De missie van Lwd/Fryslân 2018 is dat men zich als stad en regio wil profileren als een uitzonderlijk gebied, waar nog een sociale samenhang bestaat die zich weerspiegelt in een historisch verankerde en fijnmazige geografische structuur. Het ‘mienskip-denken’ zou diep zijn ingedaald in Friesland. Met elkaar en voor elkaar, dat is het devies, maar nu wel aan de hand van een stelletje uit de Randstad ingehuurde marketeers met een topsalaris. ‘Top down met zijn allen.’ Maar daar wringt iets. Dit is niet zozeer een model dat afkomstig is uit het voormalige communistische Roemenië, want dat was alleen top down. Dit is het ‘Chinees-Friese model’. Zoals China het kapitalisme opnieuw probeert uit te vinden vanuit een top down gezagsstructuur, zo denkt men bij Lwd/Fryslân 2018 dat je de bevolking kunt mobiliseren vanuit een oude feodale gezagsstructuur met instructies van bovenaf die onmiddellijk door het volk worden opgevolgd. Mienskip betekent: een volgzame kudde.

Als het opperste gezag van de organisatie vindt dat iedereen collectief uit zijn dak moet gaan, dan zouden Friezen dat ook terstond moeten doen. Het gaat om het momentum, het heilige ogenblik van de totale transformatie van het volk. It giet oan!… en de hel breekt los. De de organisatie van Lwd/Fryslân 2018 verheerlijkt de festivalisering van de cultuur. Niemad lijkt daar ooit gehoord te hebben van het begrip ‘festival-inflatie’. Men zou er in bij Lwd/Fryslân 2018 goed aan doen om naast de ideeën van Richard Florida eens de gedachten van Louis Le Roy te gaan bestuderen. Zowel Florida als Le Roy hebben een visie ontwikkeld op de symbiose van cultuur en economie. De een van bovenaf, de ander van onderop, ook vanuit twee heel verschillende inzichten over de economie in relatie tot duurzaamheid. Louis Le Roy (1924-2012) was een van de weinige Friese denkers van Europees formaat, een visionair die Europa wat te zeggen had, maar in het bidbook van Lwd/Fryslân 2018 komt zijn naam niet eens voor.

‘Iepen mienskip‘ en ‘connecting communities‘, dat zijn de centrale thema’s waarmee de hoofdprijs is binnengehaald. Het zijn mooie woorden waarmee Friesland zich als excentrische regio in de etalage van Europa wil zetten, terwijl het Friese volk van oudsher toch niet bekend staat als een ‘open gemeenschap’. ‘Fan myn hiem ôf!’ is de eerste kreet waarmee de vrije Fries zich aan de buitenwacht liet horen, en xenofobie is dieper in de Friese genen ingedaald dan politiek correct multi-cultidenken. In menig Fries dorpshuis is het mij overkomen dat ik als niet-Fries-talige vergeefs mijn hand uitstak om iemand te begroeten. Er zijn nog altijd duistere uithoeken in deze regio, waarin de gesloten mienskip rond de kerktoren meer weg heeft van een radicaal islamitisch bolwerk dan van een gastvrije, kosmopolitische meltpot van talen en culturen. Een vrije Fries heeft van oudsher niets met dit soort flauwekul van doen. Om jezelf als iepen mienskip in Europa naar voren te schuiven krijgt dan ook al gauw de schijn van opportunisme en hypocrisie.

De leus ‘Iepen mienskip!’ wordt ons allen door de strot geduwd. Het komt er nog van dat de organisatie van Lwd/Fryslân 2018 op het Zaailand gratis pakjes condooms gaat uitdelen met opdruk ‘Iepen mienskip!’ Het cliché van de pompeblêden wordt inmiddels uitgemolken tot vervelens aan toe. Het geijkte symbool voor Fryslân en de Friezen is gedevalueerd tot een starend icoon dat vooral oproept tot pompen. Wat drukken die starende ogen anders nog uit? Pompen of verzuipen. Het is een de staat van verbijstering waarin wij allen verkeren, onmachtig om hier nog iets aan te veranderen. We zullen het moeten uitzitten. We moeten leren te overleven in tijden van bullshit. Lwd/Fryslân 2018 wordt gekenmerkt door de tirannie van het cliché, dat wil zeggen: ‘een overwoekering van betekenis door functie’.

