De anatomie van een slak

(tekst: Wietse Elzinga)

Slakkengang

Expositie Animal Inside Out trekt duizenden bezoekers. Misschien moet ik ook maar eens een kijkje nemen, ik heb vooral interesse in de anatomie van een slak. Bij genoemde tentoonstelling worden dieren binnenstebuiten gekeerd, je kunt van buitenaf het binnenste bekijken. Lijkt mij fascinerend. Meer dan 40.000 mensen hebben al een kijkje genomen. Ik weet alleen niet of er een slak te zien is, niet bepaald een fascinerend beestje. Onlangs konden we in verschillende media lezen dat de economische groei van Friesland weer eens achterblijft bij de rest van het land. De ontwikkeling van nieuwe welvaart en werkgelegenheid verloopt hier in een slakkengang, wellicht loont het de biomechanica van het beestje te bestuderen ten einde er meer vaart in te krijgen. Animal Inside Out richt zich op de statische aspecten van een aantal dieren, we kunnen er kennis nemen van botten, spieren en bloedvaten en hun onderlinge relaties. Hoe de dieren zich in de werkelijkheid verplaatsen komt daarbij niet aan de orde.

Gelukkig kunnen we daarvoor op het Internet terecht, breng geen bezoek aan het Natuurhistorisch museum in Leeuwarden maar aan http://www.biotensegrity.com/tensegrity_new_biomechanics.php . Nuttige kennis in verband met de komst van de gigantische mechanische poppen van het Franse straattheatergezelschap Royal de Luxe in 2018 vanwege Culturele Hoofdstad. Maar die Fransen dienen toch te weten hoe ze die poppen moeten laten bewegen? Wat hebben wij daar nou mee te maken? De achterblijvende groei in nieuwe banen is niet zonder reden. Friezen lijken wel een hartgrondige afkeer te hebben van nieuwe ontwikkelingen, dat moet echt veranderen. Recentelijk verscheen bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid ( http://www.wrr.nl ) een verkenning getiteld ‘De robot de baas’, de moeite van het lezen waard. In de (nabije) toekomst zullen mensen in toenemende mate te maken krijgen met robots, niet zozeer als vervanger van de mens maar als een maatje.

Zelf vind ik de benaming robots verwarrend, ik heb het liever over mechatronische systemen. Systemen waarbij mechanica, elektronica en ict een uiteenlopende rol spelen. De poppen van het Franse Royal de Luxe zijn mechatronische systemen met een kleine ict-component, het zijn geen robots. Unmanned Aerial Vehicles (UAV) zijn geen robots maar wel mechatronische systemen net als autonoom rijdende voertuigen. UAV’s die autonoom kunnen vliegen, nergens in de wereld mag dat overigens, hebben een stevige ict-component want er moet veel informatie over de omgeving verwerkt kunnen worden. Las- en assemblagerobots bevatten dermate weinig kennis over hun omgeving dat ze veelal achter stalen schermen staan om geen gevaar voor de mens te kunnen zijn.

Kortom, mechatronische systemen zijn er in allerlei soorten en smaken en sommige worden robot genoemd. Het is belangrijk om te snappen voor welk doel een mechatronisch systeem is of wordt ontworpen, het geeft dan geen aanleiding tot onrealistische verwachtingen of vrees. Goed beschouwd is de komst van Royal de Luxe een buitenkansje, je kunt er een interessant educatief programma omheen bedenken. Nu nog even afwachten of de mensen van Culturele Hoofdstad 2018 dat kunnen. Het wordt tijd dat nieuwe welvaart en werkgelegenheid met reuzenstappen ontstaat in plaats van in het tempo van een slakkengang.