Centrale huisvesting Sneek: ‘Iedereen op straat lacht je uit’

Sneek bepaalt voor de gemeente Súdwest-Fryslan de centrale huisvesting in Sneek

‘Iedereen die je op straat tegenkomt lacht je uit’. Het raadslid voor Gemeentebelangen Peter Walinga loopt de laatste tijd niet meer zo lekker over straat. Als het gaat om de centrale huisvesting van de ambtenaren van de gemeente Súdwest-Fryslân kunnen blikken doden. Onbegrip voert de boventoon. Maar voorlopig lacht er iemand nog net even iets harder: burgemeester Hayo Apotheker.

Alles in Sneek variant of Sneek met een beetje in IJlst variant

De gemeenteraad van Súdwest-Fryslan is donderdag 15 oktober 2015 akkoord gegaan met het voorstel van B&W om alle gemeentelijke diensten centraal te huisvesten in Sneek. Hier zijn de afgelopen periode de nodige discussies aan vooraf gegaan en er lagen uiteindelijk twee varianten op tafel: alles in Sneek variant (Sneek plus genaamd) en Sneek met een beetje in IJlst variant. De voorkeur van B&W is, zoals was te verwachten, overgenomen door een ruime meerderheid van de raadsleden.

Liwwadders.nl publiceerde onlangs over twee bijzondere vastgoeddeals samenhangend met de centrale huisvesting. Ten eerste de dubbeldeal waarbij de gemeente het pand Marktstraat 1 van vastgoedman Paques koopt, terwijl Paques het oude gemeentehuis van Witmarsum van de gemeente koopt. Paques verdiende zo in korte tijd EUR 0,2 miljoen op het pand Marktstraat 1. Ten tweede een ABC deal waarbij de gemeente als doorgeefluik fungeerde voor het verwerven van het pand Marktstaat 27 door dezelfde Paques. Over deze transactie heeft de locale PvdA raadsvragen gesteld.

Levenslange terugverdientijd van 85 jaar

Blijkens het raadsvoorstel vergt de nu verkozen ‘alles in Sneek variant’ een investering van EUR 17,3 miljoen (stichtingskosten). De bijbehorende jaarlijkse exploitatielasten van deze ver-nieuwbouw worden geraamd op EUR 2,1 miljoen, inclusief rente en afschrijving. Overigens levert de berekening ‘Sneek met een beetje in IJlst variant’ ongeveer dezelfde investering en jaarlijkse exploitatielasten op. Zo bezien is dus een politieke keuze gemaakt want qua huisvestingskosten maakt het geen verschil. De overgrote meerderheid van de raadsleden is blij want de door hen opdragen taakstelling van 10% minder huisvestingskosten wordt gerealiseerd door B&W: de huidige huisvestingskosten bedragen EUR 2,3 miljoen en die worden straks becijferd straks EUR 2,1 miljoen.

Iedereen blij maar waar gaat dit puur bedrijfseconomisch over: EUR 17,3 miljoen investeren om jaarlijks EUR 0,2 miljoen te besparen? Zijn hier de verhoudingen niet een beetje zoek? Derhalve bedraagt de terugverdientijd ongeveer 85 jaar. Een mensenleven. Waanzin, zult u zeggen. Natuurlijk is het niet zo zwart wit, want in het raadvoorstel worden ook andere voordelen genoemd maar die zijn niet gekwantificeerd.

Er valt best wat te zeggen voor centrale huisvesting en de publieke zaak is niet alleen bedrijfseconomie. Dat neemt niet weg dat in een normaal privaat bedrijf een dergelijke investering nooit zou zijn geaccordeerd, want een terugverdientijd van 85 jaar is onverantwoord. Er hadden meer harde en gekwantificeerde (kosten) voordelen moeten zijn om een dergelijke forse investering goed te keuren. Daar ontbreekt het aan in dit raadsvoorstel. Dit mogen de voorstemmers in de raad zich aantrekken. De gehele raad zou er goed aan doen om helderheid te verkrijgen rond de gehele vastgoedportefeuille die de burgemeester beheert. Wellicht komt men dan tot het advies: Hayo, lever die portefeuille in!

Een derde weg

Waarom stond een derde variant niet op de finale raadsagenda? Hierbij is de basisgedachte: eerst de organisatie op orde brengen en afslanken en dan pas de stenen. Het proces ontwikkelt zich dan als volgt: eerst niets aan de gebouwen doen, dan afstoten van gebouwen en vervolgens waar nodig bestaande huisvesting links en rechts een opknapbeurt geven. Dat kan er uiteindelijk ook toe leiden dat alles in Sneek komt maar dan zonder een mega investering van EUR 17,3 miljoen. Met deze variant zouden de beoogde schaalvoordelen van een fusiegemeente zoals Súdwest-Fryslan tot uiting en wasdom moeten komen.

Maar ja, wij lezen ook dat al die gemeentelijke herindelingen (samenvoegingen, fusies, overnames, etc.) vaak financieel niets opleveren of zelfs geld kosten. Dan hebben we nog niet eens over de groeiende afstand tussen burger en bestuurder en het afvlakken van de lokale democratie.

