Elzinga: Culturele Hoofdstad 2018 � Wat mag het kosten?

(tekst: ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

Culturele Hoofdstad 2018 � Wat mag het kosten?

Over enige tijd moeten politici een besluit nemen over deelname van Leeuwarden aan de race om de titel Culturele Hoofdstad 2018 waarbij het de bedoeling is dat er culturele evenementen worden georganiseerd waarop mensen afkomen. Iets organiseren kost geld en de onvermijdelijke vraag rijst dan:�Hoeveel mag het allemaal kosten?� Ga daarbij niet uit van de huidige economische situatie, veel slechter kan bijna niet. De volgende vragen zijn daarbij relevant. 1. Wat trekt bezoekers? 2. Wie investeert hoeveel in wat? 3. Hoe steekt het (terug)verdienmodel in elkaar? Een oefening in hardop denken.

Moeder Natuur maakt het slechts eens in de zoveel jaar mogelijk dat er een Elfstedentocht op de schaats georganiseerd kan worden, daar ontleent de Tocht der tochten z�n aantrekkingskracht aan. De leden van de vereniging hoesten de ruim twee miljoen euro organisatiekosten op, omdat het een toertocht is hoeven de vrijwilligers niet betaald te worden en wordt de inzet van ondermeer de politie niet in rekening gebracht. Ondernemers slaan extra voorraden in die ze rond de tocht weten te slijten, 1 � 2 miljoen bezoekers zorgen voor een impuls van 100 miljoen euro in de regionale economie.

Bij het project Nieuw Zaailand investeerden publieke en private partijen voor meer dan 100 miljoen euro in een gerenoveerde parkeergarage, een vernieuwd winkelcentrum en een nieuw Fries museum. Wanneer dat museum meer doet dan Friese frutseltjes tentoonstellen dan trekt dat bezoekers die lokaal geld uitgeven zodat de winkeliers de huur kunnen betalen van de panden die in bezit zijn van de investerende private partijen. Bij de private partijen leidt de relatie investering, bezit panden en huurinkomsten over langere tijd tot een helder terugverdienmodel. Voor de publieke partijen is het terugverdienmodel diffuus, van parkeergarages is bekend dat ze een onrendabele top hebben en aan een museum hoef je niet perse te verdienen.

Het aardige van het project Culturele Hoofdstad is dat je helemaal vrij bent in het organiseren van culturele evementen die hopelijk interessant zijn voor bezoekers van elders uit Europa. Maar ja, wie betaalt wat en kunnen private partijen hun investering terug verdienen? Er bestaat een wisselwerking tussen aard en omvang van culturele evenementen, de benodigde hoeveelheid centen, de aantrekkingskracht op potenti�le bezoekers en de kans uit de kosten te komen. Als, zeg, publieke partijen 30 miljoen euro investeren en private partijen 20 miljoen euro, dan moeten de te organiseren evenementen bezoekersaantallen genereren waarbij 50 miljoen euro regionaal in omloop komt waarvan zeker 30 miljoen bij de investerende private partijen terecht komt.

Voor de genoemde bedragen is de natte vinger gehanteerd. Jaarlijks zijn er twee steden Culturele Hoofdstad, er moet vergelijkingsmateriaal beschikbaar zijn. Bovendien is er in de regio genoeg expertise aanwezig � is toerisme niet een hotspot in het kader van University Campus Frysl�n? � om nauwkeuriger cijfers te produceren. Politici hebben recht op dit soort cijfertjes omdat bij een eventuele uitverkiezing na deelname aan de beauty contest er automatisch (financi�le) verplichtingen worden aangegaan. Ik vermoed dat het wel even gaat duren voordat de raads- en statenleden een goed onderbouwd bidbook tegemoet kunnen zien.