Spooronderhoud heeft de neiging het slechtste in de mens naar boven te halen
door Ben Stegeman
Een levensles in het vervangend vervoer
Spooronderhoud heeft de neiging het slechtste in de mens naar boven te halen. Zodra de NS ons uit de vertrouwde Intercity jaagt en op een busstation in Zwolle dropt voor ‘vervangend busvervoer’, verandert de gemiddelde reiziger in een zuchtende hopman van zijn eigen kleinzielige frustratie. Ik maakte me er afgelopen weekend zelf ook even schuldig aan.
Ik kwam uit Etten-Leur, waar het leven een paar dagen lang overzichtelijk, zacht en warm was geweest. Een weekend vol humor, een lach die vanuit de buik kwam en een zonnig bezoek aan de Bredase Havendagen. De overgang van dat zorgeloze decor naar een streekbus richting Steenwijk voelde als een foute regieaanwijzing van het lot.
Maar het lot heeft soms een eigenaardig gevoel voor timing.
In de bus kwam ik naast haar te zitten. Een vrouw van 48. We kregen een gesprek; zo’n zeldzame, organische klik die ontstaat als de ruis van de dagelijkse hectiek wegvalt. Binnen een half uur veranderde het busritje in een college menselijke veerkracht.
Ze vertelde over haar jeugd in een gezin van acht kinderen, maar de familiegeschiedenis die ze ontvouwde, tartte elke verbeeldingskracht. Haar broer verhing zich als eerste. Het sloeg de grond onder haar voeten vandaan; een heel jaar lang wankelde ze op de rand van de afgrond. Pas toen ze inzag dat zijn schizofrenie en psychoses een strijd waren die zij niet voor hem kon winnen, vond ze weer vaste grond.
Toen volgde haar moeder, zelfmoord. Zelfde diagnose, zelfde fatale uitweg. Omdat ze het al een keer had doorleefd, wist ze hoe ze overeind moest blijven. Een paar jaar later ging haar zus. Ook zelfmoord. Drie gezinsleden. Drie keer het ultieme afscheid.
Hoeveel verdriet kan een mens verdragen voordat het fundament definitief breekt?
Haar antwoord was even eenvoudig als verbijsterend: ze weigerde simpelweg om van haar leven een tragedie te maken. Ze koos er bewust voor om het leed niet de hoofdrolspeler van haar bestaan te laten worden. Niet uit koudheid of ontkenning, maar uit een diep, bijna heilig besluit om het leven te omarmen.
Het slotakkoord kwam toen haar vader overleed. Een man die haar als kind seksueel had misbruikt. Toen hij stierf, nam ze een dag vrij. Ze ging op bed liggen en wachtte tot de golf van verdriet zou komen. Er kwam niets. Ze bleek jaren geleden al afscheid van hem te hebben genomen. Het enige wat ze in de stilte van haar kamer hardop zei, was: “Pa, ik vergeef je.”
Ik probeer sinds een jaar of vijftien mijn leven te leiden langs de meetlat van de stoïcijnse filosofie. Epictetus, Marcus Aurelius, ik mag hun wijsheden graag bestuderen. Dichotomie van controle, noemen we dat dan heel chic: onderscheid maken tussen wat op je pad komt en hoe je erop reageert. Je hebt de gebeurtenissen niet in de hand, wel je respons.
Ik dacht dat ik het begreep. Totdat ik in een bus tussen Zwolle en Steenwijk zat.
Daar zat geen gepensioneerde Romeinse keizer of een papieren filosoof. Daar zat een prachtige, sterke vrouw van 48 die de ergste stormen van de menselijke existentie had overleefd, niet door het gevecht aan te gaan met het verleden, niet door de slchtoffer rol te omarmen, maar door het te aanvaarden en er de macht over haar heden van af te pakken.
Sommige mensen schrijven boeken over levenskunst. Ik ook. Deze vrouw reed gewoon met mij mee in de vervangende bus. En ze gaf me stilzwijgend de belangrijkste les van het jaar: echte moed schreeuwt niet. Het kiest er simpelweg voor om, ondanks alles, van het leven te blijven houden.

Meer berichten
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp
- Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard
- Meer dan 1000 jongeren ontdekken kunst en cultuur tijdens ArtTrip
- Inboedel van mediaman Frank Botman online geveild bij Auctivo



