Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
(tekst: ingezonden)
Dan liever de lucht in!
160 jaar uitbreidingsplan Romein
De Open Monumentendag (OMD) Leeuwarden op zaterdag 12 september richt zich op de Willemskades en omgeving. Een compacte route leidt bezoekers langs dertien panden, de machinekamer van een brug en twee schepen die, op een enkele uitzondering na, normaal voor publiek gesloten zijn. Zoals ieder jaar zijn bezoekers welkom tussen 10.00 en 17.00 uur, tenzij anders aangegeven.
Centraal staan de ontwerpen van stadsarchitect Thomas Romein (1811-1881) met een aanvulling van ontwerpen van ir. Abe Bonnema (1926-2001). Hierdoor is een mooie mix ontstaan van oud en nieuw: een (onlangs gerestaureerd) stationsgebouw, voorname stadsvilla’s aan de Sophialaan, kantoor- en grachtenpanden. Ook de hoogste verdieping van de Achmeatoren is te bezoeken.
Omdat de Willemskades in 2005 als museumhaven zijn ingericht en veel oude schepen hier een vaste plek hebben, is ook gedacht aan openstelling van varend erfgoed. De eigenaren van twee schepen zijn bereid om bezoekers op hun boot te verwelkomen.
Brochure en informatie
Ter gelegenheid van de OMD is een gratis brochure verkrijgbaar, af te halen bij het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1 en op zaterdag 12 september bij het centraal informatiepunt OMD in theater De Bres in de Schoolstraat 4 en bij alle opengestelde panden. De brochure is ook te downloaden op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden op www.historischcentrumleeuwarden.nl en op www.aedlevwerd.nl
Kijk voor het complete programma op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden
Lezing woensdag 9 september
In het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1, is op woensdag 9 september om 20.00 een lezing door voormalig architect Jan van der Leij. Hij was werkzaam bij architectenbureau Bonnema en werkte mee aan het ontwerp van de Achmeatoren. Deze bijeenkomst is vrij toegankelijk.
Route Open Monumentendag 2026
1. Theater De Bres, Schoolstraat 4
2. Planbureau Fryslân, Prins Hendrikstraat 8
3. Paleis van Justitie, Wilhelminaplein 1
4. Binnentuin wooncomplex De Arendshof, hoek Arendsstraat/Zaailand
5. Woonhuis, Westerkade 7
6. Woonhuis, Willemskade 24
7. Achmeatoren, Sophialaan 4
8. De Adelaar (Museumhaven), hoek Snekerkade/Willemskade
9. Kantoorpand, Sophialaan 1
10. De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, Sophialaan 3
11 Proeflokaal Wouters, Sophialaan 5
12. Station, Stationsplein 1
13. Woonhuis, Willemskade 19
14. Woonhuis, Willemskade 5
15. Wirdumerpoortsbrug (machinekamer)
16. De Stânfries (Museumhaven), Wirdumerpoortsdwinger
Extra info
Paleis van Justitie. Hier laat men tot 16.00 uur bezoekers toe. Er worden meerdere activiteiten georganiseerd. Houd in verband met veiligheidsvoorschriften rekening met controle bij detectiepoortjes. Om 10.30, 12.00, 13.30 en 15.00 uur wordt een zitting nagespeeld. Voor het bijwonen hiervan is een gratis toegangsbewijs noodzakelijk, te verkrijgen vanaf een half uur voor de zitting. Kijk voor actuele informatie op www.rechtspraak.nl (‘Week van de Rechtsstaat’).
Stationsgebouw. Om 10.30, 11.00, 11.30, 13.30, 14.00 en 14.30 uur wordt een rondleiding door het stationsgebouw verzorgd. Verzamelen bij de OMD beachflag.
Achmeatoren. Voor een bezoek aan de Panoramazaal van de Achmeatoren kunnen op de dag zelf kaartjes worden afgehaald. Vol=vol. Bezoek gaat in groepjes naar boven. Hierdoor kan er een wachttijd ontstaan.
