Gebabbel over innovatie en broedplaatsen zet geen zoden aan de dijk

Voor Sjoerd Bootsma luidt het parool: helpers weg. De dood of de gladiolen!

Voor Sjoerd Bootsma luidt het parool: helpers weg. De dood of de gladiolen!  (feuilleton Heechterp) – deel 6 van een feuilleton

‘Hij zal het wel te druk hebben gehad met zijn festivals’. Tsja, waar was Sjoerd Bootsma die vorige maand als stadsambassadeur van Leeuwarden op het podium in het Amsterdamse Pakhuis De Zwijger had moeten staan? Te druk, aldus Harrol Hesselink van het Bewonenersbedrijf Heechterp die daar wel op het podium stond. Hoe dat Leeuwarder Bewonersbedrijf op dat podium terecht kwam vertellen we in een andere aflevering.

Stadsambassadeur 

Maar terug naar onze alleraardigste stadsambassadeur Sjoerd Bootsma (u wist waarschijnlijk niet dat we die functie hadden en u weet waarschijnlijk ook niet hoe je stadsambassadeur kunt worden), de man die een belangrijke post inneemt om van Culturele Hoofdstad 2018 een succes te maken. Deze site sprak al eerder bewonderende woorden over deze Macher, maar dan moet hij niet verstek laten gaan en niet gaan stuntelen zoals hij deed op dat Amsterdamse podium.

Filmpje 

Op het wereldwijde internet is een filmpje te zien hoe Sjoerd Bootsma vorig jaar op dat podium stond. Eerlijk gezegd zijn wij een beetje geschrokken van zijn presentatie op dit podium.

Presentatie

Het is een wat eigenaardige presentatie voor een zaal met onbekende lieden die onze stadsambassadeur hier geeft. Losjes uit de pols smijt Bootsma een riedel de zaal in die schril afsteekt bij de presentaties van de afgevaardigden uit bijvoorbeeld Eindhoven (was overigens ook niet al te best, maar heeft concreet iets laten zien), Arnhem (‘hou op met die broedplaatsen’) en Leuven.

Krekt

Nu zal Bootsma misschien gedacht hebben: we zijn hier onder ons, ah kent skele juh! We eten (op 31.20 komen de broodjes voorbij) allemaal zoals we hier zitten vrolijk uit de subsidieruif (op 29.16 wordt gemeld dat het geld niet voor het oprapen ligt, maar sommigen weten het toch altijd te vinden); kortom: ut komt niet so krekt. Zeker niet voor deze groep die teksten met transitie en broedplaatsen naar binnen laat glijden als Het Woord Gods in de spreekwoordelijke ouderling. Het zijn de buzzwoorden (subsidiewoorden) waarbij de kassa al snel gaat rinkelen.

Grote Moment

Het komt niet zo krekt. In dit laatste zou Bootsma zich wel eens kunnen vergissen, tenminste als hij doorgaat op dit onheilspad. Bij wet is zo’n beetje in Leeuwarden vastgelegd dat Culturele Hoofdstad in 2018 een succes moet worden – er zijn allerlei bestuurlijke functies mee verbonden, bestuurders lopen dagelijks met de gedoogtas rond – maar dat schept wel verplichtingen: we mogen met z’n allen wel iets bijzonders verwachten. Het zou in ieder geval een verplichting tegenover de organisaties die op dit moment hun budgetten bij elkaar schrapen moeten zijn, omdat zij om de haverklap worden geconfronteerd met fondsen en sponsors die zeggen hun geld vast te houden voor het Grote Moment, wat dat dan ook mag zijn. Een voorbeeld hiervan is het zomerse jazzspektakel City Jazz, maar er zijn er ongetwijfeld meer. Het zijn organisaties die zich soms al jarenlang inzetten voor de Mienskip (zonder dit zo te benoemen), en nu het deksel op de neus krijgen. Het is een nog te weinig opgemerkt bijeffect van het winnen van de titel.

