Eric Hoekstra: Ferd Crone kijkt me aan en ik gevoel ontroering

Tijdens de verbouwing van de hoofdsite af en toe een prachtig artikel uit het nabije verleden: Eric Hoekstra op pad voor Liwwadders.nl (in 2008)

Wat doen we met de Blokhuispoort (discussie in De Bres)

Net iets te laat stap ik de grote zaal van De Bres in, en ik schrik me een hoedje. Volle bak! De hele Leeuwarder politiek is aanwezig. Ferd Crone kijkt me aan en ik gevoel ontroering dat ik de aandacht van onze Burgervader waardig ben bevonden. Wat zie hij er nog jong uit!

He, daar is Hetty Haf, de aanstaande burgemeesteres van Bergen, dat in de duinen ligt. Daar heb ik ooit een cursus van de Ondernemingsraad bijgewoond, 2 dagen in een luxe hotel op kosten van jullie, belastingbetalers!

Alleen op de voorste rij zijn nog enkele plaatsen vrij. Vooruit dan maar, al opereer ik liever vanuit de veilige anonimiteit van de achterste rij. Enkele plaatsen verderop zit Aukje de Vries, ditmaal veel beter gekleed, na mijn discrete hint in een eerder stukje op Liwwadders. “Het siert de Leeuwarder politiek dat ze naar de burger luisteren”, denk ik tevreden. Zolang ik die burger maar ben.

En voor het publiek staan klaar: interviewer Azing Gewalthaus, bekend van ingeslagen tonnedeuren en autoruiten. Boze tongen beweren dat hij het zelf heeft gedaan. Sommige mensen doen alles voor publiciteit; helaas ben ik integer.

Maar o, wie gaat daar de geschiedenis van de Blokhuispoort schetsen? Ik kreun inwendig. Het is Piet van der Wal, bekend van zijn oeverloos gebabbel. Azing waarschuwt hem direct “houd het kort”, maar dat is aan dovemansoren gezegd. Ineens begrijp ik de Leeuwarder vertragingen bij grote bouwprojecten veel beter.

Piet toont een aantal fraaie foto’s van het inwendige van de Blokhuispoort, voorzien van talrijke uitweidingen over niet ter zake doende details. Piet vertelt dat de wachthokjes van de Blokhuispoort sprekend lijken op die van de Stasi. Tja, dat is nu echt een associatie voor iemand die bij een Te Linkse partij zit.

Azing probeert de snelheid erin te houden. Piet slaat terug met de opmerking dat hij 500 foto’s heeft gemaakt. Herinneringen aan dia-avonden doemen op. Achter me belt iemand op om het thuisfront te vertellen dat hij later komt. Een ander informeert of er pizza’s bezorgd kunnen worden bij De Bres. Een derde zegt cynisch “en pijama’s”.

Eerlijk is eerlijk: de presentatie is fraai. De foto’s zijn prachtig. Maar Piet zijn presentatie van zichzelf kan beter. Ik mis gusto, enthousiasme, en een das (ook de andere kleren zijn weer erg proletarisch). In tegenstelling tot Azing die een kleurig christelijk vest over een fris overhemd heeft aangetrokken, heel geschikt voor de zondag.

“Hebben we ze alle 500 gehad?”, probeert Azing het tempo op te drijven. Een preek van Piet zou een goede alternatieve gevangenisstraf zijn, denk ik verbeten. Maar dan gaan we van verleden naar toekomst, en Piet wil vertellen over de toekomstplannen. Dat is echter tegen de afspraak. Dat zou Azing immers met betrokkenen doen. Azing grijpt in, Piet praat door en tenslotte komt het tot een handgemeen tussen beide mannen aangaande het bezit van de geluidsmicrofoon. Dat handgemeen wordt gewonnen door Azing Walthaus. Wat zal Dales hier vaak van gedroomd hebben! En dan zijn er nog simpele zielen die zeggen dat geweld geen oplossing is. Piet zwijgt stil!

Ik krijg haast een hartaanval omdat ik wanhopig probeer mijn wraakzuchtig gegrinnik te onderdrukken. Ooit heb ik een raadsvergadering bijgewoond en het was Piet van der Wal, de ergste langspreker, die mij toen haast tot waanzin dreef. Ik begrijp Dales heel goed. Bloed onder de nagels, e.d.

Nu gaat het tempo omhoog! Azing ontpopt zich als een dynamische interviewer die fluks meerdere ideeënmakers aan de tand voelt. Eerst Yvonne Bleize, de wethouder, laten we zeggen, de brievenbus voor ideeën maar ook gewoon de Baas. Ze heeft persoonlijk een voorkeur voor het idee van een Internationaal Verzetsmuseum. “Daar zullen onze oosterburen blij mee zijn”, denk ik cynisch.

