‘Leeuwarder ambtenaar helpt huisjesmelkers in Vlietzone’

Foto: Simon van der Woude

Opmerkelijk. Dat is de reactie van bewoners van de Vlietzone op het besluit van de gemeente Leeuwarden om opnieuw onderzoek te gaan doen in de wijk. De gemeente Leeuwarden inventariseert momenteel wat er leeft onder de bewoners van de als arm gekwalificeerde wijken van de stad: zeven stuks. Na allerlei eerder onderzoek, protesten, klachten en wensen zou je veronderstellen dat die inventarisatie al lang en breed gereed zou liggen op het stadskantoor. De opstellers van de meest recente inventarisatie, het vorig jaar juni uitgebrachte Manifest Vlietzone, vinden de nieuwe inventarisatie niet alleen opmerkelijk maar ook overbodig. ‘Er is toch al een inventarisatie gemaakt? Er ligt zelfs een videopresentatie en een compleet visiedocument. Die  hebben we vorig jaar gepresenteerd aan de wethouder en de gemeenteraad. Daarin staat precies wat de wijk wil’, aldus Jacco den Dulk, een van de opstellers van het indrukwekkende manifest.

Den Dulk, medeopsteller van het Manifest Vlietzone, waar zo rond de honderdvijftig wijkbewoners bij waren betrokken, was dan ook zeer verbaasd toen hij door een van de organisatoren van het Vijverparkfestival geattendeerd werd op een bijeenkomst in het gebouw van Amaryllis aan het Zuidvliet.

Op de vooravond van het hemelvaartweekend, op de avond dat Feyenoord tegen Roma speelt, zitten negen ambtenaren, of vertegenwoordigers van instellingen die aan de gemeente zijn gelieerd, en acht bewoners aan de vier koffietafels die in een zaaltje op de eerste verdieping staan opgesteld. De gebiedsmedewerkers Wianka Bosch (‘ik heb maar twee uur in de week voor deze wijk’) en Jos Bouwhuis vertellen wat de bedoeling is. De twee welzijnswerkers gaan zeven wijken langs om tijdens koffiebijeenkomsten te inventariseren wat de bewoners van hun wijk vinden, of ze wensen hebben en of de wijk aan verbetering toe is. Vanavond mag de Vlietzone vertellen wat er aan de hand is.

Al snel wordt het woord gegeven aan Nico de Koning, bewoner van een appartement in de voormalige Karel Doormanschool in de M.H. Trompstraat, en al jaren actief in allerlei organisaties in de wijk. Hoewel De Koning zou kunnen volstaan met te wijzen naar het indrukwekkende Manifest Vlietzone, waar ook hij een steen aan heeft bijgedragen, stipt hij vol goede moed de voornaamste klachten aan in de wijk die begrensd wordt door de Bleeklaan, De Ruyterweg en Insulindestraat in het noorden, de Archipelweg in het oosten, de Emmakade in het zuiden en de Oostergrachtswal en Oostersingel in het westen.

Kort gezegd komen de klachten die hij benoemt neer op de algehele verwaarlozing van de wijk en desinteresse bij het gemeentelijk bestuur. Geklaagd wordt er onder meer over: de problematiek rond huisjesmelkers en (pseudo)zorginstellingen, vervuiling en drugsdealers. Maar wat er permanent boven deze praktische klachten uitstijgt, is het al jaren weinig effectieve beleid van de gemeente om structurele verbeteringen in gang te zetten. De bewoners zien toegepaste maatregelen louter als pappen en nathouden. Want de verkiezingen zijn weer voorbij, de wethouder en de minister zijn langs geweest en het vuil ligt weer geruime tijd onaangeroerd op de hoek van de M.H. Trompstraat met de Oostersingel en op het Tabe Kooistrapleintje.

