Biografie van Pim Mulier – grondlegger moderne sport

Nieuw boek: Captain van Jong Holland

Biografie van Pim Mulier – grondlegger moderne sport

Op 12 maart verschijnt bij uitgeverij Bornmeer de biografie over Pim Mulier: Captain van Jong Holland. Een biografie van Pim Mulier, 1865-1954.

De grondlegger van de moderne sport in Nederland: zo staat Pim Mulier te boek. Hij is de bedenker van de Elfstedentocht en oprichter van de Nederlandse Voetbal Bond. Maar Mulier was ook een vat vol tegenstrijdigheden: een fervent vernieuwer die tegelijk tradities wilde behouden, een hartstochtelijk nationalist die ook droomde van een wereldregering en een heer van stand die een arbeidersmeisje huwde.

Dat concludeert Daniël Rewijk, die 12 maart promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen – twee dagen na de 150ste geboortedag van Mulier. ‘Mulier werkte actief mee aan het vormen van zijn imago als grondlegger van de moderne sport,’ betoogt Rewijk. ‘Maar ik geef ook aan waarom het publiek daar zo vatbaar voor was.’ Het proefschrift verschijnt in handelseditie bij uitgeverij Bornmeer.

Daniël Rewijk schetst in zijn biografie van Willem Johan Herman (Pim) Mulier (1865-1954) een opmerkelijk nieuw beeld, dat verder gaat dan het gebruikelijke. In Muliers leven komen cruciale tegenstellingen van de late negentiende eeuw samen: regionale traditie én internationale vernieuwing; standsbewustzijn én democratisering; internationale netwerken én nationalisme; behoudzucht én vernieuwingsdrift. ‘Pim Mulier wordt vaak belicht als stichter van de moderne sporten,’ aldus Rewijk. ‘Ik schets een breder beeld. Zijn bemoeienis met sport kwam voort uit zijn maatschappelijke, culturele en politieke overtuigingen, die zelf niet altijd consequent waren. Mulier was inderdaad niet altijd de grote grondlegger waarvoor we hem soms houden.’

Belang Pim Mulier
Muliers belang schuilt vooral in zijn visie op sport en de invloed die hij had op de ideeën van anderen over moderne lichaamscultuur. Sport was voor hem onder meer een instrument van nationalisme: het kon bijdragen aan de kracht, vitaliteit en karakter van ‘Jong Holland’. Een fitte bevolking met verantwoordelijkheidsbesef zou in staat zijn Nederland als koloniale macht te handhaven en wellicht te versterken met een kolonie in Zuid-Afrika.

Sport

Traditioneel sportief vermaak veranderde aan het einde van de negentiende eeuw en onder welgestelde jongeren werden nieuwe sporten uit het buitenland populair. Mulier, zelf een elitefiguur, introduceerde enkele sporten waaronder de latere volkssport voetbal. Zijn idee was dat het volk zich door sport kon verheffen. Sport kreeg voor hem pas waarde als massaverschijnsel als het in elitaire omgangsvormen werd gegoten. De gedragscode van de sportieve gentleman stond voorop. Dit ging echter in zijn tijd steeds meer verloren, wat hem teleurstelde.

Zijn inspanningen werden door het behoudende deel binnen de elite minder serieus genomen. Tijdgenoten met een succesvolle loopbaan in politiek of bedrijfsleven genoten meer aanzien, tot ergernis van Mulier. Zijn maatschappelijk aanzien was gekoppeld aan de sportwereld, die hem prees als de grote pionier.

Beeldhouwer van eigen mythe

Na 1910 keerde Mulier zich teleurgesteld af van de snelle veranderingen in de maatschappij. Hij werd een reactionair die tekeerging tegen ‘uitwassen’ van de moderne wereld, zoals autorijden en abstracte kunst. In deze periode wordt zijn imago als stichter van de Nederlandse sport gevormd. Mulier schreef zelf actief mee aan zijn eigen mythevorming. Maar de latere uitvergroting van zijn rol komt grotendeels voort uit de behoefte van zijn tijdgenoten aan een ‘Grote Man’ die een belangrijke verandering had aangezwengeld – in dit geval de opkomst van moderne sport in Nederland.

‘Deze biografie is van grote klasse. De gelaagdheid in dit boek – biografische feiten met groot psychologisch inzicht, de schets van de tijd, het onderuithalen van mythes – maakt het tot een fascinerend geheel. Een ultieme wetenschapper die kan vertellen als een volleerd romancier. Daniël Rewijk is een groot talent. Overtuig uzelf door dit boek aan te schaffen. U mag mij afrekenen op bovenstaande.’ – Steven Sterk, uitgever Bornmeer

Over de auteur

Daniël Rewijk studeerde Geschiedenis en verrichtte zijn onderzoek aan de Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen. Promotores zijn prof. dr. Y.B. Kuiper (RUG) en prof. dr. M. van Bottenburg (UU). Rewijk werkt als geschiedenisdocent in het voortgezet onderwijs en als sporthistoricus bij het Mulier Instituut.

Captain van Jong Holland verschijnt op 12 maart, twee dagen na de 150ste geboortedag van Mulier. Op 20 maart zal er een Pim Mulier-avond worden georganiseerd bij boekhandel Binnert Overdiep in Heerenveen. Op 25 maart is er bij boekhandel H. de Vries in Haarlem een talkshow met bekenden uit de sportwereld omtrent de 150-jarige geboortedag van Mulier. Op 28 maart vindt er een lezing plaats in boekhandel Plukker in Schagen en op 11 april bij boekhandel Boekhuis in Aalsmeer.

Daniël Rewijk

Captain van Jong Holland. Een biografie van Pim Mulier 1865-1954

ISBN: 9789056153458

Gebonden, 384 pag., zwart wit illustraties

Prijs: € 27,50

Captain van Jong Holland. Een biografie van Pim Mulier 1865-1954

is verkrijgbaar bij de boekhandel, bol.com en bornmeer.nl

Bornmeer is een van de snelst groeiende uitgeverijen van Nederland.