Misschien is de nu verkozen centrale huisvesting ‘alles in Sneek variant’ een typisch voorbeeld van hoe het dus niet goed gaat met de herindelingen? De tijd zal het leren. In de raadsvergadering werd ook kritiek geuit op burgemeester Hayo Apotheker die zich op voorhand te veel uitgesproken heeft voor de ‘alles in Sneek variant’. Ook kwam naar voren dat het in de fusiegemeente nog niet echt botert tussen de ‘grote stad Sneek’ en het platteland. Tja, misschien moet de gemeente Súdwest-Fryslan maar weer wat kleiner gemaakt worden. Die geluiden hoorde je al voor de herindeling: te groot en plaatsen worden samengevoegd die helemaal niet op elkaar georiënteerd zijn.  Dan hoef je ook niet meer 20 kilometer (enkele reis) te reizen om bij de vuilstort te komen!

Gemeentebelangen

We hebben ook contact gehad met Peter Walinga van Gemeentebelangen. Als een van de weinigen was deze raadsfractie tegen het voorstel. Wat had Walinga te melden? ‘De bevolking is not amused. Iedereen die je op straat spreekt lacht je uit; hoe krijg je in het hoofd een dergelijke investering te doen in deze tijd.’ Men voelt zich overdonderd door het vasthoudende optreden van burgemeester Apotheker, die koste wat kost de centrale huisvesting in Sneek wil realiseren. ‘Dit is een fout signaal. Alles nu al naar Sneek doen hoeft niet. IJlst is nog een prima gebouw en is niet technisch afgeschreven zoals wel wordt beweerd. IJlst ligt op een steenworp afstand van Sneek. Er is onvoldoende ruimte in Sneek om de gemeentelijke bedrijfsauto’s te parkeren.’ Dit zijn nuchtere kanttekeningen en daar houden wij van. Walinga sprak van trucjes met het rentepercentage en de vermeende meerkosten van het onderhoud in de bestaande gebouwen die de burgemeester zou uithalen om zijn zin door te drijven. Samen met Totaal Lokaal, de SP en de CDA’ers Pieter de Vries en Jentje Steringa stemde zijn partij tegen. Ook Walinga is van mening dat voordat je nieuwe huisvesting kiest je naar het ambtelijk apparaat moet kijken. ‘Apotheker heeft hier teveel tegenaan gedrukt. Hij wil dit kunstje nog even flikken. Er wordt veel te weinig naar de burgers geluisterd.’

Wat verder ter tafel komt

Wat staat er voor belangwekkends in het raadvoorstel? De gemeente wil voortvarend te werk gaan: afronding van de gehele operatie moet eind 2018 zijn beslag krijgen. Zou de afsluiting van Culturele Hoofdstad 2018 in Sneek plaatsvinden? Of gaat burgemeester Hayo Apotheker dan feestelijk met pensioen? We zullen het zien. Natuurlijk staat het raadvoorstel bol van ‘duurzaamheid’, ‘integrale benadering’ en ‘het nieuwe werken’. Dit gaat helemaal goed komen: schuif lekker aan op de flexplek. Natuurlijk ontbreekt een chique rapport van een extern adviesbureau ook niet, uiteraard vergezeld met prachtige artist impressions. U kent het wel. Maar er is meer.

Aankoop Marktstraat 8 en verkoop IJlst: vastgoedman Paques is weer in beeld

In de investeringsbegroting valt ons oog op de post: geraamd saldo aankoop Marktstraat 8 en verkoop IJlst van EUR 900.000. Er is dus geen splitsing aanwezig naar beide posten. Niet is vermeld wat men betaalt voor Marktstraat 8 en welke verkoopopbrengst verwacht wordt voor IJlst.  Het raadsvoorstel vermeldt dat het gebouw Marktstraat 8 te Sneek nu wordt gehuurd tot mei 2019. Dit gebouw wordt ook betrokken in de nieuwe centrale huisvesting. Volgens het raadsvoorstel is met de eigenaar een koopovereenkomst gesloten per 1 januari 2016. Koop is volgens het raadsvoorstel goedkoper dan huren. Dat is mooi, zult u zeggen. Wat we vreemd vinden, nu er al gesproken wordt over een gesloten koopovereenkomst, waarom die aankoopprijs niet is vermeld in het raadsvoorstel. Maar van wie koopt de gemeente het pand Marktstraat 8 nu eigenlijk? Uit het openbare kadaster blijkt dat Marktstraat 8 thans eigendom is van vastgoedman Paques. Dat klinkt bekend.

Het oude gemeentehuis in IJlst moet dus ook nog verkocht worden. Volgens het raadvoorstel wordt rekening gehouden met een verkoopopbrengst maar de ‘exacte invulling op dit moment is niet bekend’. In de Leeuwarder Courant van 16 oktober 2015 lazen we dat er een serieuze kandidaat koper zou zijn die er een appartementencomplex van zou willen maken. We willen het verkoopproces niet verstoren maar we zijn wel benieuwd wie de gegadigde is. Heeft u enig idee?

Redactie Liwwadders