeertalen van het eerste uur zijn nooit ontworpen voor computers met multicore processoren, die bestonden toen nog niet. Hedendaagse programmeertalen hebben veelal voorzieningen voor ‘concurrent programming’ ingebakken, bij het ontwerp kon er rekening mee worden gehouden. Meer programmeurs beheersen zo’n “oude” programmeertaal dan een recente. Flitsende hardware van het kaliber supercomputer, te weinig mensen die die dingen kunnen programmeren, dat is de kern van het probleem. De schrijvers van Structured Parallel Programming stellen dat het met hun boek valt te leren, zij maken gebruik van Cilk Plus. Oorspronkelijk ontworpen door het Amerikaanse MIT, een bedrijf dat het vervolgens commercieel wilde uitnutten werd opgekocht door chipfabrikant Intel en die biedt een open source versie aan op http://www.cilkplus.org . Niets hoeft medewerkers van de NHL Hogeschool ervan te weerhouden er mee aan de slag te gaan. Ik snap werkelijk niet waarom er een Kenniscentrum Data Science nodig is terwijl je gewoon aan de gang kunt gaan. Veelzeggend was de vraag van een docent aan de spreker over programmeren van een grafische kaart na afloop van diens presentatie: Is dit belangrijk voor onze studenten? Ja, heel erg belangrijk.

Het wordt tijd dat Friesland vanuit stilstand in de eerste versnelling wordt gebracht om bedrijven in beweging te brengen. De topman van NHL Hogeschool die aan het begin van het studiejaar 2015-2016 een heel verhaal in de Leeuwarder Courant liet optekenen over een Fries Silicon Valley doet er verstandig aan de medewerkers van die hogeschool aan het werk te zetten. Schakelen naar een hogere versnelling is zeer gewenst.

nhl