Natuerdeputearre Johannes Kramer: Wat wol in jonge pyk sjen at er út it aai brekt?

PARSEBERJOCHT

Nûmer:   077/RK Datum:   15 april 2014

Nije rjochting foar Fryslân greidefûgellân

In nije Greidefûgelnotysje is goedkard troch Deputearre Steaten. Yn dizze notysje stiet it belied beskreaun foar ús greidefûgellân oantenmei 2020. Doel fan de notysje is om yn 2020 minimaal 10.000 skriezebriedpearen yn Fryslân te hawwen. Om dit te berikken is in koerswiziging nedich. Dit begjint mei it oanwizen fan greidefûgel-kânsgebieten.  Yn de simmer beslute Provinsjale Steaten oer de notysje.

Genôch fûgeltsjelân Natuerdeputearre Johannes Kramer: “Wat wol in jonge pyk sjen at er út it aai brekt? In lânskip dat foldwaande dekking en fretten jout: in krûderike greide dus. Genôch ‘fûgeltsjelân’, dêr wol ik my hurd foar meitsje.” Doe’t de provinsjes yn septimber 2013 it Natuerpakt mei it Ryk sletten, binne de provinsjes folslein ferantwurdlik wurden foar greidefûgelbehear. Sawol binnen as bûten de ekologyske haadstruktuer (EHS).

Fan kânsgebiet nei kearngebiet Om de greidefûgels mear kânsen te jaan yn Fryslân binne der greidefûgelkânsgebieten oanwiisd. De provinsje en de partners fan it Olterterp-oerlis* ha dit mei-inoar dien. Kânsgebieten binne romme kânsrike ‘sykgebieten’ wêr’t fanôf 2016 troch gebietskollektiven** greidefûgel-kearngebieten oanwiisd wurde. De kearngebieten dy’t foarme wurde binne stikken lân dy’t optimaal ôfstimd binne op de ‘steltrinners’. Totaal giet it om 40.000 bunder kearngebieten.

Predaasje en romtelike ûntwikkelings Neist de kâns- en kearngebieten spilet predaasje in wichtige rol. Binnen de wetlike kaders wolle de partners harren maksimaal ynsette op it hinderjen fan predatoren (rôfbisten dy’t in fijân foarmje). In foarbyld hjirfan is in iepen lânskip kreëarje sadat rôfbisten minder dekking ha troch heech gers. Ek is de romtlike ôfwaging in wichtich part fan de notysje. Romtlike ûntwikkelings dy’t de rêst en iepenheid foar greidefûgels oantaaste, binne net tastien yn kâns- en kearngebieten (agraryske ûntwikkelings útsein).

Foarljochting en ûndersyk Om boeren en neisoargers fan de takomst entûsjast te meitsjen foar greidefûgelbehear, wurdt der ynsetten op foarljochting. De provinsje stribbet der bygelyks nei dat it lânlike greidefûgelkennissintrum yn Fryslân húsfeste wurdt. Hjir komme ûnderwiis, ûndersyk en kennis by inoar. In mooglikheid is dat it sintrum ûnderdiel wurdt fan de Dairy Campus. Dêrneist is it wichtich om ûntjouwings binnen de greidefûgelstân goed yn ‘e gaten te hâlden. Monitoaring is dêrom nedich. Sa wurde der bygelyks elts jier sifers fan de fûgelstân presintearre.

Finânsjes Fanút it Ryk wurdt der foar it greidefûgelbehear 11,1 miljoen euro per jier beskikber steld. Fanút de provinsje is dit 1,2 miljoen euro oant en mei 2017. At boeren harren ynsette foar de fûgels, krije se dêr fansels in fergoeding foar. Boeren sille hjirmei net hielendal út ‘e kosten wêze, dêrom freget de provinsje ek om in stikje ‘goodwil’ fan de boeren. Derneist moatte boeren sels sjen nei fertsjinmodellen, sa as it produsearjen fan ‘greidefûgelmolke’.

*It Olterterp-oerlis bestiet út: de provinsje Fryslân, BoerEnNatuur, LTO, Bond van de Friese Vogelwachten, Wetterskip Fryslân, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea, Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging, Friese Milieu Federatie en de Dairy Campus.

** In gebietskollektyf is in gearwurkingsferbân fan boeren, natuerbehearders, frijwillige greidefûgelbeskermers en oare maatskiplike belutsen partijen. Dit kollektyf is rjochte op op it behear en de ynrjochting fan in greidefûgelkearngebiet.