Oppervlakte aardappelen gedaald naar laagste niveau sinds 2012

(tekst: CBS)

Oppervlakte aardappelen gedaald naar laagste niveau sinds 2012

– De oppervlakte (areaal) aardappelen is in een jaar tijd met ruim 8 procent gedaald.
– Ook de oppervlakte zaaiuien is afgenomen, nadat het jarenlang was toegenomen.
– De teeltoppervlakte van granen zoals tarwe en gerst is juist gestegen.

De teeltoppervlakte aardappelen is in 2026 ten opzichte van een jaar eerder met 8,4 procent gedaald, naar bijna 150 duizend hectare. Dat is de kleinste oppervlakte in veertien jaar. De daling hangt samen met de recordoogst van 2025, waardoor de prijzen daalden. Veel akkerbouwers besloten daarom om dit jaar over te stappen op andere gewassen. Ook de oppervlakte suikerbieten nam af, die van zaaiuien daalde ook maar minder sterk. Hiervoor in de plaats zijn akkerbouwers meer graan gaan telen. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van de landbouwtelling 2026 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2026 is de oppervlakte consumptieaardappelen met 70,2 duizend hectare relatief laag. Het areaal piekte een jaar eerder nog met 82,7 duizend hectare. Er werd in 2025 met 4,4 miljoen ton de grootste hoeveelheid aardappelen geoogst sinds 2000.

Ook het areaal zetmeelaardappelen is verder gedaald, met 4,0 procent naar 37,7 duizend hectare. Het areaal is in dertig jaar niet zo klein geweest. Zetmeelaardappelen worden geteeld om zetmeel uit te winnen, dat wordt gebruikt in industriële toepassingen en als bind- of verdikkingsmiddel in voedingsmiddelen.

Inmiddels worden er meer pootaardappelen dan zetmeelaardappelen geteeld. Het areaal pootaardappelen is met 42,1 duizend hectare iets toegenomen (0,8 procent). Pootaardappelen worden geteeld als uitgangsmateriaal om nieuwe aardappelen van te kweken.

Areaal zaaiuien bereikt plafond

Het areaal zaaiuien is ten opzichte van 2025 met 1,1 procent gedaald naar 32,6 duizend hectare. Deze afname wordt veroorzaakt door een daling van de rode zaaiuien (-14,7 procent). Gele zaaiuien worden door een stijging van het areaal (2,1 procent) weer iets meer geteeld. Het areaal gele zaaiuien bereikte in 2024 met een oppervlakte van 27,4 duizend hectare een record. In 2026 is dat met 27,2 duizend hectare ongeveer gelijk gebleven.

Het areaal tweedejaars poot- en plantuien is met bijna 7 duizend hectare niet eerder zo groot geweest. Tweedejaars poot- en plantuien worden het eerste jaar opgekweekt, geoogst en in het voorjaar van het tweede jaar opnieuw uitgezet. Doordat de plant zich al heeft kunnen ontwikkelen kan hij het tweede jaar eerder worden geoogst.

Oppervlakte suikerbieten met bijna 12 procent gedaald
Het areaal suikerbieten is met 70,1 duizend hectare 11,9 procent kleiner dan een jaar eerder. In 2026 moeten er minder suikerbieten geproduceerd worden vanwege Europese marktoverschotten.

Areaal granen toegenomen, vooral van wintergerst

Als alternatief gewas voor de afgenomen teelt van aardappelen, uien en suikerbieten staat er in 2026 meer graan op het land. Met name het areaal gerst is toegenomen, met 28,1 procent naar bijna 45 duizend hectare.

Zowel de teelt van wintergerst als zomergerst is toegenomen. De laatste jaren wordt er door akkerbouwers steeds vaker gekozen voor wintergerst: terwijl in 2000 nog 7,7 procent van alle gerst in het najaar werd gezaaid, is dat in 2026 toegenomen tot 41,7 procent. Wintergerst wordt in het najaar gezaaid en het jaar erop geoogst, zomergerst wordt in het voorjaar gezaaid en hetzelfde jaar geoogst.

Het tarweareaal is met 2,0 procent gegroeid naar 114 duizend hectare.