‘Je kiezen mutte der ut springe fan de soetigheid’

Fokke de Vries en de Lunatokermis (archief)

‘Je kiezen mutte der ut springe fan de soetigheid’

Fokke de Vries is zelf niet zo’n kermisklant maar voor de organisatie van de Lunatokermis op het Cambuurplein loopt hij zich het vuur uit de sloffen. Al vanaf december is hij in de weer om de kermis rond te krijgen. ‘’Se wudde fan mij niet ryk. Un sak oliebollen, der wil ik nog wel es met thuskomme.’’ De Lunatokermis wordt dit jaar gehouden van 16 tot en met 21 april.

‘’De Lunatokermis dateert van 1951. Het was de tijd van de wederopbouw na de oorlog. Verenigingen schoten als paddestoelen uit de grond: KIO, Het Westen en Insulinde zijn er een paar van.’’ De verenigingen moesten hun activiteiten met dubbeltjes en kwartjes financieren. ‘’Bij Insulinde kwam er iemand op de slimme gedachte om een kermis te organiseren. Dat werd de manifestatie Lunapark Annex Tentoonstelling, afgekort Lunato. In het begin werden er ook nog werkjes tentoongesteld die de clubs hadden gemaakt, vandaar.’’

De kermis was vanaf het begin een succes. Een goede kermis levert tegenwoordig zo’n 50.000 euro op, maar de helft hiervan gaat op aan de kosten van de organisatie en de gemeente. ‘’Het liep meteen geweldig. Insulinde was een van de rijkste verenigingen van Nederland. Het clubgebouw aan de Gaspeldoornstraat kon er gemakkelijk mee worden betaald. Dat bracht de gemeente op het idee om meer verenigingen van de opbrengst te laten profiteren. Naast Insulinde doen de verenigingen in de wijken Welgelegen en Schieringen nu ook mee in de verdeling.’’ Maar ook de gemeente zelf doet een stevige greep in de kas. ‘’Ja, vraag mij niet waarom dat zo is. Voor het gebruik van het plein moeten we 3000 euro betalen en daarnaast vangt de gemeente nog voor allerlei voorzieningen. Tot 2000 moesten we bovendien nog 20 procent aan de gemeente afdragen, se pakke nou oek nog wel wat.’’

Bij het organiseren van een kermis komt wel het een en ander kijken. Een ruzietje hier en een procesje daar, het hoort er allemaal bij maar Fokke de Vries, die al bijna 25 jaar met het bijltje hakt, laat zich niet snel van de wijs brengen. ‘’Er is geen kermis of er is wel wat. Vroeger kwamen de kermislui om een paar centen te verdienen, nu zijn het allemaal strak geleide onderneminkjes geworden. Ze reizen door heel Europa om de zaak draaiende te houden. Er zitten zelfs een paar in China. Vanuit Praag komen ze naar het Cambuurplein. Dan hebben ze amper gegeten of geslapen. Dan mut ik se niet te feul store, anders hest ruzie.’’ Met tact en beleid beheert De Vries de Lunatokermis. ‘’Je mut dat un bitsje anfoele. Op een keer stonden ze al op zondag op het plein terwijl we woensdag beginnen. Er was geen water en geen elektriciteit. Se stonnen met kokende koppen foor my. Ik dacht: dit overleef ik niet.’’

Ook bij de verdeling van de plaatsen gaat er wel eens het een en ander mis. ‘’We hebben een openbare verpachting in december, een van de laatste in het land die dat nog zo doen. We pakken meestal degene die het hoogste biedt voor een plaats, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Soms ga ik de boer op en vind een leuke tent; een nieuwe zaak heeft bij ons ook een streepje voor. Zo’n exploitant kan zijn zaak bij ons rustig opbouwen, want het is voor hem even wennen. Zo help je die man dan. Ik probeer het allemaal zo goed mogelijk te doen. Ik wurd der niet meer warm of koud fan.’’

Fokke de Vries houdt van de kermissfeer. Een draaimolen met een echt orgel vindt hij prachtig. ‘’Die kermissen met centraal geregelde muziek vind ik niks. Dat is een eenheidsworst. De muziek moet bij iedere kraam verschillend zijn en van alle kanten op je afkomen. Die muziek moet zich vermengen met de geuren. Je kiezen mutte der ut springe fan de soetigheid die je bij de suurstokkenkraam ruke.’’ Zelf bekijkt hij de kermis op afstand. ‘’Se wudde fan my niet ryk. Nog gien dubbeltsje. Ik houd niet van draaien en botsauto’s. Maar het is leuk om naar te kijken. Vroeger gingen we voor schooltijd over de kermis om de verloren centen op te zoeken, want dat was ook het enige dat je te besteden had. Met hele ploegen strunden we foor skooltiid over de kermis, prachtig!’’

Andries Veldman