Eric Jansen: Ik hou mijn hart vast

(Weer zo’n heerlijk zomerverhaal, eerder gepubliceerd in 2014)

Eric Jansen, directeur Kamer van Koophandel Noord-Nederland

‘Ik hou mijn hart vast’

‘Ik hou mijn hart vast’. Dat schreef Eric Jansen, directeur van de Kamer van Koophandel Noord-Nederland onlangs op de weblog van Financieel Groningen. Onlangs nam hij deel aan een forum op de hogeschool Stenden in Leeuwarden. Vervolgens sprak Liwwadders.nl met Jansen op het terras van café Wouters.

‘Ik vraag mij af of er wel genoeg aandacht voor de economische problemen bestaat bij de mensen die er over gaan. Ik hou echt mijn hart vast. Ik baseer mij op verschillende artikelen die ik lees, bijvoorbeeld over de productiecijfers in het Financieel Dagblad en de opmerkingen van Rabo-topman Piet Moerland. China investeert systematisch. De VS leven op de pof, alles draait daar om het onroerend goed en er is weinig industrie. De VS zijn de facto failliet. De beurs wordt voor een belangrijk deel geregeerd door psychologie. Voor 1 kilo vlees (ik ben geen vegetariër) leg je beslag op enorme landbouwgronden. Als je dat allemaal optelt: godverdorie, dat is nogal wat. Europa zit in het slechtste klasje. Over tien à twintig jaar horen we niet meer bij de zelfbewuste landen.’

Ik ken je als optimist.

‘De geluiden dat we terugkeren naar de jaren dertig van de vorige eeuw vind ik erg overdreven. De tijd dat we in sombere, lange zwarte regenjassen door de straten moesten zie ik niet terugkeren. Wij hebben ook makkelijk praten. Het is wel anders, zoals Diana Monissen van De Friesland Zorgverzekeraar vanmorgen zei, voor mensen die geen baan hebben. Voor die groep tikt het hard aan. De pil uit het pakket. Chronisch zieken die een eigen bijdrage moeten leveren, de verhoging van de ziektekostenverzekering en zelfs je anti-depressieva moeten betalen. Dat laatste begrijp ik helemaal niet. Dat is het domste wat je nu kunt doen. Die zou je in deze tijd juist moeten vergoeden.’

‘Je moet er nu alles aan doen om het bedrijfsleven weerbaarder te maken. Friesland is sterk in de voedingsmiddelensector. Mannen als Jan Zeinstra en Jos Paques laten zien dat we hier wat kunnen. Paques groeit op afvalstromen. Ik had het er net nog met Vlaskamp van de Friesland Bank over. “Wat doen we hier?”, vroeg ik hem. Moet je altijd voor schaalvergroting gaan? Dat denk ik niet. We moeten ook niet gaan roepen dat er één provincie in het noorden moet komen. Wel moet je de regionale bestuurlijke infrastructuur lichter maken en tegelijkertijd wat daar allemaal achter zit (waterschappen, waterstaat en economische afdelingen) in het noorden als geheel concentreren. Dan hou je ook die verwrongen discussie over één provincie van je af.’

‘In onze regiovisie, we mochten het nauwelijks opschrijven, kiezen we ook voor een andere economische structuur voor het noorden. Niet meer die zones zoals we die nu kennen. Economie ontwikkelt zich in een vlinderstructuur. De bedrijvigheid zit rond Leeuwarden, Sneek, Heerenveen en Drachten en rond de as Groningen-Assen. Daar moet je je op richten. En vervolgens bekijken hoe je massa maakt. Dan pas maak je een boppeslag.’

Ondernemer Anja Kanters (Donker Groen) riep vanmorgen dat wanneer samenwerking niet onder een eenheid wordt gebracht, je bestuurlijke spaghetti overhoudt. Dat gaat niet lukken, zegt zij. Ze wil toe naar één provincie. Ed van de Beek (NOM en voormalig directeur stadsontwikkeling Leeuwarden) verwacht een besparing van 90 miljoen euro bij samenvoegen van de drie provincies. Het gaat niet lukken omdat de bestuurlijke baantjes behouden moeten worden?

‘De kracht moet van buiten komen. Dan pas kun je zaken veranderen. Dat is bij de Kamer van Koophandel deels ook gebeurd. De rijksoverheid zou hierin een rol kunnen spelen door financiële beperkingen op te leggen.’

