Friesland is geen Zaragoza

(tekst: Wietse Elzinga)

eTourism in Friesland

March 2, 2016 by Wietse Elzinga

Fries CDA ambitieloos. Iets anders kan ik er niet van maken na de weigering meer subsidiegeld beschikbaar te stellen voor nog meer ‘blockbusters’ in het Fries museum. Honderdduizend bezoekers is genoeg, dat is wat mij betreft hetzelfde als zeggen dat een miljoen toeristen in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 wel genoeg is. Ambitieloos derhalve. In goede en slechte tijden, de welvaart en werkgelegenheid in Friesland blijft steevast achter bij die van de rest van het land. Hoe zou dat toch komen? De banen in de vrijetijdssector zijn het minst gevoelig voor automatisering en robotisering, ik zou het wel weten waar te beginnen. Toeristen naar Friesland zien te krijgen. Weliswaar is nog lang niet bekend wat er in 2018 zoal te beleven valt in Friesland, voorbereidingen treffen kan altijd. Zoals: hoe maak je eigenlijk bekend wat er waar zoal te doen is? Ik heb even wat op het web gekeken en kwam daarbij op de website van het World Wide Web Consortium (W3C) een aardige ‘use case’ tegen betreffende eTourism in de Spaanse stad Zaragoza. Neem een kijkje op http://www.w3.org/2001/sw/sweo/public/UseCases/Zaragoza-2/ om te zien hoe zij toeristen verleiden de stad te bekijken. Op de website van de stad maak je een profiel aan met persoonlijke voorkeuren en je krijgt een route op maat gepresenteerd. Iets vergelijkbaars zouden we hier goed kunnen gebruiken. Maar ja, Friesland is Zaragoza niet. Wat zijn overeenkomsten en verschillen, wat hebben ze daar wel en wij hier niet?

In Zaragoza zit veel uiteenlopende toeristische informatie opgeslagen in centrale databases. Om die te kunnen bundelen was conversie nodig naar een gemeenschappelijk model, het Resource Description Framework (RDF). In Friesland moeten de meeste 2018-projecten (wie ze ook realiseren) nog tot uitvoering komen, de webpagina’s ter promotie bestaan nog lang niet. Worden die HTML-pagina’s verrijkt met gegevens volgens http://schema.org/Event dan slaan we twee vliegen in een klap: wat in Zaragoza in niet-RDF vorm centraal is opgeslagen, is hier dan in de vorm van RDF decentraal beschikbaar. Zaragoza is een afgebakende geografische eenheid waar de meeste toeristische attracties en faciliteiten bekend zijn, Friesland is ook een geografische eenheid maar eentje waarbij niet duidelijk is waar nog verblijfsaccommodaties bijkomen. Wellicht dat mensen voor de gelegenheid een B&B beginnen, hoe ontdek je die? Martin Hepp, verbonden aan de Duitse Defensie Academie en bedenker van het e-commerce vocabulaire GoodRelations ( http://www.heppnetz.de/projects/goodrelations/ ), heeft samen met de Universiteit van Innsbruck een vocabulaire ontwikkeld voor het beschrijven van verblijfsaccommodaties: http://ontologies.sti-innsbruck.at/acco/ns.html . Op deze website is mooi te zien hoe RDF in elkaar steekt: er zijn cirkels, gerichte pijlen en rechthoeken. RDF is gebaseerd op drietallen van de vorm subject, predicate, object. Een cirkel vertegenwoordigt een object waarover iets wordt gezegd, de pijl staat voor hetgeen dat wordt gezegd en de pijl eindigt bij of een andere cirkel of een rechthoek. Een rechthoek staat voor een letterlijke waarde zoals een naam, een getal of een datum waarover verder niks gemeld meer kan worden. In 2018 mag Leeuwarden dan Culturele Hoofdstad van Europa zijn, we hebben in dat jaar ook een Cultureel Hoofddorp in Friesland. Ik mag die zelfbewuste Friezen aldaar wel. Ze verrijken hun webpagina’s natuurlijk met machineleesbare gegevens conform een passend vocabulaire, die HTML-pagina’s worden door gangbare zoekmachines gevonden en met geschikte software kun je de machineleesbare gegevens extraheren. Het aardige van RDF is dat je gegevens afkomstig van verschillende bronnen, de webpagina’s van evenementen, horecagelegenheden en boerencampings kunt bundelen. Die bundeling wordt in jargon een gerichte graaf genoemd (de pijltjes wijzen een bepaalde richting uit) en mensen met kennis van de vraagtaal SPARQL kunnen dan vragen beantwoord krijgen als: Wat is er in de zomermaanden zoal in dat Culturele Hoofddorp te beleven en waar kunnen we dan eten en drinken en overnachten?

Met een beetje geluk gaan niet alleen veel mensen in Friesland in 2018 wat organiseren, maar gaan er ook mensen die dat willen websites maken om deze informatie voor toekomstige toeristen te ontsluiten. Iedereen is welkom, in Friesland komt nu eenmaal nieuwe welvaart en werkgelegenheid niet als manna uit de hemel vallen.

Zaragoza