De cultuur van het bedrijfsleven

(tekst: Wietse Elzinga)

De cultuur van het bedrijfsleven

March 23, 2016 by Wietse Elzinga

Een jaar geleden kon je op de zakelijke beurs Trade Experience Leeuwarden voor het eerst het filmpje aanschouwen dat de toenmalige CEO van Culturele Hoofdstad 2018 in Liverpool had gemaakt. Bedoeld om bedrijven te bewegen de beurs te trekken. Na het bekijken had ik gelijk ruzie met de pr-baas van dat moment. Tegenwoordig zijn het er twee, geen idee wat ze aan pr doen. Ruim twee jaar geleden een avond in stadsschouwburg de Harmonie, later dat jaar gevolgd door een huis aan huis bezorgd krantje en vorig jaar de oprichting van Club 2018. Tweeduizendachtien bedrijven die 2018 euro betalen om exclusief lid te mogen zijn. Het zou mij verbazen wanneer er een kwart miljoen euro binnen is. Tijdens Business Contact Dagen Noord kon ik met enige inspanning op de middenstip van het Cambuurplein een standje van Club 2018 ontwaren, veel aanloop hadden ze niet. Maar ja, wie wil er op dit moment met Cambuur geassocieerd worden? Echt lekker gaat het allemaal niet met CH2018. De private sector staat voor aardig wat miljoenen euro’s in de begroting, of die centen er daadwerkelijk (gaan) komen lijkt mij twijfelachtig. Je zou kunnen stellen dat er sprake is van een cultuurverschil tussen de organisatie van CH2018 en het bedrijfsleven.

Elke organisatie en onderneming heeft een cultuur, vraag mensen actief binnen zo’n organisatie die te beschrijven en ze blijken het niet te kunnen. Ook al zijn er boeken verschenen met titels als ‘De bedrijfscultuur als ziel van de onderneming’, in het bedrijfsleven is het geen gebruik om boeken te lezen waarmee de effectiviteit van het bedrijf verbetert kan worden. Bij cultuur denken mensen uit het bedrijfsleven aan een avondje uit naar de schouwburg of een bezoek aan een museum, maar niet aan een manier om geld te genereren. Een Club 2018 oprichten en dan denken dat als vanzelf de centen bijgeschreven kunnen worden lijkt mij een te simpel uitgangspunt.

De wereld waarin we leven vertoont namelijk de kenmerken van een Complex Adaptief Systeem (CAS). Niet wat je noemt een gevleugeld begrip in het bedrijfsleven, in het Amerikaanse tijdschrift HBR viel onlangs een artikel te lezen met ‘The Biology of Corporate Survival, natural ecosystems hold surprising lessons for business’ als titel. De inhoud kwam mij bekend voor, na de eeuwwisseling kocht ik de Nederlandse vertaling van ‘Harnessing Complexity, Organizational Implication of a Scientific Frontier’ waarin het fenomeen CAS voor leidinggevenden wordt uitgelegd. Mensen die het fenomeen Complexe Adaptieve Systemen bestuderen zijn niet zelden verbonden aan het Amerikaanse Santa Fe Institute ( http://www.santafe.edu ) verbonden.

Wat heeft dat met het project Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 te maken? De kwartiermakers hebben destijds besloten voor een kleine organisatie te gaan die zich beperkt tot het organiseren van de projecten uit het bidbook. Veel mensen in Friesland gaan op eigen initiatief wat organiseren en dat is heel mooi. Iedereen die wat in de aanbieding heeft, een evenement, een verblijfsaccommodatie of wat dan ook, verdient het gevonden en bezocht te worden. Als die aanbieders hun websites verrijken met machine-leesbare gegevens gaat het helemaal goed komen. Ze kunnen dan gericht(er) worden gevonden en meerdere mensen kunnen dan websites maken waarop die info gebundeld wordt aangeboden voor verschillende doelgroepen.

Wie wat van Complexe Adaptieve Systemen snapt, de organisatie CH2018 heeft er tot op heden geen blijk van gegeven, weet dat je niet moet proberen een enkele organisatie belast met de promotie van Friesland de klus te laten uitvoeren. Zorg dat de beoogde toeristen langs meerdere wegen kennis kunnen nemen van wat er in 2018 hier zoal te doen is. Deze  benadering van diversiteit met het oog op grotere robuustheid is wetenschappelijk aangetoond, overigens niet iets dat eigen is aan de cultuur van het bedrijfsleven.