Wat blijft er over van de sport na de verkiezingen?

Direct na de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart beginnen voor gemeenten en sportverenigingen spannende tijden. In de collegeprogramma’s vormen twee thema’s een uitdaging op een nog niet eerder vertoond niveau: de taakuitbreiding door decentralisaties van de rijksoverheid/provincie gecombineerd met forse bezuinigingen vanuit de Rijksoverheid. Gemeenten en sportverenigingen in Friesland kunnen elkaar hierbij helpen.

Vanaf 1 januari 2015 komen drie gedecentraliseerde taken bij gemeenten: jeugdzorg (advies/ondersteuning/opvang), deel van de AWBZ (begeleiding/ondersteuning ouderenzorg/gehandicaptenzorg) en de Participatiewet (onder regie werk bieden aan mensen met een beperking). De uitvoering moet zoveel mogelijk in de eigen dorpen/wijken van de mensen georganiseerd worden en bij hulpvragen wordt uitgegaan van wat de burger of de omgeving zelf kan organiseren. Als dat ontoereikend is, dan ondersteunt de gemeente.

Gemeenten gaan waarschijnlijk vooral bezuinigen op terreinen zonder een wettelijke taak, zoals sport. Dat hebben ze de afgelopen jaren ook al gedaan, zodat er nu drastischer maatregelen komen (bijvoorbeeld sluiting van accommodaties). Dit kan betekenen dat straks alleen grotere plaatsen sportaccommodaties hebben en kleine sportverenigingen verdwijnen, terwijl juist bij de nieuwe taken van gemeenten de sport(vereniging) veel mogelijkheden biedt. Vandaar onze oproep aan gemeenten:

• betrek sportverenigingen om burgers die drempels ervaren om te bewegen (bijvoorbeeld gehandicapten, ouderen, mensen in de bijstand) in beweging te krijgen en beloon deze verenigingen (im)materieel.
• houd sportaccommodaties in dorpen/wijken, zodat ook de kleine vereniging de bredere maatschappelijke taak kan oppakken.
• kies voor een bundeling van functies in accommodaties, bijvoorbeeld met school/kinderopvang.
• zorg dat in de contracten met zorg- en welzijnsinstellingen staat dat sportverenigingen betrokken worden bij hulpvragen (om taakstellende resultaten te behalen).

Sportverenigingen moeten niet te wachten op actie vanuit gemeenten: bepaal of je de bredere maatschappelijke taak wilt en kom met creatieve voorstellen naar gemeenten:

• vraag hulp om jouw aanbod te formuleren bij je sportbond of Sport Fryslân.
• bepaal samen met andere (sport)verenigingen een aanbod in je wijk/dorp.
• kijk of fuseren met andere sportverenigingen (met decentrale organisatie van activiteiten) efficiency en extra kansen oplevert.
• overleg met het college en politieke partijen of zij open staan voor je aanbod.

Gemeenten en sportverenigingen zijn partners om vitale dorpen/wijken te creëren waar ook mensen die drempels ervaren om te bewegen terecht kunnen, zodat mensen minder professionele steun behoeven.

Onderzoek toont dat 10% van de burgers beperkt professionele hulp nodig heeft en dat 5% het echt zwaar heeft en veelal (relatief dure) intramurale steun nodig heeft. Als we er samen in slagen om door sporten en bewegen de professionele hulp te beperken (en die kansen zijn er!), dan levert dat meteen (soms veel) geld op. Met de taakuitbreiding van gemeenten komen de baten van sporten en bewegen (gezondheid, participatie, structuur bieden, signalering problemen) naar de gemeenten toe. De gemeente betaalt namelijk ook als het mis gaat. Sport is niet langer een kostenpost voor een gemeente, maar levert voor de gemeentelijke boekhouding ook daadwerkelijk euro’s op. Sportverenigingen en gemeenten neem de uitdaging aan!

Saakje Mulder, directeur/bestuurder Sport Fryslân,

Doeke Fokkema, wethouder Sport gemeente Tytsjerksteradiel, bestuurslid Vereniging Sport en Gemeenten afdeling Noord