Lokale helmplicht snorfietsers is levensgevaarlijke symboolpolitiek

(tekst: persbericht van BOVAG-RAI)
Het besluit van minister Schultz om op verzoek van onder andere de gemeente Amsterdam een proef met lokale helmplicht voor snorfietsers toe te staan, is volgens RAI Vereniging en BOVAG niets meer dan levensgevaarlijke symboolpolitiek. De minister heeft Amsterdam vandaag in een brief de ruimte gegeven voor een proef met lokale helmplicht.

Amsterdam wil – ook in 50km-gebieden – alle snorfietsen van het fietspad naar de rijbaan dirigeren en brengt daarmee een grote groep weggebruikers in onnodig risicovolle situaties. Een helm helpt geen aanrijdingen voorkomen. Bovendien vormt de maatregel geen enkele structurele oplossing voor problemen op het fietspad.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat er geen concrete aanleiding is om alle snorfietsen naar de rijbaan te verplaatsen. Op drukke routes waar op de rijbaan een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur geldt, zouden alle voertuigen met een blauw kentekenplaatje (inclusief bepaalde elektrische fietsen, Spartamets etc.) zich tussen het overige verkeer moeten mengen, terwijl voor de categorie snorfiets een maximumsnelheid van 25 kilometer per uur geldt. De gevolgen voor de verkeersveiligheid, de doorstroming en onderlinge irritaties tussen verkeersdeelnemers laten zich raden. Een helmplicht in combinatie met de verplaatsing naar de rijbaan biedt geen soelaas, aangezien een helm niet een aanrijding kan voorkomen, maar slechts hoofdletsel voorkomt of beperkt. Daar waar op fietspaden overlast door snorfietsers wordt ervaren, biedt de wet voldoende mogelijkheden om handhavend op te treden. Vanaf 1 juli kan de politie bovendien sneller overgaan tot inbeslagname van opgevoerde snor- en bromfietsen. Het is bijzonder teleurstellend om te constateren dat veel gemeenten de afgelopen jaren relatief weinig energie hebben gestoken in gerichte handhaving en hun toevlucht zoeken in deze symboolpolitiek.

Verplaatsing van één groep verkeersdeelnemers naar de rijbaan lost niet de problemen op die worden ervaren op drukke fietspaden. Steeds meer mensen maken gebruik van tweewielers en onder meer de gemeente Amsterdam worstelt hiermee, maar het probleem kent een aantal onderliggende oorzaken. Zo is de infrastructurele capaciteit niet meer in lijn met het hedendaagse gebruik, zijn er snorscooterrijders die structureel te hard rijden en speelt de gedragscomponent en het naleven van verkeersregels een rol. Geen van deze vraagstukken wordt echter opgelost door de gehele categorie snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen en de rest van het probleem ongemoeid te laten. Er gaan zich niet alleen bijzonder gevaarlijke, maar ook zeer onpraktische situaties voordoen, aangezien de helmplicht niet in de hele gemeente, laat staan landelijk, gaat gelden. Een snorfietser uit Amstelveen moet voor een rit naar Amsterdam-Centrum slalommen van fietspad naar rijbaan en verplicht een helm aanschaffen die in het eigen woongebied niet verplicht is. Voor de politie is zo’n situatie in de praktijk ook vrijwel niet te handhaven.

BOVAG en RAI Vereniging roepen de Tweede Kamer op het voorstel van de minister te blokkeren. Gemeenten dienen in plaats van nieuwe regels te verzinnen, veel meer in te zetten op gerichte handhaving van de maximumsnelheid voor snorfietsen, het gebruik van elektrische snorfietsen stimuleren en werk maken van structurele, toekomstbestendige oplossingen in de infrastructuur voor alle soorten tweewielers. Indien gemeentebesturen populistische druk voelen om actie te ondernemen, kan men voor nu volstaan met het verplaatsen van snorfietsen naar de rijbaan alléén in zones met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. Daar is het snelheidsverschil met het overige verkeer minimaal en hoeft geen helmplicht te worden ingevoerd, onder de voorwaarde dat er strikt wordt gehandhaafd op de maximumsnelheid voor alle verkeer.