Hoezo is Leeuwarden 100 procent oké?

(gepubliceerd op 11 januari 2016)

De Leeuwarder burgemeester Crone heeft vanmiddag (4 januari) weer zijn nieuwjaarstoespraak gehouden. Als we Crone mogen geloven dan gaat het 100 procent toppie met onze gemeente. Je moet als eerste burger de moed er ook maar een beetje inhouden, zullen we maar zeggen. Het valt te begrijpen dat hij niet weer begint over een fossiel vrij Leeuwarden, of over de biogasleiding vanuit Holwerd. Ook over het project Stad van de Smaak, het evenement dat als een nachtkaars uitging, zouden ook wij als een paard op stal hebben laten staan. Het zal wel moeilijk zijn om Culturele Hoofdstadman Oeds Westerhof (‘ik kom voor de jaarwisseling met concrete plannen’) aan zijn belofte te houden. Maar waar we wél iets over zouden willen horen is hoe de stad er nu écht voor staat. Het kan toch niet zo zijn dat onze eerste burger de prietpraat van zijn eigen partij voor waar aanneemt?

Ronkende publicatie

De ronkende publicatie ‘Hoe investeren wij in werk? Nou zo?’ van 23 december 2015 op de Leeuwarder PvdA-website trok onze aandacht. Zo vlak voor de kerst wilde men een positief verhaal brengen. Dat is lastig voor PvdA: landelijk (veel kritiek en peilingen dramatisch), provinciaal ook in Friesland (verkiezingen en macht in 2015 verloren) en lokaal in Leeuwarden is het wachten op de genadeklap bij de volgende verkiezingen als de SP en PVV zich gaan aandienen. Nou, wij brengen wél het eerlijke verhaal, om PvdA-partijleider en oud-Leeuwarder Diederik Samsom maar eens te citeren. Vooropgesteld: net als de lokale PvdA onderschrijven wij ook het enorme belang van werk en het creëren en behouden werkgelegenheid.

Cijfers

Maar wat valt op? Allerlei overheidsinvesteringen zouden volgens de PvdA-publicatie leiden tot meer werk. In de publicatie is echter eigenlijk geen enkel cijfer genoemd. Het is allemaal beperkt tot alleen maar woorden. Een ‘geloofwaardig economisch verhaal’ onderbouw je primair door cijfers en getallen op te lepelen. Vervolgens licht je de cijfers toe met woorden. Zo krijg je een sterk en eerlijk verhaal. Dat ontbreekt nu volledig. Wij zullen u helpen met de cijfers: Elfstedenhal bouwkosten EUR 25 miljoen, Neushoorn bouwkosten EUR 20 miljoen (2 popzalen en een café en wat te doen met Romein?), Stationskwartier opknappen EUR 20 miljoen, Europaplein (in de volksmond het Thea Kosterplein) bouwkosten EUR 14 miljoen, Culturele Hoofdstad 2018 zeker EUR 25 miljoen, Parkeerkelder Oosterstraat (met name bedoeld voor Provincie Friesland maar grotendeels leegstaand) bouwkosten geschat EUR 20 miljoen, met de University Campus gaan we naar EUR 10 – EUR 20 miljoen, de Watercampus gebouwd door de gemeente heeft ook zeker EUR 10 miljoen gekost (alsof er niet genoeg andere kantoorpanden leeg staan). Er worden nog veel meer zaken genoemd. Al met al gaat het gauw richting de EUR 200 miljoen ‘investeringen’ en dan nemen we de Haak om Leeuwarden en bijbehorende infrastructuur niet eens mee. Daarenboven krijgen bovengenoemde organisaties met hun gebouwen jaarlijks forse subsidies om hun verliezen op te vangen. Dit gaat ons nog jaren achtervolgen.