Torens

Even terug naar die videobeelden van vorig jaar waar Bootsma prominent in beeld is (hij zit vooraan in de zaal). We mogen toch hopen dat onze stadsambassadeur zijn praatje inmiddels wat heeft bijgesteld. Op het podium van onze hoofdstad spreekt Bootsma over omvallende torens en over een poppodium dat niet deugde (en waar door de komst van Bootsma’s Asteriks ineens het licht werd gezien, maar toch weer onvoldoende om mee te participeren in het nieuwe poppodium). En alsof dat nog niet voldoende is krijgt onze Friese troubadour Piter Wilkens een veeg uit de pan. Van hem is zelfs een foto meegenomen naar Amsterdam. Kijk eens: dit is Piter Wilkens hahaha!

Issues

Nee, daar waren Bootsma en zijn maten. Zij namen het heft in handen, schoven de ambternarij aan de kant en zie nu eens? Wat niemand had gedacht (Eindhoven zit in de zaal): Leeuwarden werd op 6 september 2013 Culturele Hoofdstad van Europa! Hahaha! En waarom? Bootsma vervolgt: Omdat wij zoveel problemen hebben in Friesland! Hahaha! Wij hebben, in de woorden van Sjoerd: issues. Internationale problemen! Zo, kom daar maar eens om! Je zou het een Unique Selling Point kunnen noemen. Hahaha! We hadden pop waar we geen reet aan vonden (op 41.18). Maar een jonge generatie heeft het gelukkig overgenomen. Fuck you, zeiden wij. Wij kapen dit proces! Oud tegen jong! Hahaha!

Verbreding 

Terwijl wij dachten dat Culturele Hoofdstad een feest van verbreding zou moeten worden en waar we iets substantieels aan over zouden moeten houden, drijft Bootsma een wig tussen allerlei groepen. In de Randstad gaat hij roepen dat hier allemaal sufferds wonen die scheve torens bouwen. Sufferds die hij nu weer aan zijn kar moet zien te binden.

Ding

Bootsma moet nu iets laten zien. Geen dingetje, maar een Ding. Het Ding moet overtuigen. Het Ding moet onderscheidend zijn in zijn eenvoud. Zijn festival Welcome to the Village werd onlangs niet geheel ten onrechte omschreven als een vrolijke EO-jongerendag. Het festival werd ver voor aanvang en daarna omgeven met positivistische commentaren door bevriende (en uit Culturele Hoofdstad betaalde) promo-journalisten. Waarom? Omdat het Kan! Het zijn promo-journalisten die hiermee hun werkgevers, laat staan hun lezers en luisteraars, geen dienst bewijzen. Bij deze mediabedrijven lijkt het nog niet te zijn doorgedrongen dat met hoera-journalistiek stevig in eigen voet wordt geschoten. Waarom? Omdat het Kan!

Wapens
 
Het is Bootsma’s goed recht om na bijna twee jaar na het behalen van de titel Culturele Hoofdstad (vooral te danken aan een buitenproportioneel provinciaal marketing budget) te blijven hangen in zelfgenoegzaamheid en strijdbaarheid zonder effectieve wapens, maar hij maakt het er voor zichzelf en zijn organisatie niet eenvoudiger op. Tot nu toe hebben we van de organisatie niet veel meer gezien dan bedrukt papier en power point-presentaties.

Pr

Uiteraard zal het pr en marketingplan voor Culturele Hoofdstad gereed liggen en zal er met behulp van de bevriende promo-journalisten een vette saus over elk evenement gedrapeerd worden. Desnoods wordt er een nieuw blik pr open getrokken. Maar gaan we het hiermee redden? Wordt de ballon straks voor de start leeggeprikt?