Fries Museum. In verband met het honderdste geboortejaar van Abe Bonnema is in de hal van het Fries Museum een expositie ingericht over het werk van Abe Bonnema en winnaars van de Abe Bonnema Prijs. Gratis entree.
Vitushof. Aansluitend op het thema zijn op begraafplaats Vitushof (aan de Harlingerstraatweg) graven uitgelicht van bewoners van de Willemskades e.o.
Meer berichten
- 92 procent van leerkrachten maakt dagelijks tijd voor lezen in de klas
- Onder hoogspanning: het wankele warmtenet
- Duurste tankmaand ooit: een jaar benzine kost nu 1.550 euro, 321 euro meer dan vorig jaar
- Steeds meer singles betreden woningmarkt, starters doen lichte stap terug
- Nico Haasbroek: Managers delen de lakens uit in de journalistiek
- Helft van de ouderen voelt zich niet altijd veilig online
- Minder nieuwbouwwoningen verkocht in tweede kwartaal, meer bestaande woningen
- SLIM: Hoeveel gezinshuizen zijn momenteel binnen Friesland actief?
- LTO: Woningnood raakt ook de voedselproductie
- Klein coronanieuws en andere zaken – Architect Sijtsma schrikt van vernieuwde Harmonie – In Londen leest men Klaas Kasma – Fietsburgemeester kan meteen aan de slag – Willem Beintema daagt LC voor de rechter – Olievrouw gemeente Martine Wierdsma met pensioen
- The Dark Economy: How Dirty Money Shapes the World – With Oliver Bullough and Thomas Bollen
- Hogere wegenbelasting zet camper vaker stil
- Iedereen een prijs – De Lutz Jacobi-speld gaat dit jaar naar Lutz Jacobi
- Rijden zonder rijbewijs komt veel vaker voor dan gedacht: bijna 6 op 10 jongeren doen dit
- Friese Bibob-ambtenaren weten nog lang niet hoe ze fraude moeten aanpakken
- Inflatie in september 3,4 procent bij snelle raming
- Na jaren kan er weer getreind worden tussen Groningen en Leer – Alles Klar!
- Nationale Wecycleweek: lever je oude apparaat in en krijg een Wecycle ganzenbordspel cadeau!
- Opkomst van granfluencers laat zien dat online succes geen leeftijd kent
- Fries vakmanschap en duurzaamheid verenigen zich in De Harmonie
- Stella van Gent overleden – Jan van der Baan overleden
- Cultuurfonds geeft 123.500 euro aan 16 betekenisvolle projecten in Friesland
- Werkgevers zien duidelijke voordelen in doorwerken na AOW-leeftijd
- Meeste jarigen op 30 september
- Juli is de drukste maand voor fietsdiefstallen – Sterke stijging fietsendiefstal in studentensteden
- Voorbij de ironie: op zoek naar oprechtheid in Eindeloos vertier (De Balie)
- Leeuwarden zoekt een Fietsburgemeester
- Komende jaarwisseling geen ontheffing voor georganiseerd afsteken vuurwerk
- Ook persoonlijke lening wordt duurder
- Forse prijsverschillen tussen Friese tankstations: tot 43 cent per liter
- Waarom meer overleg leidt tot minder besluitvaardigheid
- Een graf verlengen in Friesland? Dit kost ruim € 1.000 voor tien jaar
- 50.993 handtekeningen voor de Wadden aangeboden in Leeuwarden en Den Haag
- Ruim 850 duizend woningen verduurzaamd in vijf jaar
- 45 woningen die geen woning meer mogen heten
- Hoe gaat het met de regionale pers? Is er nog ruimte voor verdiepende kritiek?
- Europese hitte kost €113 miljard, Nederland in top 5 en verliest €9,2 miljard
- Amsterdam populairste bestemming jongeren die uit huis gaan
- 225.000 huishoudens krijgen brief dat ze mogelijk nog recht hebben op zorgtoeslag uit 2025
- Drie Friese mbo-talenten winnen Medal for Excellence op WK beroepen in Shanghai