Dan komt Fred ter Elst, een grote man op sandalen, met geitewollen sokken, en krullende grijze lokken en dito baard. Hij pleit voor Romeinse thermen. (Nee nee geen sauna, bezweert hij maar niemand begrijpt het verschil.) Grappig: Fred ziet er zelf ook uit als het nudistische type.

Maar die Romeinse thermen, daar kan je wel een grote Europese subsidie mee scoren, want de Romeinse cultuur is een positief iets dat heel Europa met elkaar verbindt. En de sauna is populair bij de Moderne Mensch, met 1 miljoen bezoekers per week. Maar wat hebben de Sauna (sorry Fred) en de Romeinen met Leeuwarden te maken? Of met de Blokhuispoort? Het zou dan eerder iets voor Nijmegen zijn (Noviomagus), met zijn Romeinse resten. Aan de andere kant, het idee Leeuwarder politici in de thermen tegen te komen, windt me op. (“Down boy, down!”)

Dan komt Jan Boomsma. Hij wil een belevingscentrum voor geschiedenis en werkt ook aan een groot projekt “Friesland Avontuur”. Deze man praat moeilijk. En net als bij Fred ter Elst zijn z’n improvisaties matig, zodat ze afbreuk doen aan het eigenlijke idee. Ik bedenk me, dat ze eigenlijk hun idee niet zelf hadden moeten presenteren. Laat dat toch doen door een gladde theatrale gewiekste figuur – zo duur ben ik niet.

Dan komt Hielke Wierda, een aristocratische figuur die echter op eigen wijze aan het Piet-van-der-Wal syndroom lijdt. Mijn aanvankelijke sympathie slaat om in afkeer. Lang moet ik wachten tot Azing eindelijk zijn idee uit hem getrokken heeft. Hij heeft geen idee, maar zit in een groepje mensen waarvan de anderen ideeën hebben. Grrr. Next!

Dat komt filmmaker Marten “Mickey Mouse” Winters, die van de Blokhuispoort een Vrijheidsmuseum wil maken. Conceptueel niet gek! Het verzetsmuseum kan er onderdeel van zijn. Maar Marten wil ook kunstenaars die vervolgd worden onderdak bieden. (In gedachten zie ik Bleize fronsen want nu wordt het gevaarlijk.). Ai ai, en als hij het ook nog wil laten openen door Salman Rushdie, grijpt Valse Azing met harde hand in: “een soort Wilders-huis”, concludeert hij, en ik hoort het geluid van een doorspoelende WC.

Hoewel Marten het in de strategische uitwerking verknalt, zou een Vrijheidsmuseum wel degelijk kans maken op Europese subsidie. Je moet dan ook aandacht schenken aan alle geweldloze mensen die vervolgd werden: ook aan geweldloze doopsgezinden en soennieten, aan de eerste christenen te Rome, aan die Turkse kruidenier uit A’dam evengoed als Ome Theo, aan Kennedy en Marten Luther King, aan de inquisitie en de protestanten, aan de protestanten en de humanisten, en niet te vergeten aan de Leeuwarder slachtoffers van geweld. Dader en slachtoffer. Het kan. En psychologen hebben hele spannende geweldstesten die je zo als beleving zou kunnen opnemen. Maar de politiek zal het niet aandurven. Waarschijnlijk terecht niet.

Na de pauze is er een groepsdiscussie, maar die voegt naar mijn smaak niet veel toe aan wat al eerder is gezegd. Hendrik ten Hoeve torpedeert en passant nog even het idee van een belevingscentrum, want al die lichamelijke oefening ziet hij niet zitten. O ja, Ton van Mourik komt nog met een criminaliteitsmuseum. Dat idee lijkt me commercieel zeer haalbaar en marktconform, zoals je van een VVD-er mag verwachten. Maar ik mis de cultureel-intellektuele dimensie: John Grisham wordt al genoeg verkocht.

Aan de andere kant: Law and Order! Als je misdaad en verzet combineert, krijg je wel heel interessante vragen over moraal en wet. Als je in het criminaliteitsmuseum bovendien de vervolging van andersdenkenden een plaats geeft, en zinloos geweld, ja, ja, dan zie ik er wel wat in. Combineer het vrijheidsmuseum met het criminaliteitsmuseum, dan heb je zowel de Hogere Boodschap als de Sappige Misdaad. Doe er wat belevingsdingen in, anders is het te saai. Dit idee kan Europese subsidie scoren en het is commercieel interessant en het sluit aan bij de Friese cultuur (oud-Friese rechtstraditie).

So the winner is: Tom van Mourik, gesecondeerd door Marten Winters: een Museum voor Vrouwe Justitia, in de volksmond, het Misdaadmuseum.

Eric Hoekstra, voortvluchtig te Leeuwarden

http://dossier.liwwadders.nl/