Liwwadders
  • Cultuur
  • Politiek
  • Economie
  • Ondernemen
  • Doneer!

Bernard Maarsingh: De sleutel tot een toekomstbestendige GGZ ligt niet alleen in de spreekkamer, maar in hoe we samenleven

28 december 2025 Actueel

(Bernard Maarsingh op Linkedin)

Wachttijden in de GGZ

De cijfers kennen we: oplopende wachttijden, een sterke toename van stressgerelateerde, angstige en stemmingsgerelateerde problematiek en een mentale gezondheid die structureel onder druk staat. De reflex is voorspelbaar: meer behandelcapaciteit, kortere trajecten, meer efficientie, aandacht voor individuele coping.

Maar wat als de oorzaak niet primair tussen de oren zit, maar in de verschraling van de biologische en sociale systemen waarin we leven?

In dit essay betoog ik dat mentale gezondheid geen individuele eigenschap is, maar een systeemkwaliteit. De GGZ laat als eerste zien waar die kwaliteit onder druk staat. Dat is geen toeval. Hersenen behoren tot de meest energie-intensieve organen van het lichaam en reageren vroeg op verstoringen in samenhang, energie en regulatie.

Enkele inzichten die dit perspectief scherper maken:
We hebben meer contact dan ooit, maar steeds minder lichamelijke nabijheid. Digitale verbinding vervangt geen biologische co-regulatie, zoals fysiologische afstemming die alleen bij fysieke aanwezigheid ontstaat.

Tegelijkertijd verliezen we, door afnemende biodiversiteit en uniforme voeding, de microbiële prikkels die essentieel zijn voor immuunregulatie en de darm-hersen-as. Laaggradige ontsteking blijkt daarbij nauw verweven met depressieve klachten. Daarbovenop komt dat mentale klachten vaak de eerste signalen zijn van een verstoorde bio-energetische balans: mitochondriale flexibiliteit neemt af voordat andere organen zichtbaar falen.

Gezondheid is circulair. Zij ontstaat uit de wisselwerking tussen biologie, sociale nabijheid en ecologische context. Zolang we die feedbacklussen negeren, blijven we symptomen behandelen zonder de voorwaarden voor herstel te herstellen.

De sleutel tot een toekomstbestendige GGZ ligt daarom niet alleen in de spreekkamer, maar in hoe we samenleven, werken en onze leefomgeving inrichten. In het herwaarderen van de onopvallende, trage processen die regulatie mogelijk maken.
Een samenleving die deze signalen niet leert lezen, verliest haar samenhang.

Ik ben benieuwd hoe jij hiernaar kijkt. Moeten we de oplossing voor de mentale gezondheidscrisis vaker zoeken in biologie en ecologie, naast psychologie en zorg?

Vaderdag
 
Doe mee en doneer knop
Vorige bericht

Eric Smit: Trump verklaart de EU in wezen de oorlog en zet een drilboor in het fundament van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie

Volgende bericht

Een homoseksuele premier: mijlpaal, maar geen eindpunt

 

Meer berichten

  • Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
  • Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
  • Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
  • Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
  • Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
  • Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken 
  • Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
  • Aanpak criminele families moet op de schop
  • Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
  • Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
  • Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
  • Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
  • Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
  • Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
  • Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
  • 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
  • Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
  • 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
  • Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
  • Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
  • Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
  • Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
  • Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
  • FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
  • SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
  • Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
  • Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
  • We gaan slecht om met kwetsbare mensen
  • Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
  • Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
  • Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
  • Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
  • ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
  • Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
  • Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
  • Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
  • Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
  • Wethouder Stellingwerf: Meer geveltuinen in Leeuwarden
  • Meer gasten, minder nachten: vakantiegedrag verandert
Problemen met verhuurder? Woningtoewijzing? Uitkering? Aanvraag minimaregelingen? Bel snel PEL! 058-2671636 op werkdagen van 14.00-17.30 uur. B.g.g. mail verpel@online.nl
Bennerpark

Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De...

4 september 2026

Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden

4 september 2026
burootje veraf

Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is...

4 september 2026
Leeuwarden - Beurs

Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan...

4 september 2026

Stadsblad Liwwadders

Veel Leeuwarders ontvangen elke morgen rond koffietijd onze nieuwsbrief. Die wilt u toch ook niet missen? Het laatste nieuws uit Leeuwarden e.o. elke morgen rond elf uur in uw mailbox.

Lunch mee!

Stadsblad Liwwadders

JA, IK WIL een abonnement op het Stadsblad Liwwadders en ontvang de krant graag een jaar lang in de bus.

Meer informatie

Koken met Klaas

Klaas kasma

Archief

  • Liwwadders TV
  • Webarchief
  • Stadsblad

Liwwadders.nl

  • Colofon
  • Contact
  • Privacystatement
  • Disclaimer

Sociale Media

TwitterFacebookYouTube
Copyright 2026 | Liwwadders.nl | Alle rechten voorbehouden
Uw gegevens op Liwwadders
Liwwadders plaatst functionele en analytische cookies.
Door op 'Akkoord' te klikken geeft u daarvoor toestemming. Lees ook onze Privacystatement. Akkoord
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Altijd ingeschakeld
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
OPSLAAN & ACCEPTEREN