Dit alles is bedacht door buitenstaanders, maar niet door Friezen of wat dat dan ook mogen zijn. Als ik het bidbook lees, zie ik een boer die zich opmaakt voor een pronkdag in zijn zondagse pak, terwijl voor deze Europese parade voornamelijk buitenlandse acteurs worden ingehuurd. Een prestigieuze stoet van landelijke en internationale namen en gezelschappen paradeert in het Leeuwarder bidbook, maar het is de vraag wat dit soort ingehuurde galleryplay voor de Friese cultuur aan blijvende stimulans zal opleveren, nu het eigen culturele arsenaal niet als eerste wordt aangeboord. De expertise, die met de organisatie van dit festijn wordt opgedaan, zal niet indalen in het culturele veld van Friesland, maar verdwijnt na afloop meteen weer over de Afsluitdijk richting Randstad. Leeuwarden gaat Europa in, maar de  Friese cultuur vervreemdt van zijn eigen productieve mogelijkheden. Dat is het de treurige conclusie, nu de euforische stemming van de overwinning is overgewaaid.

De beslissing om het ontwerpen van het logo uit te besteden aan en bedrijf buiten Friesland is de druppel geweest die voor velen de emmer deed overlopen. Wie kwam er trouwens op dat onzalige idee? Het zou Jacco de Boer zijn geweest, zo liet ik mij gisteren vertellen door een ingewijde. Het bedrijf dat de opdracht kreeg voor het nieuwe logo heeft ook de huisstijl van het CDA ontworpen. Jacco de Boer schijnt een dikke vinger in de pap te hebben bij het landelijke CDA-bestuur. Het lijkt me een wat een overdreven gedachte, maar het tekent het klimaat dat momenteel in Leeuwarden heerst. Het is een klimaat van achterdocht en irritatie, dat weldra zal overgaan in een sfeer van afkeer en walging. Men is het gekonkel zat en ook de kleffe vriendjespolitiek waar zelfs de burgemeester met droge ogen aan meedoet.

De komende vijf jaar gaat al het geld naar de top, en de basis – of wat daar nog van over is – kwijnt steeds verder weg.  Wouldbe en wannebe worden de sleutelwoorden voor de teloorgang van de Friese cultuur in de nabije toekomst. En hoe wonderlijk het ook klinkt, dat is provincialisme ten top. In Friesland heeft men exact gedaan wat in Europa wordt gevraagd en daarmee lopen we nu exact in de maat van Brussel. Bij al deze politiek-correcte cosmetica, waarmee de van buiten ingehuurde bidbook-schrijver de jury heeft weten te overtuigen, zijn ook de eigen cultureel producenten en organisatoren op de achtergrond, terwijl daar juist van begin af aan de grootste inspiratiebron lag voor de plannenmakers.

Gisteren liep mijn mailbox vol met sympathiebetuigingen naar aanleiding van wat ik de laatste dagen op dit weblog geschreven heb. Het wordt nu tijd voor actie, harde actie. De huidige irritaties over de gang van zaken bij dit van stad en land losgezongen culturele festijn roepen herinneringen op aan wat er in 1998 is gebeurd in de aanloop van de manifestatie Fryslân 500. Toen werden op vrijwel alle kerktorens van Friesland de vlaggen half stok gehangen. De Friezen kwamen in opstand tegen een festijn waar ze zelf niet om hadden gevraagd en eigenlijk ook niemand op zat te wachten. Nu is de voorbereiding van Lwd/Fryslân 2018 in een vergelijkbare iritatie-fase beland. De kruik gaat net zo lang te water tot hij barst, en de eerste haarscheurtjes in de wand van de kruik worden zichtbaar. Het wordt tijd voor een boycot. Dit is het begin, wij gaan door met de strijd.

Hierbij roep ik alle Leeuwarders en ook alle andere Friezen op tot een Boycot.

BOYCOT LWD FRYSLÂN 2018.

Dit is het actieplan:

1. Koop geen toegangskaarten.

2. Wees in 2018 zoveel mogelijk buiten de stad Leeuwarden

3. Geef geen onderdak aan bezoekers.

4. Organiseer geen activiteiten in het kader van dit festijn.

5. Werk niet als vrijwilliger mee aan evenementen.

6. Geef geen financiële steun aan de organisatie.

7. Weiger mee te doen aan enquêtes of bevolkingsonderzoek.

8. Hang in 2018 een jaar lang de Friese vlag halfstok.

9. Plak een sticker op uw deur: BOYCOT LWD 2018 !

10. Zegt het voort! Zegt het voort!