Vliegenierspet

Bootsma begaf zich met het noemen van cijfers op glad ijs. Leeuwarden draagt slechts voor vier procent bij aan het landelijke huishoudboekje, aldus de organisator. Maar of de economische bedrijvigheid van broedplaats de Blokhuispoort, waarover Bootsma lovend sprak, een stuwende kracht is binnen die vier procent wagen wij te betwijfelen. Hiervan zouden wij graag eens de harde cijfers willen zien. En hoe maken we van vier procent acht procent? Niet zo heel lang geleden stond onze commissaris Jorritsma in het Leeuwarder WTC koddig met een vliegenierspet op zijn hoofd voor een zaal met ondernemers en ambtenaren. Zijn boodschap luidde: op innovatieterrein zitten we in Friesland aan de grond. We moeten omhoog, aldus een bijna wanhopige commissaris. Hij zat in gedachten aan de knuppel, maar wist het apparaat ook niet omhoog te krijgen.

Geld

Bootsma is op zijn beurt in de weer met een LeeuwardenLab, maar schieten we hier na 2018 iets mee op? Is dit niet de zoveelste imitatie van bijeengeraapte ideeën en ideetjes die enkele tientallen kilometers verderop al beter worden uitgevoerd? Moet de eerste vraag bij start-ups niet zijn: hoe gaan we hier geld mee verdienen? Wordt het geen tijd om eens op te houden met de netwerkclubs waarvan de leden elkaars concurrenten zijn, net als in de Blokhuispoort? Daar zal overigens best een florerend bedrijf tussen zitten, maar wat doet dit bedrijf dan nog in dat beschermende nest?

Opschudden

Gelukkig hebben we de Leeuwarder wethouder Sjoerd Feitsma die de portefeuilles Culturele Hoofdstad en financiën beheert en die het nest Blokhuispoort moet opschudden. Feitsma is van de partij die Werk, Werk, Werk propageert. Duizend extra nieuwe banen heeft zijn PvdA ons beloofd. Feitsma beheert de lokale schatkist als een flipperkast, daarin verschilt hij overigens niet van zijn voorgangers. Het vrij besteedbare budget wordt met de zilveren bal door de kast geslingerd en raakt vooral de grootste schreeuwers die zich pontificaal hebben opgesteld en altijd wel een plan in de aanbieding hebben. Ook hier klinkt hahaha.

Vrouwen

Feitsma wil reuring in de Blokhuispoort, het gebouw dat bij toeval (!) is uitverkoren tot hoofdcentrum van de organisatie Culturele Hoofdstad. De reuring moet onder andere komen van de zevenduizend leden van de openbare bibliotheek, een bezoekersgroep die vooral bestaat uit vrouwen tussen de 35 en 75 jaar.

Verkiezingen

Van wethouder Sjoerd en organisator Sjoerd mogen we wat verwachten. Wethouder Sjoerd denkt vooral aan de verkiezingen van 2017, die net voor het begin van Culturele Hoofdstad 2018 worden gehouden. Van het stellen van doelen (anders dan Culturele Hoofdstad moet een succes worden, en het succes moet beklijven in de periode na 2018) hebben we nog niet veel vernomen. Feitsma zou als doel kunnen stellen: Ik maak de bewoners van Heechterp, mijn voormalige PvdA-stemmers, rijker en zorg dat ze van de hoogste plaats van het lijstje armste wijk afkomen. Of: Ik pak de laaggeletterdheid van Leeuwarden aan (10 procent). En: Ik jaag de middenstand op en pak de leegstand aan door de huurders vrij te stellen van ozbelasting. En ook: hoveniers (vakmanschap) terug in de stad! Wij zouden deze doelen zelfs uitdagingen kunnen noemen. Het is eigenlijk gewoon Feitsma’s werk.

Heechterp
 
Vooralsnog is een rijk Heechterp een nog onvervuld doel waaraan de PvdA al tientallen jaren werkt en waarin inmiddels evenzovele miljoenen euro’s zijn gestoken. De bewoners zeggen inmiddels: we worden zo moe van al die projectjes. En zij niet alleen worden een beetje moe van al die dingetjes. Een Ding, daar moeten we naar toe! Petunia’s aan brugleuningen zijn mooi, totdat je die in iedere stad boven de grachten ziet hangen.

