Er is minder afval in Leeuwarden, maar zo lijkt het niet

(Bron: Politiek Café Leeuwarden) Afval op straat is een grote ergernis in Leeuwarden. Zodra er afval staat, dan zet iedereen er iets bij. Vervolgens komt de Omrin met zijn lompe grijper en die knijpt de hele zaak aan gruzelementen. “Laatst lag een hele zak piepschuimkorreltjes op straat, het leek wel of het had gesneeuwd! Toen heb ik wethouders Stellingwerf en Jacobse gebeld en werd het snel opgelost.” Maar niet iedereen heeft de wethouders in het adresboekje staan. Is het misschien tijd voor meer milieu-inspecteurs?

Tuininga (FNP): “Het probleem bestaat sinds de aankondiging van de diftar (gedifferentieerde tarieven, een afvalverwerkingssysteem waarbij huishoudens betalen voor de hoeveelheid restafval die zij aanbieden, in plaats van een vast bedrag, red.) Sinds het tarief is gestegen van 9 cent naar 20 cent, is het probleem erger geworden. En als je altijd moet betalen, is dat ook wel logisch. Ik hoor dat ook op straat. De mensen willen dat de milieustraat langer open is.” Hooft (D66): “Ondanks diftar is de afvalinzameling in Leeuwarden € 50 goedkoper dan gemiddeld elders in het land. Dat het hier goedkoper is, komt doordat wij het afval scheiden en het recyclen, wat geld oplevert. Dat is ook beter voor het milieu. Door mensen iets te laten betalen brengen ze minder afval weg. Maar ook bedrijven houden er rekening mee, want die weten dat mensen minder verpakkingen willen. De afvalstroom neemt dus af.” Minder afval, maar de ergernis blijft, vanwege afval naast de container. Kunnen milieu-inspecteurs daar niet een rol in krijgen? Goudzwaard (CDA): “In het algemeen neemt de afvalstroom af. De bijzet is het probleem. Op sommige plekken, zoals op het Vliet, wordt daar veel over geklaagd. Wat gebeurt er: studenten verhuizen en laten hun bank achter. Volwassenen doen er aan mee, want die moeten die dag nog naar Zwolle. De mensen doen het zelf. Daar zit een bepaalde horkerigheid in, zo van, een ander lost het wel op. Het is ook een uiting: Ik voel mij niet verbonden met mijn wijk, straat, of gemeenschap.” De Snoo (CU): “Dat klopt, en handhaving helpt dan ook niet echt. Wat wel kan werken zijn initiatieven om een straat, dorp of buurt de verantwoording op zich te laten nemen voor het netjes houden van de omgeving. Maar dat zal niet op alle plekken werken.” Beers (PvdD): “Dat is toch wel afschuiven. Mensen het zelf laten opknappen, daar komt niks van terecht. Ik vind dat op plekken waar het niet goed gaat, Omrin in moet grijpen en er ook milieu-inspecteurs moeten komen.”

Wat doen bedrijven eigenlijk, waar ligt hun verantwoordelijkheid? Het Ruiterskwartier ligt op zaterdagochtend bezaaid met patatbakjes. Dat wordt opgeruimd door de Omrin, en daar betalen wij allemaal voor. Moet de snackbar dat dan niet opruimen? Het principe is: de vervuiler betaalt. Maar in dit geval betaalt de vervuiler dus niet. Tuininga (FNP): “Misschien, maar de snackbar kan het ook niet helpen als de patatbakjes mee naar buiten worden genomen en op straat belanden. Daar komt bij dat de helft van de prullenbakken uit de straten is verdwenen.” Hooft (D66): “De marges in de horeca staan behoorlijk onder druk. Bedrijven kunnen wel het een en ander doen, maar je kunt niet van ze vragen dat ze de straat gaan schoonvegen. Wat ze wel zouden kunnen doen is bijvoorbeeld herbruikbare bekers en patatbakjes gebruiken van bedrijven als het Leeuwarder Bidfood.” Beers (PvdD): “Waarom durven we particulieren wel een grijper in de handen te duwen maar ontzien we bedrijven? Waarom zeggen we niet tegen bedrijven: Wat bij jou voor de deur op straat ligt, ruim je zelf op.” De Snoo (CU): “Dat hoort ook zo en dat staat zo ook in de verordening. Bedrijven zijn medeverantwoordelijk voor afval op straat. De gemeentelijke handhaving zou ondernemers actiever kunnen aanspreken op de al gemaakte afspraken, en ook kunnen handhaven.” (Er bestaat in Leeuwarden voor bedrijven inderdaad een ‘zorgplicht’, die inhoudt dat bedrijven verplicht zijn om de onmiddellijke omgeving van hun pand of inrichting schoon te houden van afvalstoffen die van hun activiteiten afkomstig zijn en er bestaat een ‘verwijderingsplicht’, die inhoudt dat bedrijven het afval dat in de directe omgeving van het bedrijf terechtkomt, direct moeten verwijderen of laten verwijderen. Dit geldt voor zaken als verpakkingsmateriaal en winkelwagentjes, red.)

Patatbakjes zijn nog klein bier vergeleken met bouwafval. Bouwafval wordt niet gerecycled en komt voor 80% in wegen en ondergronden terecht. Er zijn heel veel bedrijven met mooie oplossingen, zoals isolatiemateriaal gemaakt van lisdodden (tuorrebouten). Maar al die bedrijven wachten op landelijk beleid, omdat zij anders niet kunnen opschalen. In sommige gevallen zijn hun innovatieve bouwmaterialen niet eens toegestaan. Beers (PvdD): “Bouwgrond zit vol met plastic, bijvoorbeeld in de nieuwe wijk Middelsee. Als je daarover de gemeente belt, zegt die, het mag niet, maar we handhaven daar niet op. Vorige kabinetten, waarin ook het CDA heeft deelgenomen, hebben duurzaamheid nooit stevig verankerd in bouwbeleid. En nu lopen we achter. Bedrijven vragen om duurzaam beleid, burgers vragen erom, er is vraag naar duurzamer wonen, maar de overheid blijft achter. De Partij van de Dieren hoopt met de nieuwe regering eindelijk eens het verschil te gaan maken.” Goudzwaard (CDA): “Het probleem is de betaalbaarheid. Wij hebben een grote opgave voor de bouw. Er is grote vraag naar woningen, maar een nog grotere vraag naar betaalbare woningen. Duurzame bouwmaterialen zijn een extra kostenpost, bovenop allerlei andere stijgende kosten. En dan zijn duurzame bouwmaterialen niet haalbaar. Je zult ontdekken dat je, als je een keer in de regering zit, concessies moet doen.”

Bekijk het fragment over afval op straat op Politiek Café Leeuwarden op YouTube: