Bob de Jong: Ik stond naast wereldartiesten te pissen

Muziekhandelaar Bob de Jong (Stadsblad Liwwadders, 2006)

‘De klant is koning maar Bob is de baas’

‘De bus, de man aan de knoppen en een zangeres zijn de drie grootste plagen waar bandjes onder te lijden hebben’

‘Zelf muziek maken? Nee, ik kan er nog steeds niks van. Je moet je fysieke problemen te boven zijn, dan pas kun je spelen. Ik speelde óf te hard óf niet in de toon. Mijn vingers wilden niet.’ Muziek is voor Bob de Jong voornamelijk handel maar hij geniet wel van het succes dat zijn klanten en zijn werknemers (muzikanten) hebben. Die handelsgeest heeft hij met de paplepel ingegoten gekregen. Zijn ouders dreven een kapperszaak en verhuurden wasmachines. ‘Die machines werden per week verhuurd en ik moest het geld innen.’

Archief

Ruim veertig jaar zit Bob de Jong (59) nu in de muziekhandel. In een linnen tas met opdruk ‘Stop de neutronenbom’ bewaart hij zijn archief. Bij iedere foto die uit de tas komt een verhaal: ‘och heden, must hier us kieke’, en: ‘die drie binne al doad’, of: ‘hy is anne drank en dat komt nyt meer goëd’, en: ‘kiek, disse is al bij syn vierde frou en hy gaat nog steeds freemd’.

Gevaarlijk

De Jong’s boodschap is duidelijk: ‘De muziekbusiness is een gevaarlijk leven. Ik lust ook wel een slokje maar ben nog nooit dronken geweest. Sterker nog: ik ben volmaakt monogaam, en mijn vrouw ook. Daar lachen onze kleinkinderen zich straks helemaal dood om.’

Bonnie

Bob de Jong trouwde op 30 december 1969 met zijn vrouw Bonnie en ze zijn nog altijd samen. ‘Het was een belastinghuwelijk, zo noemden ze dat. Als je laat in het jaar trouwde kon je het belastinggeld van het hele jaar terugvorderen. Dat ging wel om een paar duizend gulden.’ De twee woonden nog thuis maar hadden inmiddels de winkel aan de Turfmarkt al gekocht. ‘Het was een investering van 35.000 gulden en ik kon kiezen tussen de winkel of het alleenrecht voor de verkoop van Moog Synthesizers in Europa. Ik koos voor de winkel.’ Of zijn zakelijk instinct hem hier even in de steek liet? ‘Wellicht. Moog is met de uitvinding van elektronische muziekapparatuur een hele grote geworden. Hij maakte de voorloper van de keyboards. Een absolute wereldspeler. In die tijd, toen ik voor die keuze stond, zag iedereen nog de beperkingen van zijn vinding. Bob Moog, hij is vorig jaar overleden, was ook een aardige vent. Allerhartelijkst, het klikte meteen want grootvader Henk Mook kwam van de Mookerheide..’

Bon Jovi

Als muziekhandelaar kwam Bob de Jong in contact met de grootste muzikanten ter wereld. ‘Die ontmoette ik op de muziekbeurzen. Daar was ook niks bijzonders aan. Vaak had ik niet eens in de gaten met wie ik te doen had. Met wereldartiesten als de gebroeders Bon Jovi heb ik uitgebreid gesproken. Ik stond in Atlanta naast hen te pissen, zonder dat ik wist wie het waren. Met jazzmuzikant Allan Holthsworth precies hetzelfde.’

Wasmachines

Als 17-jarige begon Bob de Jong als leerling platen te draaien op de feestjes van de ambachtschool aan de Vredeman de Vriesstraat. ‘Dat waren de sokkenbals die we samen met de meiden van de huishoudschool organiseerden. Ik draaide de plaatjes en was de enige die een praatje tussen de plaatjes maakte.’ Moeder bestierde een kapperszaak aan het Koeplein en vader verhuurde de eerste wasmachines. ‘Hij had een aantal Hoovers gekocht, die op de bakfiets en met een Austin bij de mensen werden gebracht. Dezelfde dag werden ze weer opgehaald. Na schooltijd moest ik eerst wringers en machines repareren. Pas later bleven de wasmachines in de woningen staan en ging ik langs de deuren om de huur op te halen. Daar heb ik mijn mensenkennis opgedaan. Vaak was er geen geld in huis of ze weigerden gewoon te betalen en werden de kinderen naar de deur gestuurd om mij af te poeieren. Dan ging ik op ’e toer fan: sal ik morgen mar langskomme, ik mut toch oek myn rekeningen betale? Later kocht iedereen zelf een machine en heeft m’n vader de aluminium machines als wegbebakening verkocht. Ik zie die bakken nog op de Groningerstraatweg staan. In onze eigen zaak kwam ik er met de hoge rentestand van de jaren tachtig – de rente is wel 13,7 procent geweest – achter dat onze winst geheel opging aan de rente die we betaalden voor de uitstaande rekeningen van klanten. Toen heb ik een groot bord achter de toonbank gehangen dat het over en uit was met het leveren op de pof. Je moest de reacties eens horen.’

Scheepstra

De Jong was een van de eersten in de stad die de verkoop van elektronische muziekinstrumenten ter hand nam en pakte hiermee meteen de voorsprong op muziekhandels als Jacques Tichelaar in de Slotmakersstraat en Theo Scheepstra op de Wirdumerdijk. ‘Zij beperkten zich voornamelijk tot gitaren en mandolines en verkochten vooral bladmuziek. Van de elektrische muziekontwikkeling hadden ze geen kaas gegeten. Ik hielp ze met de reparaties van hun klanten, dat moest ik wel geheim houden, dat mochten die klanten beslist niet weten. Later heb ik Scheepstra nog gevraagd of hij een accordeon wilde herstellen, dat kon hij goed. Hij wilde met de muziekhandel he-le-maal niks meer te maken hebben.’

Talent

Dat het conservatorium uit Leeuwarden is verdwenen is aan aderlating voor de stad geweest. ‘Het conservatorium heeft grote talenten voortgebracht. Dat binne we allemaal kwytraakt. Dat merk je pas als ze weg zijn. Die talenten bevolkten de kroegen en traden daar gratis op. Dat betekent iets voor een stad. En enkeling is blijven hangen. Welke talenten? Ach, noem ze maar op: Inez Timmer, dat is een hele grote, die kan niet meer in een band, dat niveau is ze ontstegen. John Eskes is een verschrikkelijk groot talent. Selfmade man Hans Wijnbergen, een fantastische saxofonist.’ Op de versleten leren bank in zijn winkel voltooit hij moeiteloos het rijtje. ‘Ik zal wel iemand vergeten, maar ik noem drummers als Raoul Roosenstein, Klaas de Vries, Jelle Douma en Arjen Kamminga. Die drummen allemaal op landelijk niveau. Er is hier echt talent genoeg: Hans Voerman, Jan van Olffen, Hubert Heeringa, Peter van der Zwaag, Oeds Bouwsma, Jelle Sieswerda, Rick Meijer en Siep van der Ploeg.

Jan Akkerman

Talent loopt hier genoeg rond, maar spelen in een band is een heel ander verhaal. Echt jongen, een heel ander verhaal. Het zijn grote ego’s. Zeg maar gerust hele grote ego’s. Er zijn er bij die laten zich gelden. Daar krijg ik ruzie mee. Die zijn hier ook niet meer welkom. Neem John Buss, dat was een pauw. ‘De klant is koning’, zo zei die tegen mij. Ik zei: ‘dat kan wel wezen, maar Bob is de baas.’ Bob de Jong somt met gemak de grootste bedreigingen van de band op. ‘De bus, de man aan de knoppen en een zangeres zijn de drie grootste plagen waar bandjes onder te lijden hebben’. Hij heeft het advies al vele malen gegeven, maar luisteren: ho maar. ‘Soms wil de een niet naast de ander op het podium staan. Er is altijd wel wat aan de hand. In harmonie leven met elkaar kunnen ze vaak niet.’ Ook de relatie met topgitarist Jan Akkerman – ‘dat is hij voor mij nog steeds, zoals hij speelt op de 12-snarige luit, dat doet niemand hem na’ – is niet meer wat het eens was. ‘Ik heb nog voor hem bemiddeld bij de aankoop van zijn huis bij Akkrum. Voor het gitaarmerk Gibson heb ik hem nog op een reclameposter gekregen. Hij noemt mij nog altijd zijn beste vriend uit Friesland, maar als ik hem zie, ontloop ik hem.’

Andries Veldman

============

‘Jan Akkerman wilde niet op de poster voor het merk Gibson. Poseren voor reclameposters dat vond hij maar niks. De fabrikant heeft mij gevraagd om te bemiddelen en eindelijk hadden we hem zo ver. Joop Fenstra heeft de foto’s gemaakt. Als dank mocht hij de gitaar houden die hij op de foto vasthield. Na de fotosessie, hier in de zaak gemaakt, wilde Jan in zijn Citroën CX stappen. Een jongen komt op hem af en roept bewonderend: ‘hé Jan Akkerman.’ Akkerman vraagt hem of hij gitaar kan spelen. ‘Een beetje’, zegt die jongen. ‘Hier, heb je een gitaar’, en geeft zo die Gibson weg. Stapt in zijn auto en rijdt weg.’