Einum deze week in de boekhandel

6 oktober 2015 Hest ut al hoord?

(tekst: Tresoar)

Gysbert Japicxpriis 2015 voor e-bookroman

Aanstaande zaterdag 10 oktober ontvangt de Friese schrijver Koos Tiemersma de Gysbert Japicxpriis voor zijn roman Einum. De prijstoekenning is – ook voor Nederlandse begrippen – bijzonder omdat het winnende boek Einum tot nu toe niet op papier verkrijgbaar was. De Gysbert Japicxpriis van de Provincie Fryslân is de belangrijkste prijs van de Friese literatuur. Het prijzengeld bedraagt €15.000. Sietske Poepjes, gedeputeerde van cultuur, overhandigt de schrijver de oorkonde tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Martinikerk te Bolsward, geboorteplaats van 17de-eeuwse dichter Gysbert Japicx. Tegelijk vindt de uitreiking plaats van de ‘Lytse Gysbert’ voor de mooiste gedichten geschreven door leerlingen van groep 7 en 8 in het basisonderwijs. Het festijn is vrij toegankelijk.

Bekroonde e-book nu ook op papier
In 2010 besloot Tiemersma zijn werk alleen nog maar als e-book in eigen beheer uit te geven, en om ook in het Nederlands te publiceren. Hij had toen al naam en faam opgebouwd als Fries auteur van vijf romans, uitgegeven bij de Friese Pers Boekerij. Einum verscheen in 2012 onder de schrijversnaam Froon Akker. De auteur vertaalde het zelf in het Nederlands.
Nadat een maand geleden bekend was geworden dat Tiemersma de Gysbert Japicxpriis had gewonnen, werd er van verschillende kanten bij hem op aangedrongen het boek ook op papier uit te brengen. Anderen meenden dat hij juist nu aan zijn e-bookstrategie moest vasthouden. Uiteindelijk kreeg uitgeverij Elikser de eer en deze week is de papieren editie van Einum in de boekhandels verkrijgbaar. De Nederlandse vertaling is voorlopig alleen als e-book te koop bij Kobobooks en op de website froonakker.nl.

De roman Einum
In de woorden van de jury: ‘Einum is een roman die op een heel intelligente manier de plattelandsroman opnieuw uitvindt. Het toont een kleine dorpsgemeenschap van toevallig naast elkaar wonende mensen in een uithoek van Fryslân. In elk hoofdstuk zien we het dorp vanuit het perspectief van een volgend personage, waardoor de verhalen met elkaar verweven raken. De haast filmische compositie die de roman een enorme vaart verleent, doet geen afbreuk aan de personages. Integendeel: iedere ‘acteur’ groeit zonder omhaal van woorden uit tot een herkenbaar karakter. De fysieke omgeving is nogal troosteloos, en tragiek is zeker aan orde. Maar Einum is tegelijk een roman vol sociaal gevoel, warmte en mededogen. En humor! […] Zowel het wisselende perspectief van opeenvolgende generaties vertellers als de meeslepend-lange zinnen zijn van een on-Friese, zelfs on-Nederlandse allure.’

De Gysbert Japicxpriis
De Provincie Fryslân reikt de Gysbert Japicxpriis om de twee jaar uit, de ene keer voor proza, de andere keer voor poëzie. Dit jaar betreft het literair proza verschenen in de jaren 2011-2014. In totaal werden in de genoemde periode meer dan 130 oorspronkelijke Friestalige prozatitels gepubliceerd, met inbegrip van niet-literair werk. Begin maart maakte de ‘adviescommissie’, zoals de jury officieel heet, een longlist van twaalf titels bekend, in juni gevolgd door een shortlist van drie.

Adviescommissie
De adviescommissie bestaat uit
Marga Waanders (voorzitter, neerlandica en burgemeester van Dongeradeel),
Yvonne Dijkstra (voormalig literair recensent bij het Friesch Dagblad, docent communicatie aan de Hanze Hogeschool in Groningen),
Kester Freriks (romanschrijver, dichter, essayist en geregeld tijdelijk inwoner van Fryslân),
André Looijenga (schrijver, classicus en redacteur van literair tijdschrift Ensafh) en
Doeke Sijens (schrijver, literair recensent bij de Leeuwarder Courant en hoofd Openbare Bibliotheek Groningen).

Nuttige link
Nieuwsitem over de bekendmaking van de prijswinnaar, met verdere links naar informatie over het boek, de schrijver en de prijs: http://www.sirkwy.nl/item/360/nieuws-detail