Anne van Dijk (FNV): Ik voel hooibroei. Ik verwacht strijd

Liwwadders.nl sprak met Anne van Dijk, FNV Bondgenoten

‘Ik voel de nodige hooibroei. Ik verwacht strijd’

‘Ik verwacht strijd. De lonen moeten omhoog. De koopkracht zal beter moeten worden en het vertrouwen moet worden hersteld.’ Gevraagd naar zijn nieuwjaarstoespraak maakt Anne van Dijk van FNV Bondgenoten van zijn hart geen moordkuil. Ondanks het alom gepropageerde positivisme zegt Van Dijk: ‘Het gaat niet goed. Ik voel de nodige hooibroei.’

Rechten onder druk

‘De rechten van de werknemers staan onder druk. De werkgevers grijpen de crisis aan om hun problemen af te wentelen op hun werknemers. Dat is de voornaamste zorg die we hebben.’ De vakbond gaat niet bij de pakken neerzitten en heeft inmiddels een apart bureau opgetuigd om toe te zien op de naleving van de cao’s. ‘De onderbetaling van uitzendkrachten is ons een doorn in het oog. Ook hebben we onlangs de misstanden binnen het beroepsgoederenvervoer aangekaart. Dat was een van de eerste activiteiten van het Bureau Naleving cao’s.’

Damstra

Op groot optimisme zul je Van Dijk niet snel betrappen. De doorgewinterde vakbondsman laat over de huidige stand van de Friese economie geen misverstand bestaan: ‘We moeten als vakbond nu op scherp staan. Werkgevers maken misbruik van de crisis.’ Als voorbeeld van waakzaamheid noemt Van Dijk de problemen die er zijn bij het installatiebedrijf Damstra uit Driesum. ‘Het bedrijf dat sinds kort het predicaat koninklijk mag voeren, wil dat het personeel 7 tot 12 dagen inlevert. Ze zetten de mensen onder druk. “Het heeft consequenties als je niet akkoord gaat”, zo wordt het personeel voorgehouden. Er werken daar 100 man. Als bond vinden wij dat onbehoorlijk. Dergelijke taferelen komen we steeds vaker tegen.’

Westermann

Westermann Installaties, acht jaar geleden overgenomen door Damstra, had een goede naam bij de vakbond. Evenals Feenstra Verwarming. ‘Daar zat je als werknemer goed. Je werk werd gewaardeerd. Als dat zo is, loop je ook een stapje harder.’ Dat is voltooid verleden tijd, aldus Van Dijk. Hij heeft over de Leeuwarder spelers in zijn vakgebied op dit moment overigens niet al te veel te klagen. Pranger Rosier: Nog geen klachten. FIB: We hadden gedonder over de koffie, maar voorlopig loopt het weer. De Boer Stalinrichting (Royal de Boer): de boeren investeren weer. Jongia aandrijftechniek: gaat goed. ‘Maar’, zegt Van Dijk, ‘dat kan zo veranderen. Als ik de thermometer ergens insteek dan voel ik de nodige hooibroei. Ik durf voor geen van die bedrijven mijn handen in het vuur te steken.’

Koopkracht

Volgens Van Dijk moet het loon van de medewerkers omhoog, waardoor er meer koopkracht kan ontstaan voor de mensen. ‘Dat zeg ik niet alleen, dat zeggen vooraanstaande economen met mij. Zelfs het IMF, het monetaire fonds, zegt dat.’ Van Dijk is blij het het sociaal akkoord dat vorig voorjaar tussen de bonden het kabinet is gesloten. Enkele weeffouten zijn hiermee hersteld. Van Dijk noemt de proeftijd bij een contract van beperkte duur (dat was opgeheven) en het concurrentiebeding dat in veel gevallen niet meer mag worden opgelegd. Over dit laatste is Van Dijk overigens nog niet gerust. ‘Werknemers worden met de vreemdste zaken om de oren geslagen en het concurrentiebeding is er een van. Als het contract is opgezegd, krijgen veel medewerkers een concurrentiebeding voorgeschoteld waarmee ze, als ze tekenen, zichzelf een verbod op leggen om in hun eigen vak bij een ander aan het werk te gaan. Dat deugt voor geen meter. Dat is obstructie van de arbeidsmarkt. Ondanks dat dit in het sociaal akkoord is opgenomen proberen werkgevers deze beperking op te leggen. Je mag dit alleen maar doen als het gaat om werk waarmee strikte bedrijfsgeheimen mee zijn gemoeid. Het wordt nu als een algemene maatregel opgelegd, tenminste als de werkgevers de kans krijgen.’

Werknemerspolitie

Het ontduiken van gelijk loon voor gelijk werk en de controle op de naleving van de cao’s zijn volgens Van Dijk de speerpunten waarmee het nieuwe jaar krachtig wordt ingezet. ‘Kabinet en werkgevers hebben de mond vol van veiligheid en toch krimpt men daarna de werknemerspolitie in. Gelukkig hebben we dat via het sociaal akkoord weten terug te draaien. De bestrijding van uitbuiting heeft bij ons prioriteit. We hebben dit jaar strijd gevoerd in de groot- en kleinmetaal en ik verwacht meer strijd. De lonen blijven achter. De export groeit en dat betekent dat we als land concurrerend zijn. Dat kan niet anders, maar de binnenlandse markt is ingeklapt door onzekerheid en door beperkte koopkracht.’ Ook de onzekerheid rond de pensioenen zit Van Dijk hoog. ‘Mensen die vanaf hun zeventiende aan het werk zijn geweest merken dat nu in hun portemonnee. Ook het partnerpensioen wordt volgend jaar afgeschaft. Mijn boodschap aan Diederik Samsom? De wijzigingen van de pensioenregelingen waren niet nodig. Als je al iets veranderd zorg dan voor een fatsoenlijke overgangsregeling.’