Het tilt op van de plannen en ambities en toch blijft Leeuwarden een arme stad. Robert Veenstra (voorheen Stenden, nu sc Heerenveen) zei: “De noodzaak om te veranderen wordt onvoldoende gevoeld.” En over de fusie van noordelijke hogescholen: “De waan van de dag regeert.” Ook schort het soms aan de communicatie. Zelf noemde je Wilders op dat gebied ‘briljant’. Tegelijkertijd beschreef je je eigen contacten met bestuurders. Je zei: “Ik snap vaak niet wat ze bedoelen te zeggen.”

‘Het is lastig om dingen te beïnvloeden. Neem nou de toren die daar staat (wijst naar de Achmeatoren). Daar stond ons kantoor van de Kamer van Koophandel. Wij gingen destijds naar de gemeente met het verzoek om er een etage op te mogen bouwen, dat was nog in de tijd van uitbreiding. Dat mocht niet van de gemeente want het paste niet in het beeld van de stad. Voel je hem aankomen? Daarna hebben we ons pand aan buurman Achmea aangeboden. Ze waren niet geïnteresseerd. Wij op zoek naar een andere koper. Dat was bijna rond toen we dachten: ach, laten we toch nog eens bellen. Ze hapten toe en vervolgens is die 113 meter hoge toren er gekomen. Werd er ineens geroepen: fantastisch, zo’n mooie toren op deze plek. Het gaat niet alleen om de Kamer van Koophandel, maar zelfs het plaatsen van een eenvoudig wegbewijzeringsbord naar ons kantoor aan de Heliconweg is hier een hele strijd. Ondernemers weten met die nieuwe herinrichting niet meer hoe ze er moeten komen.’

‘Ik roep dit niet zo vaak, maar ik vertel het je nu wel: de attitude bij de gemeentelijke ambtenaren in Leeuwarden moet veranderen. De houding van het apparaat is er niet op gericht om de klant te coifferen.’

Hoe zou dat moeten? Wat is een goed voorbeeld?

‘De gemeente Skarsterlân scoort iedere keer goed in de mkb-onderzoeken. Daarbij gaat het primair om de vraag: hoe ga je met je klanten om? Het gaat om snelheid van handelen, ook dat heb ik aan den lijve ondervonden. Het gaat om duidelijkheid rond procedures. Dat kost helemaal niks, het gaat puur om de houding van de gemeenteambtenaren. Maar misschien moet ik niet zo zeuren. Ik bel Crone binnenkort hierover nog wel op.’

‘Ik lag deze zomer met mijn motorboot in de Prinsentuin. Wilde ik douchen. Bij dat toiletgebouw bleek ik dat ik eerst naar het brugwachtershuisje moest om een kaartje. Daar aangekomen had ik niet voldoende geld bij me. Ik weer terug naar de boot. Ik zei tegen die brugwachter: is het ook een idee om de gebruiksaanwijzing voor de toiletgebouwen in het pakket te stoppen dat je krijgt uitgereikt als je door de brug komt? Vond hij geen goed idee. Hij wilde graag dat iedereen in zijn hokje kwam. Het is wel een manier om ’s morgens goed wakker te worden. De brugwachter vertelde ook nog dat het kaartje op andere plaatsen gebruikt kon worden. Dat bleek in Friesland alleen op één andere plek te kunnen. Ik zei tegen mijn vrouw: kom, we kunnen nog naar Appelscha. Dat was die ene andere plaats. In Dokkum, waar we daarna afmeerden, hebben ze dat toch anders geregeld. Daar kwam een jongen bij de boot die een folder afgaf. Je kon douchen bij een particulier. Ik daar naartoe. Als een vorst werd ik daar welkom geheten. Ik kreeg shampoo en een kop koffie. Ik kon ook nog worden gemasseerd! Ik bedoel maar: er blijft verschil tussen overheid en ondernemer.’

‘Wat ik nu ga doen? Ik ga mijn secretaresse bellen of ik vanmiddag vrij mag hebben. Dan pak ik de boot in Grou en ga even varen. De tweede keer dit jaar! Dat komt door die grote tuin in Groningen.’

Andries Veldman