Gaat het zo gek in Leeuwarden? Ja, zeker

U vraagt zich terecht af: gaat het zo gek in Leeuwarden? Ja, zeker. Zoals we eerder publiceerden nemen de rentedragende schulden van de gemeente Leeuwarden dan ook explosief toe tot EUR 477 miljoen geprognosticeerd eind 2016 . Had het dan niet wat minder gekund met al die investeringen in stenen? Ja, natuurlijk. Nut en noodzaak van de vele investeringen zal bij een ieder vraagtekens oproepen en, zoals bouwexperts ook beamen: het had in ieder geval wel korter door de bocht gekund. Lees: minder ambitieus en meer creatief waardoor de bouwkosten lager uitvallen. Wat te doen met de leegkomende gebouwen waaruit de organisaties vertrekken die hun, uiteraard duurzame, nieuwe gebouwen betrekken? De vraag stellen is hem beantwoorden. Als de leegkomende gebouwen weer betrokken worden dan komen organisaties in beeld die ook leven van subsidies. En zo gaat het het geld rondpompend circus in Nederland door. Met alle bureaucratie en verspilling van dien.

Ach, we krijgen toch geld?

Ach, zullen de lokale voorstanders en gemeenteraadsleden zeggen: gelukkig hoeft de gemeente de investeringen lang niet volledig zelf te betalen want we krijgen veel geld en subsidies van de provincie, het Rijk en dergelijke. Moest het Europaplein beslist doorgaan omdat er vele subsidies klaarstonden? Alsof dat geld ook niet door u is opgebracht door middel van belastingen. Ook de kosten van de extra leningen komen natuurlijk te zijner tijd op uw bordje terecht. Zou bij de gemeente Leeuwarden eindelijk het besef ontstaan dat het financiële eind in zicht is? De nieuwe bibliotheek in de Blokhuispoort wordt ook geroemd door de lokale PvdA. De bibliotheek zat toch goed in het Beursgebouw? Hoe zit het nu precies met het financiële plaatje? Gratis huren? Wat nu weer te doen met dat leegkomende Beursgebouw? Winkels? Er is meer dan genoeg lege winkelruimte in het centrum en als we berichten mogen geloven dan komt er nog veel lege winkelruimte bij de komende tijd.

Hamvraag

Dan natuurlijk de hamvraag: wat hebben deze miljoeneninvesteringen aan werkgelegenheid opgebracht? Natuurlijk hebben bouwbedrijven en hun (ingehuurde) werknemers geprofiteerd. De publicatie rept regelmatig over veel nieuwe banen maar noemt geen enkel getal behalve bij Culturele Hoofdstad 2018: ‘naar verwachting levert dit in 2018 1.950 nieuwe banen op, waarvan 500 structureel’. Waaraan die cijfers zijn ontleend weten we niet, maar we zullen het zien. Wat we echt node missen in de publicatie is de relatie met het paradepaardje van wethouder Henk Deinum (PvdA): het creëren van 1.000 extra banen in Leeuwarden. Daarover is nu ook weer gekrakeel: hoe wordt dit gemeten en is één deeltijdbaan ook één volledige extra baan?  Van het 1.000 banen plan vernemen we weinig meer en de lokale PvdA lijkt uit politiek-tactische redenen het 1.000 banen plan maar niet te hebben opgenomen in de publicatie. Maakt Henk Deinum zijn belofte waar?

Stop met strooien

Wat dan wel te doen om de lokale werkgelegenheid te stimuleren? Stop met het vruchteloos investeren (in stenen) en het strooien van geld. Kijk eens goed naar de eigen organisatie. Het kan zonder problemen allemaal met minder en onderwijl verbeter en versnel je de dienstverlening. Richt je op de primaire taken. Zo is er veel minder geld nodig en daarmee verlaag de lokale lasten en/of zet de OZB zelfs op nul. Dat zijn ambities. Zo ontstaat extra koopkracht bij burgers en daarvan profiteren lokale bedrijven. Bedrijven betalen minder lokale lasten zodat ook daar financiële ruimte en vertrouwen ontstaat. Dat lokt weer investeringen uit. Zo creëer een top ondernemersklimaat waarmee je de boer op kunt. Zeker weten dat dit de werkgelegenheid in Leeuwarden structureel stimuleert. Wie van onze politici durft dit aan?

O, ja. Is die nachtburgemeester er nog? Kan die de dagburgemeester niet wat opporren?

Redactie Liwwadders

Crone Leeuwarden Nieuwjaarstoespraak