Waarom binnen wy noait beroemd wudden? Nou, dat wúden wij niet.

(tekst: Stadsblad Liwwadders)

Muziekbiografie Rob – Pommes – Romkes

‘Ik kreeg bijna een appelflauwte van mijn eerste gitaar’

‘Kom binnen, Dykstra. O, dou hyst anders? As ’t un frouw weest was, dan had ik ut wel onthouden.’ De ontvangst bij de Leeuwarder muzikant Rob Romkes is allerhartelijkst. De woning in de Gijsbert Japicksstraat ademt artiestendom. Aan de wand hangen zijn successen: foto’s van optredens in binnen- en buitenland, familie-uitjes en heel veel vrouwen en kinderen. Spelen doet de vermaarde muzikant niet meer. Tegenwoordig schrijft hij. Onlangs verscheen zijn levenswerk: Pommes, belevenissen van een gitarist.

In het lijvige boekwerk, waar Rob Romkes twee jaar aan werkte, neemt hij geen blad voor de mond. De gebruikelijke escapades worden er minutieus in beschreven. ‘Frits had wel witte bilkes.’ Hij beschrijft zijn levensgeschiedenis, die loopt van de Bijenhofstraat naar zijn tegenwoordige woonstee in de Oranjewijk. De muziekgeschiedenis staat centraal en overspant een periode van vijftig jaar. Van gezag moet Romkes niet al te veel hebben. Daarmee is het boek doordesemd. Dat staat overigens in schril contrast met het keurige burgermansbestaan dat de muzikant leidde op de kantoren van het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf (het latere Nuon). Maar los daarvan heeft het vrije leven hem stevig geraakt. Hoewel tegenwoordig van de drank draait hij nog regelmatig een shagje. ‘Dat pakke se mij niet af, hew ik teugen de dokter seid.’ Vrouwen, een belangrijk onderwerp in de biografie, worden erin beschreven als tietendozen. Romkes verklaart: ‘Daar moet je niet teveel achter zoeken. Dat was nou eenmaal ons jargon.’

Hoe kan het dat zo’n vrijgevochten man jarenlang achter een bureau bij een energiebedrijf blijft zitten? Rob Romkes: ‘Eigenlijk hadden we daar een enorme vrijheid. Ik zorgde voor de verzamelnota’s van de grote bedrijven. Die gebruikten overal energie en vonden het lastig om van al hun loodsen en werkplaatsen aparte rekeningen te ontvangen. Die gooide ik dan op een hoop en stuurde één rekening. Mooi werk. Soms moest ik op stap, naar die bedrijven toe. We waren met twee man heel erg zelfstandig op die afdeling. Later veranderde dat. Toen kwam De Manager. Ik was 57 toen ze me een vut-regeling aanboden. Daar heb ik gebruik van gemaakt. Prima zo. Ben nu 66, lees veel en werk wat in de tuin.’

Hoewel Rob Romkes zichzelf in het boek als tamelijk lui betitelt, was er bij de start van zijn maatschappelijke carrière van rondlummelen geen sprake. Daar zorgde vader wel voor. Na school 14 en 21 (Tjerk Hiddesschool) te hebben doorlopen ging Romkes naar de hbs aan het Zaailand. ‘Dwarsigheid lag op de loer.’ Vader, die een kaaswinkel had in de Kleine Kerkstraat (Fokkema en Romkes) hield zijn zoon in het snotje door bij zijn klanten, de leraren van zijn zoon, naar de resultaten te informeren. Die logen er niet om. De door Rob als wereldvreemde fossielen beschouwde lesgevers lieten de muzikant in de dop herhaaldelijk terugkomen om zijn kerstrapport een vrolijker aanzien te laten krijgen. ‘De drie voor wiskunde viel wel akelig op.’ De Fongers-fiets van zijn vader stond regelmatig voor de schooldeur om te informeren of de vorderingen van zoonlief zich in gunstige richting bewogen.

De latere kaashandelaar Teun de Wind bracht Rob Romkes in contact met de muziek en is ook verantwoordelijk voor zijn bijnaam Pommes. Die bijnaam kreeg Rob Romkes nadat hij de Franse aardappelen op een bijzondere wijze taalkundig had vervoegd. ‘In mijn jeugd was het alleen maar voetbal wat de klok sloeg. Vader was oprichter van Rood Geel en mijn oom bekleedde verschillende bestuursfuncties, mijn neef Albert speelde jarenlang in het eerste en mijn neef Sietze zit in de redactie van het clubblad. In 1946 waren drie van de vijf ereleden Romkessen: mijn opa, mijn oom en mijn vader.’

Toen De Wind plotseling met een gitaar op de proppen kwam, dacht Rob Romkes: dat wil ik ook. ‘Ik kreeg bijna een appelflauwte toen ik dat instrument zag en kon nachten lang niet slapen. Amerikaanse muzikanten als Elvis Presley, Bill Haley en Chuck Berry verschenen in de muziekbladen. Ik was zeer gecharmeerd van de gitaristen Scotty More en, later, Don Rich.’ Moeder krimmeneerde toen hun zoon de wens uitte om een gitaar als verjaardagscadeau te mogen ontvangen. Vader dacht er een hele tijd over na en gaf toestemming op voorwaarde dat er lessen werden genomen, nota bene bij een accordeonist. Rob Romkes mocht een gitaar uitzoeken bij de muziekhandel van Scheepstra op de Wirdumerdijk. Het werd een Spaanse gitaar.

Vader wilde dat er gepresteerd ging worden, zoveel was Rob Romkes wel duidelijk. ‘Na mijn schoolperiode dacht ik het even rustig aan te zullen doen, kwam hij met de Leeuwarder Courant aanzetten, waarin hij maar liefst twaalf advertenties had aangekruist. Of ik maar even wilde solliciteren. Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar ik kon bij elf van de twaalf meteen terecht. Ik naar mijn vader: wat nu? Hij zei: je neemt het dichtstbijzijnde bedrijf. Dat was de PEB op de Emmakade.’

Het hoogtepunt van Romkes’ muziekcarrière wordt gevormd door de band The Latches, waarin hij als sologitarist een leidende rol speelde. De band had in de late jaren zestig soms wel vier optredens in de week. ‘We speelden met Cuby and the Blizzards, die destijds nog helemaal niet bekend waren. Ook de roemruchte Amsterdamse Outsiders kruisten hun pad.’ In het boek wordt beschreven hoe zanger Frits Smidt (Smidtje) in Groningen met Wally Tax op de vuist ging. De ambitie om door te breken is er volgens Rob Romkes nooit geweest. ‘Swatte Jelle froeg my dat laatst oek al. Waarom binnen wy noait beroemd wudden? Nou, dat wúden wij niet.’ Uit de krantenverslagen die opgenomen zijn in de sappige muziekbiografie blijkt dat er veel waardering bestond voor The Latches. Vooral het enthousiasme van de bandleden wordt genoemd.

Rob Romkes heeft zijn gitaar sinds augustus niet meer aangeraakt. ‘Ut is wel mooi su.’ Momenteel staat hij bekend om zijn fenomenale buik. Een ongevaarlijke medische complicatie. Hij komt er rond voor uit. ‘Mensen vragen: wat is der met dy an ‘e hand? Myn dochter sei oek al: must naar de dokter. Het is een ophoping van vocht. Bij de meesten gaat het in de benen zitten en bij mij in mijn buik. Ongevaarlijk, moet af en toe afgetapt worden. Het heeft niks te maken met de drank, want daar ben ik al een tijd vanaf. Zit nou aan de Citroen Passie, maar ik had liever un potsje bier.’

Andries Veldman