Bewoners vinden dat de gemeente de wijk systematisch als afvalputje van de stad beschouwt. Allerlei instellingen die op de een of ander wijze gedoe kunnen opleveren worden al snel in de richting van de Vlietzone gedirigeerd. De Koning vertelt zelfs dat Leeuwarder ambtenaren ‘gaatjes zoeken om huisjesmelkers ter wille te zijn’, ongeacht gemeentelijk beleid waarin deze bouw- en verbouwactiviteiten expliciet zijn verboden. De acht ambtenaren die dit aanhoren blijven stil. Ze vragen niet wat De Koning hier precies mee bedoelt, laat staan dat ze informeren of zijn beweringen kloppen. Andere aanwezigen bevestigen de constatering van De Koning en wijzen op een inmiddels gepensioneerde ambtenaar die het boek heeft geschreven Vergunningvrij bouwen, te koop voor 59 euro via Bol.com. Deze ambtenaar blijkt als extern ingehuurde partij nog volop door de gemeente te worden betrokken bij bouwactiviteiten in de wijk.

Vooral de overlast van het niet op correcte wijze aangeboden afval blijkt een doorn in het oog te zijn voor velen. De Koning: ‘Diftar is een slecht idee.’ Het door de gemeente Leeuwarden beoogde aanstaande ophaalsysteem voor het afval, waarvoor per gewicht van het aangeboden afval moet worden betaald, wordt door De Koning bestempeld als ‘een ramp voor de wijk.’ Ook de coffeeshop aan het Noordvliet houdt zijn klanten niet in toom, aldus overbuurman Piet van der Hoop. ‘Die spreek ik daar direct op aan.’

Wat de cohesie in de Vlietzone bemoeilijkt, en waar andere wijken minder of in het geheel geen last van hebben, zijn het snelle verloop van een groot deel van de bewoners, het enorme aantal aan zorg gerelateerde instellingen en het alsmaar stijgende woningbezit door niet-eigenaren. Maar liefst 75 procent van het aantal woningen is in het bezit van huisjesmelkers. Van het voor de verkiezingen gelanceerde idee van verplichte bewoning door de eigenaren wordt weinig meer vernomen.

Bewoners Piet van der Hoop (‘ik bewoon met mijn familie drie panden aan het Zuidvliet’), Jacco den Dulk en Sebas Veenstra vinden dat het ‘systeem’ moet worden doorbroken. ‘De gemeente moet veranderen als het gaat om de Vlietzone. Er is genoeg gepraat. We weten wat we willen. We moeten nu snel toe naar daden’, zegt Jacco den Dulk. Het klinkt stoer, maar het optimisme bij Den Dulk is tanende. Hij is uit het overleg Vlietvaardig gestapt. Dat overleg is volgens hem te stroperig en de deelnemers gaan te veel op de schoot van de gemeente zitten. Hij houdt zich nu liever bezig met concrete doelen: meer groen, een verbeterde Oostersingel en welstandstoezicht op de woonarken in de gracht.

Jacco den Dulk en Sebas Veenstra vinden dat er ‘een kracht moet worden ontwikkeld’ wat als een soort vliegwiel de hele wijk op sleeptouw neemt. Zij zien vooral het terugbrengen van het water in het Vliet als zo’n aanjaaginstrument. De kans dat het water terugkeert in het Vliet en als zodanig gaat functioneren is aanwezig, zegt Jeannet Bijleveld van Wetterskip Fryslân. Bijleveld woont ook in de wijk, eveneens in de voormalige school in de M.H. Trompstraat, en is een van de aanwezigen. Bijleveld vindt dat hiertoe meerdere initiatieven moeten worden gekoppeld. Ze vertelt dat er een aanvraag met dit doel in voorbereiding is voor een Europees fonds.

De acht bewoners die na afloop van de bijeenkomst worden getrakteerd op warme versnaperingen van snackbar Braaksma blijven sceptisch. Daarvoor zijn de reeks teleurstellingen in het verleden te groot. Op meldingen aan een speciaal voor de wijk ingesteld mailadres wordt door de ontvangende partij vaak lauw gereageerd. ‘Mooi zo’n adres, maar echt helpen doet het niet.’ Bovendien liggende de teleurstellingen met de gemeente rond het Wedapand nog vers in het geheugen. ‘Dat je als wijk moet procederen tegen je eigen gemeente om de wijk leefbaar te houden is toch onbestaanbaar?’

Andries Veldman