Helft gemeentemedewerkers gebruikt AI op eigen initiatief: vrees voor datalekken
(tekst: Uniserver B.V.)
Helft gemeentemedewerkers gebruikt AI op eigen initiatief: vrees voor datalekken
Nederlandse gemeenten maken in toenemende mate gebruik van AI, maar doen dit vaak zonder duidelijk beleid of training. Ruim de helft (55%) van de ambtenaren gebruikt AI-tools op eigen initiatief, zonder formele richtlijnen of ondersteuning. De risico’s hiervan zijn groot, evenals de zorgen van Nederlandse gemeenten: 90% vreest voor datalekken of gebrekkige dataveiligheid. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Uniserver onder IT-beslissers van Nederlandse gemeenten, uitgevoerd door onderzoeksbureau Motivaction.
Slechts helft van Nederlandse gemeenten heeft AI beleid
Het onderzoek zoomt in op de ervaringen, behoeften en obstakels van IT-beslissers van gemeenten met betrekking tot het gebruik van AI. De cijfers laten een duidelijk spanningsveld zien: AI wordt wél gebruikt, maar beleid blijft achter. Zo werkt meer dan de helft van de medewerkers binnen gemeenten met AI op eigen initiatief, zonder duidelijke richtlijnen of ondersteuning van hun werkgever. Slechts 55% van de gemeenten zegt een beleid te hebben opgesteld voor AI-gebruik en een even grote groep ondersteunt hun medewerkers met trainingen of opleidingen hiervoor.
“Het AI gebruik groeit sneller dan het beleid. In gemeenteland zien we AI-toepassing vaak bottom-up ontstaan: snel, creatief, maar ongecontroleerd,” zegt Ralph Kootker van Fuse AI, het soevereine private AI platform van Uniserver. “Dat leidt tot kansen, maar ook tot risico’s. Zeker als burgerdata in systemen belandt die buiten de controle van de organisatie vallen.”
Geen zicht op hoe AI met burgerdata omgaat
De zorgen over AI-gebruik binnen gemeenten zijn groot, en niet zonder reden. 90% van de IT-beslissers die werken bij gemeenten en semi-overheden maakt zich zorgen over datalekken of gebrekkige dataveiligheid. Tegelijk ontbreekt het aan transparantie: 63% zegt geen goed zicht te hebben op hoe AI-tools omgaan met data van burgers en organisaties. Dat gebrek aan inzicht vergroot het risico op onbedoelde fouten of ongewenst gebruik van gevoelige informatie. Bovendien twijfelt 81% of hun AI-gebruik wel voldoende voldoet aan de wet- en regelgeving, zoals de aankomende EU AI Act.
Gemeenten zijn gemotiveerd AI gebruik te verbeteren
Ondanks dat het gros van de ambtenaren AI op eigen initiatief gebruikt, stelt meerderheid (60%) van de IT beslissers die werken bij gemeenten en semi-overheden dat grip op data en wetgeving eerst geregeld moet zijn, voordat AI breder mag worden uitgerold. Veel gemeenten werken aan verbetering en zijn gemotiveerd stappen te zetten om hun AI-gebruik in lijn te brengen met wetgeving. 53% onderzoekt actief de gevolgen van de EU AI Act voor hun organisatie en 64% wil het beleid actualiseren met de AI richtlijnen voor 2026. Ook geeft zes op de tien aan de bestaande AI-systemen te laten auditen op risico’s en vooroordelen.
“Vertrouwen verliezen gaat sneller dan vertrouwen opbouwen. Juist daarom is het zo belangrijk dat ze exact weten wat er met die burgerdata gebeurt wanneer AI wordt ingezet,” zegt Ralph Kootker. “We zien dat gemeentes controle boven snelheid hebben staan, maar de urgentie is groot om mee te gaan met de innovaties. Wetgeving zoals de EU AI Act komt eraan, en burgers moeten kunnen vertrouwen op transparant, veilig en eerlijk gebruik van hun gegevens. Met AI-oplossingen die binnen een afgeschermde en Nederlandse infrastructuur draaien, zoals private of soevereine AI, voorkomt men dat gevoelige informatie buiten de controle van de organisatie terechtkomt.”
Over Uniserver
Uniserver is marktleider in Nederlandse, soevereine private cloud en al 25 jaar gespecialiseerd in betrouwbare en veilige digitale infrastructuur. Vanuit een volledig Nederlandse omgeving biedt het bedrijf schaalbare oplossingen waarmee organisaties die werken met kritieke data onder eigen regie kunnen groeien. Met Fuse AI levert Uniserver bovendien private AI binnen een beschermde, soevereine omgeving in Nederlandse, voor toekomstbestendige toepassingen met volledige controle over data.
Meer berichten
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