Vergaloppeerd

Voor organisator Sjoerd ligt het iets anders. We kunnen ook gewoon zeggen: die lieve, aardige Sjoerd Bootsma heeft zich gewoon vergaloppeerd. Moet kunnen. Fouten maken helpt iemand vooruit. Maar dan zouden wij hem het advies willen geven om in het vervolg de zaken scherper in beeld te brengen. Hij zou het veel misbruikte begrip innovatie inhoud moeten geven. Waar praten we over? Big data, en hoe pakken we dat aan? Chemische processen, wat kunnen we hiermee? Quantumdots, hoe passen we dit toe? Et cetera. Dat er media zijn die overal klakkeloos achteraan hobbelen à la, maar probeer nu eens het doel helder voor ogen te houden en de pionnen te gebruiken, of eventueel misbruiken, waarvoor ze zijn opgesteld. Waar zijn de lectoren van de hogescholen in dit verhaal? Waarom horen we die nooit buiten hun schoolgebouw? Waar zitten ze, op de camping?

Bestuurders

Wij zouden ons kunnen voorstellen dat Bootsma de Leeuwarder bestuurders opdracht geeft (dat kan hij, want ze vinden hem lief) om hun verhaal steviger neer te zetten en af te zien van hún bekende riedel. Wij nemen aan dat de reguliere teksten van onze bestuurders inmiddels stevig zijn aangepast nu de noordelijke biogasleiding (vanaf Blije) en het biogasstation in Zuiderburen zijn geflopt (tot voorkort prominent aanwezig in de toespraken van burgemeester Crone), het idee van een fossielvrij Leeuwarden in 2020 als onhaalbaar is gekwalificeerd (tot voorkort prominent aanwezig in de toespraken van wethouder Diks), Gameship en FrieslandCampina niet die werkgelegenheid opleveren dan was voorzien (tot voorkort prominent aanwezig in de toespraken van wethouder Deinum). In plaats hiervan zou Bootsma de bestuurders voer moeten geven door hen teksten te verschaffen die zijn mede-stadsambassadeurs het, naar wij aannemen stevig gesubsidieerde publiek in Amsterdam, aanreikten.

Broedplaatsen

Kortom: gebabbel over innovatie en broedplaatsen zet geen zoden aan de dijk, dat kunnen de groepen die in Leeuwarden gewoon aan het werk zijn en zich stuk voor stuk als kleine Silicon Valleys in anonimiteit op diverse terreinen voort evolueren hem zo vertellen. Of heeft hij dat gemist bij het opzetten van zijn laboratorium?

Doodknuffelen

Daar waar Bootsma gebruik zou moeten maken van de bestuurders zou hij afstand moeten nemen van partijen die hem omarmen en bijkans doodknuffelen. Dit zijn de faciliterende partijen die een direct commercieel belang hebben bij de activiteiten van de ambassadeur. Bootsma zou diversiteit in zijn team moeten aanbrengen en tegenspraak organiseren. Voor Bootsma luidt het parool: helpers weg. De dood of de gladiolen!

Niet niks

Wat Bootsma teweeg moet brengen is niet niks. Je zou ook mogen verwachten dat andere partijen los van Culturele Hoofdstad (dus eigenstandig, ja ja) activiteiten voorbereiden en dit naar buiten brengen om het geheel te versterken. Blijft het bij het Fries Museum in 2018 bij Mata Hari? Is dat niet wat al te mager (een danseres waar men lange tijd niets van wilde weten). En wat gaan andere instellingen doen? Komen Fryske Akademy, Thorbecke, Tresoar, Belvédère los van de grond? Gaan we nog iets horen van ARK Fryslân, NHL, Stenden, Keunstwurk en UCF zonder dat er meteen met de geldbuidel moet worden gerammeld? Komt Culinair Ljouwert op niveau of glijdt dit eetfeest verder af (nog meer hekken en nog meer drank)? En hoe zit het met Stad van de Smaak. Is wat we nu zien een succes? Krijgt dat een vervolg?

En voor het overige: blijf van onze Piter Wilkens af!

Andries Veldman