‘Ik hew maar twee ballen in ‘e soep’

(Stadsblad Liwwadders, juni 2011)

Leeuwarder stationsrestaurateurs nu actief in De Abdij in Dokkum

‘Ik hew maar twee ballen in ‘e soep’

‘Ik hew al twee fermoard, der ken noch wel un derde bij.’ Gonda de Vries, Clarinda Janzen, Annie Heidstra en Hans Vogelzang praten met veel plezier over hun werk in de voormalige Leeuwarder stationsrestauratie. Ze praten erover in hun nieuwe werkomgeving: hotel restaurant café De Abdij in Dokkum. ‘Wat een lol hebben we gehad met die spoormensen, maar se kenne oek mige. Kwamen ze met hun gele kortingsbonnetjes aanzetten: ‘’Ik hew maar twee ballen in ‘e soep.’’

Aan de stamtafel in De Abdij kunnen de vier (voormalige) Leeuwarders er hartelijk om lachen. Natuurlijk waren er ook leuke spoorwegmedewerkers. Hans: ‘In het begin stond je midden in de nacht tijdens late diensten maaltijden voor hen te bereiden.’ Opgeteld werkten de vier bijna zeventig jaar in de vorig jaar opgeheven stationsrestauratie. Clarinda: ‘Ik kwam er als stagiaire van de Friese Poort aan de Oostergoweg. Niemand wilde naar de stationsrestauratie. Ik heb er negen jaar gewerkt.’ Gonda de Vries: ‘Als je bij de stationsrestauratie hebt gewerkt, dan kun je overal werken.’ Nu is er een AH To Go gevestigd, waar enkele oud-collega’s hun emplooi gevonden hebben. Gonda: ‘Ik zie mezelf niet met zo’n raar hoedje op achter de kassa staan. Hou op! Maar aan de andere kant: ze zijn er met hun salaris wel op vooruitgegaan.’ Kok Jos Stuurhaan werkt nu op het station in Zwolle. Hans: ‘Ik had hem nog aan de telefoon. Erg vrolijk klonk het niet. Hij zat om negen uur al in de trein. Tien uur ’s avonds was ie weer thuis.’

Hans Vogelzang is de nestor van het stel. Hij werkte maar liefst 33 jaar in diverse functies in de roemruchte restauratie. ‘De Tweede Klasse heb ik nog meegemaakt. Daar kwamen de mannen van de slachterijen Brada en Mustang hun weekend inluiden. Die mannen dronken zo een kratje leeg.’ De Tweede Klasse was gevestigd in de westelijke vleugel van het station. Gonda de Vries: ‘Pluchen kleedjes, flesjes bier en een afhaalbuffet. Dat was het verschil met de Eerste Klasse. Het was er altijd feest.’ Namen vliegen over de stamtafel in wat eens een voornaam klooster was. Jan Container (vrachtwagenchauffeur), Sietse Bloemen (had een bloemenstal voor het station) en Woeste Oane (caféhouder van de Bagijnestraat) passeren. Clarinda: ‘Ritsko’s vader zat in de Eerste Klasse.’ De goochelaar en vader van de bekende pr-man Ritsko van Vliet junior verkoos de toentertijd ietwat chiquere omgeving. En wie zaten daar nog meer? Moeiteloos worden de namen aaneengeregen. Gonda: ‘Wieteke van Dort kwam vaak langs en Bonny St Clair. Ja, die dronk een portje. Youp van ’t Hek zat in de zaak en Harry Mens. Vergeet de rijdende rechter niet! Herman Emmink kwam iedere week zijn moeder bezoeken. Die zat in het Talmahuis in Veenwouden. Vrijdagmiddag kwam er een ploegje te borrelen. Floris van de LPF en Grietzen de architect, ach, noem ze maar op. Kees en Cootje kwamen bijna ieder dag. Je miste ze wanneer ze er niet waren.’ Clarinda: ’s Zondagsmorgens kwam er een oud echtpaar uit Sint Annaparochie. Ze waren in de negentig. Die kwamen ook voor de port en warme borden. Het eten moest geserveerd worden op warme borden, anders wilden ze het niet opeten. Zij kwam oorspronkelijk uit Parijs en als ze ruzie hadden begon ze in het Frans te foeteren.’ Hans: ‘Hendrik ten Hoeve van de PvdA kwam iedere zondagmorgen langs. Zijn lelijke eend helde helemaal over als hij weer instapte. We serveerden hem een mooi plateau met vlees en aardappelen. Dat kon hij wel waarderen.’

De stationsrestauratie was het centrum van bedrijvigheid. Clarinda: ‘We zaten hier met de vallende platen van de Achmeatoren op de eerste rang en als er weer eens iemand door de spoorwegpolitie werd aangehouden, hoorden we alle details. Het was een en al levendigheid op het station.’ Gonda: ‘Jammer dat dit voorbij is. Op het laatst moest je de zwervers voor de deur wegschuiven om binnen te komen. Ja, een mooi tijd was het. 22 jaar heb ik er gewerkt. Clarinda glundert nog van oor tot oor bij alle verhalen.’ Clarinda: ‘Mijn vader zegt wel eens: je komt nooit meer met die prachtige verhalen thuis.’

De Tweede Klasse sloot in 1990 en de Eerste Klasse volgde vorig jaar. De aftakeling was toen al geruime tijd ingezet. De maaltijden veranderden, de stoelen werden vies en niet vervangen. Het geheel oogde sleets. Hans Vogelzang: ‘Hoe dat kon gebeuren? In mijn begintijd kochten we zelf onze ingrediënten in. Het vlees kwam van Jos Glas en de groente van Chris Fahner. We serveerden heerlijk kruimige aardappelen.’ Gonda de Vries: ‘Hans draaide zijn gehaktballen zelf en als iemand vroeg om een extra portie aardappelen, dan kon dat zonder problemen.’ Hans Vogelzang: ‘Eigenaar Servex begon het steeds krapper aan te sturen. Ze pakten je je zelfstandigheid af. Zoveel gram aardappelen op het bord en de plakjes kaas werden geteld. Dat is niet leuk en het werd steeds erger. Om de haverklap kwam er een manager over de vloer die wel even zou vertellen hoe het moest. Met de introductie van de euro schoot het glas bier van één gulden vijftig na korte tijd door naar twee euro. Onbegrijpelijk. De kwaliteit werd minder maar de prijzen gingen omhoog.’

Nu zitten ze met z’n vieren in Dokkum. Gonda: ‘ ’t Is even anders, maar wel erg leuk.’ Clarinda: ‘Dit had eigenlijk in Leeuwarden moeten staan.’ Want waar vind je daar nog een zaak waar de oudere gast van harte welkom wordt geheten en waar de Hollandse pot op vriendelijke wijze wordt geserveerd? Hans Vogelzang: ‘Onder de Luifel gooide de vaste klanten eruit toen men de zaak wilde upgraden. Dat werd Oxo. Daar hebben we veel klanten van binnengekregen. Die ouderen haalden aan het begin van de week het menu op dat we hadden gekopieerd. Vonden ze prachtig. Ze vertelden ons wel: ‘’Er zijn zoveel dagen dat ik met niemand praat.” Waar ze nu zitten? Een paar zijn overgestoken naar Wouters.’ Gonda: ‘Een paar pakken de bus en laten zich naar Kees Jansma van de Grote Wielen rijden.’

De vier Liwwadders hebben het in Dokkum nu geweldig naar hun zin. De Abdij is een totaal ander bedrijf maar bepaalde kenmerken komen overeen. Een groep toeristen wandelt de eetzaal binnen en krijgt uitleg van een stadsgids. In de barruimte zetten een paar senioren zich achter een kopje verse koffie. Gonda de Vries nam het bedrijf met jaar man twee jaar geleden over. Gonda: ‘Het is van oorsprong een oud klooster en bepaalde elementen vind je er nog in terug. Enkele jaren geleden wilde de eigenaar er een sterrenrestaurant in beginnen, maar dat bleek ondanks hun inspanningen net iets te hoog gegrepen. Daarna ging de aandacht uit naar de bar en veranderde het publiek. Wij doen het weer anders en zorgen voor een nieuw evenwicht tussen keuken, hotel en bar. Werklui van diverse bedrijven, waaronder de NAM, vinden het hier gezellig. Vaak is het handiger om in Drachten te logeren maar dan kiezen ze toch voor dit hotel in het centrum van Dokkum.’

Gonda blijkt de gangmaker die ook zelf achter het fornuis te vinden is. In de winter werden de tafels aan elkaar geschoven en werd er op ouderwetse dekschalen gebakken lever geserveerd. ‘Dat vinden we leuk om te doen. We organiseren vaak kleine evenementen. Dat wordt hier enorm gewaardeerd. Een Leeuwarder weekend, met een whiskyproeverijtje en slapen in het hotel, dat lijkt me leuk om te organiseren.’ Clarinda: ‘Met een shuttlebus van het station in Leeuwarden naar De Abdij in Dokkum. Dat lykt my geweldech.’

Andries Veldman